ស៊ីដនី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ស៊ីដនីជាទីក្រុងធំបំផុត និងមានប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅប្រទេសអូស្ត្រាលី ព្រមទាំងជារាជធានីនៃរដ្ឋញូសៅវែល (New South Wales) ផងដែរ។ យោងតាមវីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ទីក្រុងនេះមានប្រជាជនប្រមាណ ៥,៦៣៨,៨៣០ នាក់ (គិតត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥) ដែលស្មើនឹង ៦៦% នៃប្រជាជនរដ្ឋទាំងមូល។ ស៊ីដនីស្ថិតនៅលើឆ្នេរខាងកើតនៃប្រទេស ដោយលាតសន្ធឹងចម្ងាយប្រហែល ៨០ គីឡូម៉ែត្រពីមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វីកនៅទិសខាងកើត ទៅដល់ជួរភ្នំខៀវ (Blue Mountains) នៅទិសខាងលិច។ តាមវីគីភីឌា ទីក្រុងនេះមានតំបន់ជាយក្រុងចំនួន ៦៥៨ និងរដ្ឋាភិបាលក្នុងតំបន់ ៣៣ ។ ប្រជាជនស៊ីដនីត្រូវបានហៅក្រៅផ្លូវការថា “Sydneysiders” ហើយទីក្រុងនេះមានឈ្មោះហៅក្រៅថាទីក្រុងត្បូងមរកត (Emerald City) និងទីក្រុងហារប័រ (Harbour City)។ ស៊ីដនីមានភាពល្បីល្បាញដោយសារអគារអូប៉េរ៉ាហោស (Opera House) និងស្ពានហារប័រ ដែលជានិមិត្តរូបនៃទីក្រុង និងជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់មួយនៅអូស្ត្រាលី។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទីក្រុងស៊ីដនីសាងសង់នៅលើឆ្នេរដែលលិចលង់ (submergent coastline) ដែលកម្រិតមហាសមុទ្រកើនឡើងគ្របដណ្ដប់ជ្រលងជម្រៅ បង្កើតបានជាកំពង់ផែហារប័រដ៏ស្រស់ស្អាត ដែលមានតំបន់ឆ្មកចូលជ្រៅជាច្រើន (rias)។ តាមវីគីភីឌា ថ្មដែលលេចចេញស្ទើរទាំងអស់នៅជុំវិញទីក្រុងគឺជាថ្មភក់ស៊ីដនី (Sydney sandstone)។ តំបន់នេះមានឧទ្យានជាតិជាច្រើនដូចជា Ku-ring-gai Chase និងឧទ្យានជាតិរ៉ូយ៉ាល់ ព្រមទាំងមានអាកាសធាតុត្រូពិចសើម (humid subtropical) ដែលនាំឱ្យមានព្យុះរដូវក្តៅញឹកញាប់។ តាមរបាយការណ៍ពីវីគីភីឌា សមាសភាពប្រជាជនស៊ីដនីមានលក្ខណៈចម្រុះជាតិសាសន៍ ដោយមានសហគមន៍ជនជាតិចិនដ៏ធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស និងមានអន្តោប្រវេសន៍មកពីជុំវិញពិភពលោក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា តំបន់ស៊ីដនីមានមនុស្សរស់នៅដោយជនជាតិដើមអូស្ត្រាលីអស់រយៈពេលជាង ៣០,០០០ ឆ្នាំ ដោយភស្តុតាងពីផ្ទាំងគំនូរថ្ម និងឧបករណ៍ថ្មនានា។ នាឆ្នាំ១៧៧០ អ្នករុករក James Cook បានធ្វើការសង្កេតលើឆ្នេរនេះ ប៉ុន្តែការតាំងទីលំនៅអឺរ៉ុបដំបូងគេបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ១៧៨៨ នៅពេលដែលប្រមុខក្រុមនាវិក Arthur Phillip មកដល់ Sydney Cove ជាមួយកប៉ាល់ដឹកទណ្ឌិត ហើយបង្កើតអាណានិគមទណ្ឌិតឡើង។ ទណ្ឌិតជាច្រើនត្រូវបានបញ្ជូនមកពីអង់គ្លេស ហើយការបះបោររបស់ទណ្ឌិតនៅ Castle Hill ក្នុងឆ្នាំ១៨០៤ បានបង្ហាញពីភាពតានតឹងនៅសម័យនោះ។

