ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យា គឺជាភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុនដែលដំណើរការក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា រួមមានការផលិតឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិក កម្មវិធីកុំព្យូទ័រ សេវាអ៊ីនធឺណិត បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) និងសេវាព័ត៌មានវិទ្យាដទៃទៀត។ តាមវិគីភីឌា វិស័យនេះគឺជាផ្នែកមួយដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតនៃទីផ្សារភាគហ៊ុនសកល ដោយក្រុមហ៊ុនដូចជា Apple Microsoft Amazon និង Google មានទំហំទីផ្សារ (market capitalization) ធំជាងគេក្នុងលោក។ ភាគហ៊ុនទាំងនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាភាគហ៊ុនដែលមានសក្តានុពលកំណើនខ្ពស់ (growth stocks) ដោយសារការច្នៃប្រឌិតជាបន្តបន្ទាប់ ហើយជារឿយៗមិនបើកភាគលាភច្រើនឡើយ ពីព្រោះក្រុមហ៊ុនចូលចិត្តវិនិយោគប្រាក់ចំណេញទៅក្នុងការស្រាវជ្រាវ និងអភិវឌ្ឍន៍។

ទីផ្សារភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាត្រូវបានតំណាងជាញឹកញាប់តាមរយៈសន្ទស្សន៍ NASDAQ-100 និងផ្នែក Information Technology នៃសន្ទស្សន៍ S&P 500។ ក្រុមហ៊ុនទាំងនេះមានទំនោររីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស តែក៏អាចប្រឈមនឹងការប្រែប្រួលខ្ពស់ (volatility) ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាបានទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីអ្នកវិនិយោគទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងនៅកម្ពុជាផងដែរ ដោយសារការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តាមភូមិសាស្ត្រ មជ្ឈមណ្ឌលនៃក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗគឺស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ Silicon Valley រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាទីស្នាក់ការរបស់ Apple Google Facebook (Meta) និង Intel។ តំបន់ផ្សេងទៀតរួមមាន Seattle (Amazon Microsoft) និង Shenzhen ប្រទេសចិន ដែលមានក្រុមហ៊ុនដូចជា Tencent និង Huawei។ ប្រទេសឥណ្ឌាក៏មានវត្តមានក្រុមហ៊ុន IT សំខាន់ៗនៅ Bangalore និង Hyderabad។ ក្រៅពីនេះ ទីក្រុង Tel Aviv ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាមជ្ឈមណ្ឌលច្នៃប្រឌិតបច្ចេកវិទ្យាយោធា និងសន្តិសុខអ៊ីនធឺណិត។ ទីផ្សារហ៊ុនធំៗដូចជា NYSE NASDAQ ផ្សារហ៊ុនហុងកុង និងផ្សារហ៊ុនសៀងហៃ គឺជាកន្លែងចម្បងសម្រាប់ការជួញដូរភាគហ៊ុនទាំងនេះ។ យោងតាមវិគីភីឌា តំបន់ទាំងនេះបានទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគ និងអ្នកជំនាញមកពីគ្រប់ទិសទី ដោយសារតែបរិស្ថាននវានុវត្តន៍ និងគោលនយោបាយគាំទ្រពីរដ្ឋាភិបាល។

