ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា (Tech Companies) គឺជាសហគ្រាសដែលមានសកម្មភាពចម្បងក្នុងវិស័យអភិវឌ្ឍន៍ផលិតផល និងសេវាកម្មបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន រួមមានកម្មវិធីកុំព្យូទ័រ ផ្នែករឹង បណ្ដាញអ៊ីនធឺណិត ទូរស័ព្ទចល័ត បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងសេវាកម្មពពក (cloud)។ ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះមួយចំនួនបានក្លាយជាស្ថាប័នដែលមានឥទ្ធិពលធំជាងគេនៅលើពិភពលោកទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច វប្បធម៌ និងនយោបាយ។

ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗ ដូចជា Apple, Microsoft, Alphabet (ម្ដាយ Google), Amazon, Meta (ម្ដាយ Facebook), និង Nvidia ត្រូវបានគេហៅរួមថា "Big Tech"។ នៅអាស៊ី ក្រុមហ៊ុនធំៗ មានដូចជា Samsung នៃកូរ៉េខាងត្បូង, TSMC នៃតៃវ៉ាន់, Tencent និង Alibaba នៃចិន, និង SoftBank នៃជប៉ុន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ស្នូលនៃឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាពិភពលោកមានទីតាំងនៅ Silicon Valley រដ្ឋ California សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាកន្លែងបង្កើតក្រុមហ៊ុនធំៗ ដូចជា Apple, Google, និង Meta។ ទីក្រុង Seattle ក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលសំខាន់ផងដែរ ដោយមាន Microsoft និង Amazon។

នៅទ្វីបអាស៊ី មជ្ឈមណ្ឌលផលិតបន្ទះឈីប semiconductor ដ៏ធំជាងគេស្ថិតនៅតៃវ៉ាន់ (TSMC) និងកូរ៉េខាងត្បូង (Samsung, SK Hynix)។ ប្រទេសចិនមានមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យានៅ Shenzhen, Beijing និង Hangzhou។ ឥណ្ឌាបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលផ្នែកសេវាកម្មកម្មវិធីដ៏ធំនៅទីក្រុង Bangalore។

ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះជួលនិយោជិកជារាប់លាននាក់ទូទាំងពិភពលោក។ តាមការរាយការណ៍របស់ Reuters និង Bloomberg ក្រុមហ៊ុន Big Tech ទាំងប្រាំមួយរួមគ្នាមានតម្លៃទីផ្សារលើសពី ១២ ទ្រីលានដុល្លារអាមេរិក គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៤។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ឧស្សាហកម្មបច្ចេកវិទ្យាសម័យទំនើបបានចាប់ផ្តើមនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ ជាមួយនឹងការបង្កើតក្រុមហ៊ុន Microsoft (ឆ្នាំ ១៩៧៥) ដោយ Bill Gates និង Paul Allen និង Apple (ឆ្នាំ ១៩៧៦) ដោយ Steve Jobs និង Steve Wozniak។ ការបង្កើតកុំព្យូទ័រផ្ទាល់ខ្លួន (PC) បានផ្លាស់ប្តូរវិធីដែលមនុស្សធ្វើការ និងទំនាក់ទំនងគ្នា។

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ការផុសឡើងនៃអ៊ីនធឺណិតបានបង្កើតរលកថ្មី ដោយមានក្រុមហ៊ុនដូចជា Amazon (ឆ្នាំ ១៩៩៤), Google (ឆ្នាំ ១៩៩៨), និងក្រោយមកទៀត Facebook (ឆ្នាំ ២០០៤)។ វិបត្តិ "dot-com bubble" នៅឆ្នាំ ២០០០ បានបណ្តាលឱ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើនក្ស័យធន ប៉ុន្តែអ្នកដែលរស់រានបានក្លាយជាយក្សពិភពលោក។

ការចាប់ផ្តើមនៃ iPhone នៅឆ្នាំ ២០០៧ បានបើកយុគសម័យទូរស័ព្ទចល័តដ៏វៃឆ្លាត។ បន្ទាប់ពីនោះ ការអភិវឌ្ឍ cloud computing, big data, និងបញ្ញាសិប្បនិម្មិតបានផ្លាស់ប្តូរទេសភាពឧស្សាហកម្មនេះមួយលើកទៀត។ ការបើកដំណើរការ ChatGPT នៅឆ្នាំ ២០២២ ដោយ OpenAI បានចាប់ផ្តើមការប្រណាំងប្រជែង AI សកលដ៏ខ្លាំងក្លា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមការរាយការណ៍របស់ Financial Times និង BBC ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗ បានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនមានតម្លៃខ្ពស់បំផុតនៅលើពិភពលោក ដោយ Apple, Microsoft, និង Nvidia នីមួយៗ មានតម្លៃទីផ្សារលើសពី ៣ ទ្រីលានដុល្លារ។ ម៉ូដែលអាជីវកម្មរបស់ពួកគេពឹងផ្អែកលើការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មឌីជីថល (Google, Meta), ការលក់ឧបករណ៍ (Apple, Samsung), សេវាកម្មពពក (Amazon AWS, Microsoft Azure), និងបន្ទះឈីប (Nvidia, TSMC)។

ក្នុងវិស័យវប្បធម៌ ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះបានផ្លាស់ប្តូរវិធីដែលមនុស្សទំនាក់ទំនង ទិញទំនិញ ស្តាប់តន្ត្រី និងទទួលព័ត៌មាន។ វេទិកាដូចជា YouTube, TikTok (របស់ ByteDance ចិន), និង Instagram បានកើនឡើងក្លាយជាប្រភពមេឌាសំខាន់សម្រាប់យុវជនទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅកម្ពុជាផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅឆ្នាំ ២០២៤-២០២៥ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាកំពុងប្រឈមមុខនឹងការត្រួតពិនិត្យកាន់តែតឹងរ៉ឹងពីសហភាពអឺរ៉ុបតាមរយៈច្បាប់ Digital Markets Act និង Digital Services Act។ តាម Reuters សហរដ្ឋអាមេរិកក៏បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងប្រឆាំងនឹង Google និង Meta ពីបទរំលោភច្បាប់ប្រឆាំងម៉ូណូប៉ូល។

ការប្រកួតប្រជែង AI រវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិនបានក្លាយជាបញ្ហាភូមិសាស្ត្រនយោបាយដ៏សំខាន់។ Xinhua នៃរដ្ឋាភិបាលចិន រាយការណ៍ថាក្រុមហ៊ុនចិនដូចជា DeepSeek និង Alibaba កំពុងពង្រឹងសមត្ថភាព AI ខ្លួន ខណៈដែលសហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់កំហិតលើការនាំចេញបន្ទះឈីបទៅចិន។

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាមានឥទ្ធិពលលើជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ — ពីការប្រើ Facebook និង TikTok ទៅដល់សេវាកម្មទូទាត់តាមទូរស័ព្ទ និងពាណិជ្ជកម្មអនឡាញ។ ការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនចិន ដូចជា Huawei នៅក្នុងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទូរគមនាគមន៍កម្ពុជា ក៏ជាប្រធានបទចាប់អារម្មណ៍ក្នុងបរិបទយុទ្ធសាស្ត្រតំបន់អាស៊ានផងដែរ។