នៅសតវត្សទី១៩ ស៊ីដនីបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយមានការសាងសង់ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន និងបណ្តាញរថយន្តធុង (tram) ដែលធ្លាប់ជាបណ្តាញធំជាងគេមួយនៅចក្រភពអង់គ្លេស។ យោងតាមវីគីភីឌា នាឆ្នាំ១៩៣២ ស្ពានហារប័រស៊ីដនីត្រូវបានសម្ពោធ ដែលតភ្ជាប់ទីប្រជុំជនជាមួយតំបន់ភាគខាងជើង ហើយក្លាយជានិមិត្តរូបវិស្វកម្មដ៏សំខាន់។ ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ អន្តោប្រវេសន៍ពីអឺរ៉ុប និងអាស៊ីបានធ្វើឱ្យទីក្រុងកាន់តែចម្រុះវប្បធម៌។ ក្នុងឆ្នាំ២០០០ ស៊ីដនីបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិក ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំមួយ ហើយបានជំរុញការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសម្រាប់កីឡា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចនៃទីក្រុងស៊ីដនីគឺជាកម្លាំងជំរុញដ៏សំខាន់របស់អូស្ត្រាលី ដោយតាមវីគីភីឌា វាជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំបំផុតរបស់ប្រទេស ហើយរួមចំណែកប្រមាណ ២៥% នៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់អូស្ត្រាលី។ ទីក្រុងនេះមានឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍រីកចម្រើន ដោយមានកន្លែងទាក់ទាញដូចជា Darling Harbour, Pitt Street Mall និងតំបន់ Chinatown ដែលជាសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចធំ។ តាមវីគីភីឌា ស៊ីដនីក៏ជាទីក្រុងដែលមានតម្លៃអចលនទ្រព្យខ្ពស់ជាងគេមួយនៅលើពិភពលោក ជាពិសេសនៅតាមតំបន់ជាយក្រុងភាគខាងកើត។

ផ្នែកវប្បធម៌ ស៊ីដនីមានទីតាំងសិល្បៈ និងកម្សាន្តជាច្រើន រួមមានអូប៉េរ៉ាហោស វិចិត្រសាលសិល្បៈញូសៅវែល និងរោងមហោស្រពរដ្ឋ (State Theatre)។ យោងតាមវីគីភីឌា ទីក្រុងនេះក៏ជាទីស្នាក់ការរបស់ស្ថាប័នផ្សព្វផ្សាយជាតិ ABC និងមានសកម្មភាពកីឡាដ៏រស់រវើក ដូចជាកីឡាបាល់ឱប (rugby league) និងគ្រីខេត ដែលប្រព្រឹត្តទៅនៅកីឡដ្ឋានធំៗ។ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំចិននៅ Chinatown បង្ហាញពីភាពចម្រុះវប្បធម៌នៃទីក្រុង ដែលជាកន្លែងរស់នៅរបស់ជនជាតិដើមពីជាង ១៨០ ប្រទេស។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ស៊ីដនីមានភាពទាក់ទងពាក់ព័ន្ធក្នុងវិស័យសិក្សា ទេសចរណ៍ និងសេដ្ឋកិច្ច។ យោងតាមវីគីភីឌា សាកលវិទ្យាល័យស៊ីដនី និងសាកលវិទ្យាល័យបច្ចេកវិទ្យាស៊ីដនី ជាគោលដៅពេញនិយមសម្រាប់និស្សិតអន្តរជាតិ រួមទាំងនិស្សិតកម្ពុជាជាច្រើននាក់។ ទីក្រុងនេះក៏បន្តដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចរវាងអូស្ត្រាលី និងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងការវិនិយោគ និងពាណិជ្ជកម្ម។ ក្នុងបរិបទនៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ស៊ីដនីបានប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាភ្លើងឆេះព្រៃនៅឆ្នាំ២០១៩ និងទឹកជំនន់ ដែលបង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះរបស់ទីក្រុងចំពោះវិបត្តិបរិស្ថាន។ ក្នុងនាមជាទីក្រុងដ៏សំខាន់មួយ ស៊ីដនីបន្តទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។