បុគ្គលសំខាន់ៗដែលពាក់ព័ន្ធរួមមាន លោក Bill Gates (ស្ថាបនិក Microsoft) លោក Steve Jobs (សហស្ថាបនិក Apple) លោក Jeff Bezos (ស្ថាបនិក Amazon) លោក Elon Musk (CEO Tesla) និងលោក Jensen Huang (នាយកប្រតិបត្តិ Nvidia)។ ពួកគេមិនត្រឹមតែជាអ្នកនវានុវត្តន៍ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាអ្នកមានឥទ្ធិពលលើទីផ្សារភាគហ៊ុនផងដែរ។ សកម្មភាពរបស់ពួកគេ ដូចជាការប្រកាសផលិតផលថ្មី ឬគោលនយោបាយរដ្ឋាភិបាល តែងបណ្តាលឱ្យតម្លៃភាគហ៊ុនឡើងចុះយ៉ាងខ្លាំង។ ជាងនេះទៅទៀត ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាជាច្រើនគឺជាជនអន្តោប្រវេសន៍ ដែលបង្ហាញពីលក្ខណៈអន្តរជាតិនៃវិស័យនេះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិនៃភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាចចាប់ផ្ដើមរាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ និង១៩៨០ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុន Apple Computer និង Microsoft បានចេញលក់ភាគហ៊ុនដល់សាធារណជនលើកដំបូង (IPO)។ ការរីកចម្រើននេះបានបន្តរហូតដល់ចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ដែលគេស្គាល់ថាជាយុគសម័យ “dot-com bubble” ឬពពុះដូតខម។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្នុងអំឡុងពេលនោះ ភាគហ៊ុនក្រុមហ៊ុនអ៊ីនធឺណិតជាច្រើនបានឡើងថ្លៃយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយមិនគិតពីប្រាក់ចំណេញពិតប្រាកដ ហើយបានធ្លាក់ចុះវិញយ៉ាងគំហុកនៅឆ្នាំ២០០០ បង្កឱ្យក្រុមហ៊ុនជាច្រើនក្ស័យធន។

បន្ទាប់ពីវិបត្តិនេះ វិស័យភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាបានស្ទុះងើបឡើងវិញដោយមានការលេចមុខនៃក្រុមហ៊ុន Internet ជំនាន់ថ្មីដូចជា Google (ឆ្នាំ២០០៤) និង Facebook (ឆ្នាំ២០១២)។ ការចេញលក់ iPhone នៅឆ្នាំ២០០៧ បានចាប់ផ្តើមបដិវត្តន៍ទូរស័ព្ទស្មាតហ្វូន ដែលជំរុញកំណើនអាជីវកម្មកម្មវិធី និងសេវាចល័ត។ ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០១០ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាយុគសម័យនៃ FAANG (Facebook Apple Amazon Netflix Google) ដែលបានជំរុញទីផ្សារឡើងខ្ពស់។ ក្រោយមកទៀត ក្រុមហ៊ុន Tesla និង Nvidia បានក្លាយជាតួអង្គសំខាន់ ដោយសារការវិវត្តន៍នៃរថយន្តអគ្គិសនី និងបច្ចេកវិទ្យា AI។

នៅក្នុងអំឡុងវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ (ឆ្នាំ២០២០-២០២១) ភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ពីព្រោះមនុស្សពឹងផ្អែកលើសេវាឌីជីថល។ ទោះយ៉ាងណា នៅឆ្នាំ២០២២ នៅពេលដែលធនាគារកណ្តាលដំឡើងអត្រាការប្រាក់ដើម្បីប្រឆាំងអតិផរណា ភាគហ៊ុនទាំងនេះបានជួបការកែតម្រូវយ៉ាងខ្លាំង បង្ហាញពីវដ្តនៃការឡើងចុះរបស់វិស័យនេះ។ បទពិសោធន៍ទាំងនេះបានបង្រៀនអ្នកវិនិយោគអំពីសារៈសំខាន់នៃការវាយតម្លៃមូលដ្ឋានគ្រឹះក្រុមហ៊ុន និងការប្រុងប្រយ័ត្នចំពោះការប៉ាន់ស្មានហួសហេតុ។

សេដ្ឋកិច្ឆ និងវប្បធម៌

តាមទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច ភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើសេដ្ឋកិច្ចសកល។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាបានបង្កើតការងាររាប់លានកន្លែងនៅទូទាំងពិភពលោក ហើយក៏ជាប្រភពចំណូលពន្ធដ៏សំខាន់សម្រាប់រដ្ឋាភិបាលផងដែរ។ នៅកម្ពុជា វត្តមានរបស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាបរទេស និងការវិនិយោគក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុឌីជីថលបានចូលរួមពន្លឿនកំណើនសេដ្ឋកិច្ច។ ម៉្យាងទៀត មូលនិធិសោធននិវត្តន៍ និងអ្នកវិនិយោគធម្មតាជាច្រើនពឹងផ្អែកលើការកើនឡើងតម្លៃភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាសម្រាប់សន្តិសុខហិរញ្ញវត្ថុរយៈពេលវែង។ សូម្បីតែនៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ការវិនិយោគក្នុងភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាអាចផ្ដល់ឱកាសឱ្យពលរដ្ឋចូលរួមក្នុងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។

