ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ផ្សារទំនើប គឺជាហាងបែបសេវាដោយខ្លួនឯង ដែលលក់អាហារ ភេសជ្ជៈ និងផលិតផលប្រើប្រាស់ក្នុងគេហដ្ឋានយ៉ាងច្រើនសម្បូរបែប ដោយរៀបចំទំនិញជាផ្នែកៗស្ថិតក្រោមដំបូលតែមួយ។ តាមវិគីភីឌា ទម្រង់លក់រាយនេះបានលេចឡើងជាលើកដំបូងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រហែលឆ្នាំ១៩៣០ ដោយជាលទ្ធផលចុងក្រោយនៃការច្នៃប្រឌិតលើហាងលក់គ្រឿងទេសជិតពីរទសវត្សរ៍។ បន្ទាប់ពីការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយនៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ១៩៥៦ ទម្រង់នេះបានចាប់ផ្ដើមរីករាលដាលទៅប្រទេសផ្សេងៗទៀត។

ក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសាអង់គ្លេសអាមេរិកប្រចាំថ្ងៃ ពាក្យហាងលក់គ្រឿងទេសត្រូវបានគេប្រើជំនួសគ្នាជាមួយពាក្យផ្សារទំនើប។ ប៉ុន្តែនៅតំបន់ផ្សេងទៀត ផ្សារទំនើបមានទំហំធំជាង និងមានជម្រើសទំនិញច្រើនជាងហាងលក់គ្រឿងទេស ខណៈដែលវានៅតែតូចជាង និងមានប្រភេទទំនិញកំណត់ជាងផ្សារទំនើបខ្នាតយក្ស ឬហាងខ្នាតយក្ស ដែលបានអភិវឌ្ឍឡើងក្រោយមកទៀតជាច្រើនទសវត្សរ៍។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ផ្សារទំនើបមានប្រភពកំណើតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នទម្រង់នេះមានវត្តមាននៅស្ទើរគ្រប់ទ្វីប។ វិគីភីឌាបង្ហាញរូបភាពផ្សារទំនើបនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ដូចជា ចក្រភពអង់គ្លេស ស៊ុយអែត ហ្វាំងឡង់ កាណាដា អាហ្សង់ទីន ជប៉ុន អេស្ប៉ាញ និងម៉ាឡេស៊ី ដែលបង្ហាញថាទម្រង់លក់រាយនេះបានសម្របខ្លួនទៅនឹងទីផ្សារមូលដ្ឋាននីមួយៗ។ អត្ថន័យ និងទំហំនៃផ្សារទំនើបក៏ខុសគ្នាតាមតំបន់ ពោលគឺនៅកន្លែងខ្លះវាធំជាងហាងលក់គ្រឿងទេស តែនៅកន្លែងផ្សេងទៀតវានៅតូចជាងផ្សារទំនើបខ្នាតយក្ស។

ចំណែកមនុស្សដែលពាក់ព័ន្ធនឹងទម្រង់នេះ គឺអ្នកទិញដែលបម្រើខ្លួនឯង ដោយពួកគេជ្រើសរើសទំនិញពីធ្នើដោយខ្លួនឯង រួចបង់ប្រាក់នៅចំណុចគិតលុយមុនចេញពីហាង។ វិគីភីឌាក៏បង្ហាញរូបភាពចំណុចគិតលុយនៅផ្សារទំនើប Sainsbury's ក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស ដែលជាផ្នែកមួយនៃដំណើរការទិញទំនិញប្រចាំថ្ងៃរបស់អ្នកទិញ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

មុនពេលផ្សារទំនើបលេចឡើងជាទម្រង់ពេញលេញ មានហាងត្រួសត្រាយមួយចំនួនរួចទៅហើយ។ វិគីភីឌាចាត់ទុកផ្សារ Astor Market នៅទីក្រុង New York ដែលដំណើរការពីឆ្នាំ១៩១៥ ដល់ឆ្នាំ១៩១៧ ថាជាអ្នកត្រួសត្រាយមួយនៃផ្សារទំនើបសម័យទំនើប។ បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំ១៩១៨ ហាង Piggly Wiggly នៅទីក្រុង Memphis រដ្ឋ Tennessee ត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាផ្សារទំនើបដំបូងបំផុត។ ទោះជាយ៉ាងណា អត្ថបទរបស់វិគីភីឌាខ្លួនឯងរាយការណ៍ថា ទម្រង់លក់រាយបែបផ្សារទំនើបបានលេចឡើងជាលើកដំបូងប្រហែលឆ្នាំ១៩៣០ ដោយជាចំណុចកំពូលនៃការច្នៃប្រឌិតលើហាងលក់គ្រឿងទេសជិតពីរទសវត្សរ៍។

