សមរភូមិតារ៉ាវ៉ា
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
សមរភូមិតារ៉ាវ៉ា គឺជាសមរភូមិដ៏សំខាន់មួយក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ នៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលបានកើតឡើងចាប់ពីថ្ងៃទី២០ ដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤៣ រវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងជប៉ុន។ តាមវិគីភីឌា សមរភូមិនេះបានកើតឡើងនៅលើឋានសួគ៌តារ៉ាវ៉ា ក្នុងប្រជុំកោះហ្គីលប៊ឺត ដែលបច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុងសាធារណរដ្ឋគីរីបាទី ប៉ុន្តែនៅពេលនោះជាអាណានិគមអង់គ្លេសក្រោមការកាន់កាប់របស់ជប៉ុន។ សមរភូមិនេះគឺជាផ្នែកមួយនៃប្រតិបត្តិការហ្គាល់វ៉ានិច ដែលជាការលុកលុយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅលើកោះហ្គីលប៊ឺត។ សមរភូមិភាគច្រើនបានកើតឡើងនៅលើកោះបេទីអូ ដែលជាកោះតូចមួយមានទំហំត្រឹមតែ ១១៨ ហិកតា ស្ថិតនៅចុងខាងត្បូងឆៀងខាងលិចនៃឋានសួគ៌តារ៉ាវ៉ា។ ក្នុងរយៈពេលត្រឹមតែ ៧៦ ម៉ោង មនុស្សជិត ៦៤០០ នាក់ រួមទាំងជនជាតិជប៉ុន កូរ៉េ និងអាមេរិក បានបាត់បង់ជីវិត ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាសមរភូមិវាយសម្រុកតាមសមុទ្រដ៏បង្ហូរឈាមបំផុតមួយ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ឋានសួគ៌តារ៉ាវ៉ា គឺជាខ្សែកោះផ្កាថ្មដែលព័ទ្ធជុំវិញទឹកសមុទ្រខាងក្នុង ក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកកណ្តាល។ កោះបេទីអូ ដែលជាកោះសំខាន់សម្រាប់សមរភូមិ ជាកោះផ្កាថ្មតូចចង្អៀត ហើយត្រូវបានកងកម្លាំងជប៉ុនពង្រឹងយ៉ាងរឹងមាំ។ តាមវិគីភីឌា នៅពេលនោះ ឋានសួគ៌នេះគឺជាផ្នែកមួយនៃអាណានិគមហ្គីលប៊ឺតនិងអេលីសរបស់អង់គ្លេស ដោយមានប្រជាជនដើមជនជាតិមីក្រូនេស៊ីហៅថា ហ្គីលប៊ឺតស៍ (អាយគីរីបាទី)។ ប្រជាជនដើមភាគច្រើនបានចាកចេញពីបេទីអូដោយសារសង្គ្រាម ប៉ុន្តែមានខ្លះនៅសល់ ហើយរងគ្រោះថ្នាក់។ កងកម្លាំងជប៉ុននៅបេទីអូមានចំនួនប្រមាណ ២៦០០ នាក់ជាកងទ័ពជើងទឹកនៃកងទ័ពចក្រពត្តិ និងកម្មករសាងសង់ប្រមាណ ២២០០ នាក់ (ភាគច្រើនជាកម្មករកូរ៉េ)។ មេបញ្ជាការជប៉ុនគឺ ឧត្តមនាវីទោ កេយិជិ ស៊ីបាសាគិ ដែលមានទំនុកចិត្តថាកោះនេះអាចទប់ទល់ការឈ្លានពានបាន។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រមូលកម្លាំងទ័ពសមុទ្រដ៏ធំ រួមទាំងនាវាចម្បាំងនិងនាវាដឹកជញ្ជូន ក្រោមបញ្ជាការរបស់ឧត្តមនាវីឯក រ៉េម៉ុន ស្ព្រូអេនស៍ និងឧត្តមនាវីទោ រីចស្មុន ធើណឺរ។ ថ្មប៉ប្រះទឹកផ្កាថ្ម និងទឹកជំនន់បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសមរភូមិ ដោយនាវាចុះចតរបស់អាមេរិកជួបការលំបាកយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការឆ្លងកាត់ទឹករាក់។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
ផែនការរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងប្រតិបត្តិការហ្គាល់វ៉ានិច គឺដើម្បីដណ្តើមយកប្រជុំកោះហ្គីលប៊ឺត និងសាងសង់អាកាសយានដ្ឋានសម្រាប់យុទ្ធនាការឈានមុខឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសជប៉ុន។ តាមវិគីភីឌា ឋានសួគ៌តារ៉ាវ៉ា និងអាកាសយានដ្ឋានរបស់វានៅលើកោះបេទីអូ ជាគោលដៅសំខាន់។ ជប៉ុនបានដឹងមុនអំពីការវាយប្រហារ ហើយបានពង្រឹងបេទីអូដោយប្រើប្រាស់រថក្រោះ កាំភ្លើងធំ និងជញ្ជាំងសមុទ្រ។ នៅថ្ងៃទី២០ ខែវិច្ឆិកា កងទ័ពសមុទ្រអាមេរិកបានបើកការវាយប្រហារដោយប្រើការទម្លាក់គ្រាប់បែកតាមសមុទ្រនិងអាកាស ប៉ុន្តែថ្មប៉ប្រះទឹកផ្កាថ្មរារាំងនាវាចុះចតមិនឱ្យទៅដល់ឆ្នេរបាន។ ទាហានសមុទ្រត្រូវបានបង្ខំឱ្យដើរក្នុងទឹករាប់រយម៉ែត្រក្រោមការបាញ់ប្រហារដ៏សាហាវ ហើយរលកទីមួយទទួលរងការខូចបង់យ៉ាងដំណំ។ ទោះយ៉ាងណា ក្រោយមក កងកម្លាំងជំនួយនិងការសម្របសម្រួលបានជួយឱ្យអាមេរិកអាចឡើងចូលឆ្នេរបានខ្លះ។ អស់រយៈពេលបីថ្ងៃបន្ទាប់ ការប្រយុទ្ធយ៉ាងស្វិតស្វាញបានកើតឡើង ដោយកងទ័ពជប៉ុនបានតស៊ូរហូតដល់ស្លាប់ទាំងអស់។ នៅថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា កោះបេទីអូត្រូវបានដណ្តើមបានទាំងស្រុង។ តាមវិគីភីឌា កងកម្លាំងជប៉ុនស្ទើរតែទាំងអស់ត្រូវបានសម្លាប់ ដោយមានតែទាហានជប៉ុន ១៧ នាក់ និងកម្មករកូរ៉េ ១២៩ នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលចុះចាញ់។ ភាគីអាមេរិកក៏រងការខូចបង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដែរ ដោយមានអ្នកស្លាប់ជាង ១០០០ នាក់ និងរបួសប្រមាណ ២០០០ នាក់។ សមរភូមិនេះបានបង្ហាញពីចំណុចខ្សោយក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រវាយសម្រុកតាមសមុទ្ររបស់អាមេរិក ហើយបាននាំឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើននៅក្នុងប្រតិបត្តិការបន្តបន្ទាប់។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
មុនសមរភូមិ សេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រជាជនតំបន់នេះពឹងផ្អែកលើកសិកម្មជីវិកភាព និងនេសាទ។ សមរភូមិបានបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទាំងអស់នៅលើកោះបេទីអូ និងបណ្តាលឱ្យប្រជាជនត្រូវភៀសខ្លួន។ ក្រោយសង្គ្រាម ទីតាំងនេះបានក្លាយជាអនុស្សាវរីយ៍ និងជាទីកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍។ តាមវិគីភីឌា គេនៅតែរកឃើញគ្រាប់មីនដែលមិនទាន់ផ្ទុះ និងការបំពុលបរិស្ថានពីសំណល់សង្គ្រាម។ សមរភូមិតារ៉ាវ៉ា បានក្លាយជាសញ្ញាវប្បធម៌នៃការលះបង់ និងវីរភាពទាំងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងនៅគីរីបាទី។ រូបថតនិងវីដេអូនៃសាកសពទាហានសមុទ្រដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយនៅពេលនោះ ធ្វើឱ្យសាធារណជនអាមេរិកមានការតក់ស្លុត និងយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់ពីតម្លៃនៃសង្គ្រាម។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
សមរភូមិតារ៉ាវ៉ា ត្រូវបានសិក្សានៅក្នុងសាលាយោធាជាច្រើនក្នុងពិភពលោកថាជាករណីសិក្សាមួយស្តីពីការវាយសម្រុកតាមសមុទ្រ។ វាបង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃការរៀបចំផែនការ ការស៊ើបការណ៍ និងតម្លៃរបស់សង្គ្រាម។ ចំពោះប្រទេសកម្ពុជា ដែលបានឆ្លងកាត់ជម្លោះដ៏ឈឺចាប់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួនឯង រឿងរ៉ាវនៃតារ៉ាវ៉ាជាការរំលឹកដ៏មានឥទ្ធិពលអំពីការបាត់បង់ជីវិតមនុស្សដោយសារសង្គ្រាម។ បច្ចុប្បន្ន សហរដ្ឋអាមេរិកនិងជប៉ុនជាសម្ព័ន្ធមិត្តជិតស្និទ្ធ ហើយសមរភូមិនេះគឺជាឧទាហរណ៍នៃការផ្សៈជាតិក្រោយសង្គ្រាម។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ គម្រោងស្វែងរកនិងកំណត់អត្តសញ្ញាណសាកសពទាហានអាមេរិកដែលបាត់ខ្លួននៅតារ៉ាវ៉ានៅតែបន្ត ដោយរក្សាការចងចាំឱ្យនៅដដែល។ លើសពីនេះ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកំពុងគំរាមកំហែងដល់ប្រជាជាតិកោះទំនាបដូចជាគីរីបាទី ដែលតារ៉ាវ៉ាស្ថិតនៅ ដោយភ្ជាប់តំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រនេះទៅនឹងបញ្ហាសកលសព្វថ្ងៃ។ សមរភូមិក៏បង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃយុទ្ធសាស្ត្រតំបន់ប៉ាស៊ីហ្វិក ដែលនៅតែមានពាក់ព័ន្ធទៅនឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។