ការរីករាលដាលទៅក្រៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ វិគីភីឌាបង្ហាញរូបភាពផ្សារទំនើបមួយនៅស៊ុយអែតក្នុងឆ្នាំ១៩៤១ ដែលបង្ហាញថាទម្រង់នេះបានឈានចូលទ្វីបអឺរ៉ុបរួចហើយក្នុងអំឡុងពាក់កណ្ដាលសតវត្សរ៍ទី២០។ បន្ទាប់ពីការផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងទូលំទូលាយនៅទូទាំងពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ១៩៥៦ ផ្សារទំនើបបានចាប់ផ្ដើមរីករាលដាលទៅប្រទេសផ្សេងៗទៀត។ ក្នុងទសវត្សរ៍១៩៥០ វិគីភីឌាក៏បង្ហាញរូបភាពពាណិជ្ជកម្មរបស់ផ្សារទំនើប Safeway នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការផ្សព្វផ្សាយរបស់ខ្សែសង្វាក់ផ្សារទំនើបក្នុងសម័យនោះ។ ចំណែកផ្សារទំនើបខ្នាតយក្ស និងហាងខ្នាតយក្សវិញ បានអភិវឌ្ឍឡើងនៅក្រោយមកទៀតជាច្រើនទសវត្សរ៍ ដោយមានទំហំធំជាង និងប្រភេទទំនិញច្រើនជាងផ្សារទំនើបធម្មតា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផ្សារទំនើបរៀបចំទំនិញជាផ្នែកៗ ដូចជាផ្នែកបន្លែ ផ្លែឈើ សាច់ ភេសជ្ជៈ និងផលិតផលប្រើប្រាស់ក្នុងគេហដ្ឋាន ដោយធ្វើឱ្យការទិញទំនិញក្លាយជាបទពិសោធន៍ដែលមានរបៀបរៀបរយ។ តាមរូបភាពដែលវិគីភីឌាបង្ហាញ ផ្នែកបន្លែ និងផ្លែឈើនៅផ្សារទំនើប Loblaws ក្នុងទីក្រុង Toronto ប្រទេសកាណាដា បង្ហាញពីការដាក់តាំងផលិតផលស្រស់យ៉ាងមានរបៀប ខណៈផ្សារទំនើបនៅជប៉ុនក៏ត្រូវបានបង្ហាញដោយរូបភាពផ្លែឈើដាក់តាំងយ៉ាងស្អាតបាត។ នៅអេស្ប៉ាញ វិគីភីឌាបង្ហាញរូបភាពហាំអេស្ប៉ាញ ដែលដាក់លក់ក្នុងផ្សារទំនើបក្នុងតម្លៃ ៣២ អឺរ៉ូក្នុងមួយដុំ ជាឧទាហរណ៍នៃវប្បធម៌អាហារ និងការកំណត់តម្លៃនៅតាមទីផ្សារមូលដ្ឋាន។

ក្នុងន័យសេដ្ឋកិច្ច ចំណុចគិតលុយនៅផ្សារទំនើប ដូចជានៅហាង Sainsbury's ក្នុងចក្រភពអង់គ្លេស គឺជាកន្លែងដែលប្រតិបត្តិការទិញលក់កើតឡើងជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ទម្រង់សេវាដោយខ្លួនឯងនេះក៏បានផ្លាស់ប្ដូរទម្លាប់ទិញទំនិញ ដោយអ្នកទិញក្លាយជាអ្នកជ្រើសរើសទំនិញដោយខ្លួនឯង ជំនួសឱ្យការឱ្យបុគ្គលិកហាងយកទំនិញជូន។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ភាពខុសគ្នានៃថ្នាក់ផ្សារទំនើប ហាងលក់គ្រឿងទេស និងហាងខ្នាតយក្ស ក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការបែងចែកតួនាទីក្នុងទីផ្សារលក់រាយផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន ផ្សារទំនើបនៅតែវិវត្តជាបន្តបន្ទាប់ ដើម្បីបំពេញតម្រូវការអ្នកទិញសម័យថ្មី។ វិគីភីឌាបង្ហាញឧទាហរណ៍ផ្សារទំនើប S-market នៅ Klaukkala ប្រទេសហ្វាំងឡង់ ដែលផ្ដល់សេវាកម្ម ២៤ ម៉ោង ក្នុងឆ្នាំ២០២២ ជាសក្ខីកម្មថាទម្រង់នេះកំពុងសម្របខ្លួនទៅនឹងរបៀបរស់នៅរបស់អ្នកទិញ។ ខ្សែសង្វាក់ផ្សារទំនើបធំៗនៅទូទាំងពិភពលោក ដូចជា Kroger នៅរដ្ឋ Texas សហរដ្ឋអាមេរិក Asda នៅចក្រភពអង់គ្លេស និង La Anonima នៅអាហ្សង់ទីន បង្ហាញពីវត្តមានរបស់ទម្រង់នេះនៅគ្រប់ទ្វីប។

សម្រាប់អ្នកអានចង្វាក់ខ្មែរ ផ្សារទំនើបគឺជាផ្នែកមួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ទាំងនៅកម្ពុជា និងក្នុងសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស។ ការយល់ដឹងពីប្រវត្តិ និងភាពខុសគ្នានៃទម្រង់លក់រាយនេះ អាចជួយឱ្យអ្នកអានតាមដានព័ត៌មានអំពីវិស័យលក់រាយ និងសេដ្ឋកិច្ចជាតិ-អន្តរជាតិបានកាន់តែច្បាស់លាស់។ ជាពិសេស ការប្រៀបធៀបរវាងផ្សារទំនើប ហាងលក់គ្រឿងទេស និងផ្សារទំនើបខ្នាតយក្ស បង្ហាញថាទម្រង់លក់រាយនីមួយៗមានតួនាទីខុសៗគ្នាក្នុងទីផ្សារ។