ក្នុងវិស័យវប្បធម៌ ផលិតផល និងសេវារបស់ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដូចជា iPhone, Facebook, YouTube និង Google បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃសម្រាប់មនុស្សរាប់ពាន់លាននាក់។ នៅកម្ពុជា អត្រាប្រើប្រាស់ស្មាតហ្វូន និងបណ្តាញសង្គមគឺស្ថិតក្នុងចំណោមខ្ពស់បំផុតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ឥទ្ធិពលនេះបានធ្វើឱ្យភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាមិនគ្រាន់តែជាទ្រព្យសម្បត្តិហិរញ្ញវត្ថុប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការវិវត្តនៃសង្គមឌីជីថលផងដែរ។ បាតុភូតដូចជា “gig economy” ការងារពីចម្ងាយ និងការទូទាត់តាមទូរស័ព្ទ សុទ្ធតែមានឫសគល់ពីក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដែលមានភាគហ៊ុនជួញដូរជាសាធារណៈ។ ដូច្នេះ ការតាមដានវិស័យនេះជួយឱ្យអ្នកអានយល់ពីនិន្នាការវប្បធម៌សកលផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាស្ថិតនៅកណ្តាលនៃការផ្លាស់ប្តូរសំខាន់ៗ។ តាមការរាយការណ៍របស់ Bloomberg ក្រុមហ៊ុន Nvidia បានក្លាយជាក្រុមហ៊ុនដែលមានទំហំទីផ្សារធំបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក ដោយសារតម្រូវការបន្ទះឈីប GPU សម្រាប់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។ រ៉យទ័រ (Reuters) ក៏បានរាយការណ៍ថា ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាយក្សដូចជា Microsoft និង Google កំពុងប្រកួតប្រជែងយ៉ាងស្វិតស្វាញក្នុងការអភិវឌ្ឍ AI ដែលជំរុញឱ្យមានការវិនិយោគយ៉ាងច្រើនក្នុងវិស័យនេះ។ ជាមួយគ្នានេះ ការព្រួយបារម្ភអំពីពពុះ AI ឬការវាយតម្លៃហួសហេតុក៏កំពុងត្រូវបានលើកឡើងដោយអ្នកវិភាគមួយចំនួនផងដែរ។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិនបានបន្តបង្កើតហានិភ័យសម្រាប់សង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់គ្រឿងបន្លាស់អេឡិកត្រូនិក។ ធនាគារកណ្តាលធំៗដូចជា Federal Reserve កំពុងដំឡើងអត្រាការប្រាក់ដើម្បីទប់ស្កាត់អតិផរណា ដែលបណ្តាលឱ្យភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាមួយចំនួនធ្លាក់ចុះ ពីព្រោះក្រុមហ៊ុនទាំងនេះពឹងលើកំណើននាពេលអនាគត។ ម៉្យាងទៀត ការដួលរលំនៃធនាគារធំៗមួយចំនួននៅដើមឆ្នាំ២០២៣ បានធ្វើឱ្យទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុប្រែប្រួល និងប៉ះពាល់ដល់តម្លៃភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាផងដែរ។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ការយល់ដឹងអំពីភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាកាន់តែមានសារៈសំខាន់ នៅពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថលក្នុងស្រុកកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ការកើនឡើងនៃកម្មវិធីវិនិយោគតាមទូរសព្ទ ដូចជា eToro និងក្រុមហ៊ុនឈ្មួញជើងសាក្នុងស្រុកបានធ្វើឱ្យអ្នកវិនិយោគវ័យក្មេងនៅកម្ពុជាអាចចូលទៅកាន់ទីផ្សារភាគហ៊ុនអន្តរជាតិបានកាន់តែងាយស្រួល។ ដូច្នេះ និន្នាការភាគហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាសកលអាចមានឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ ឬដោយប្រយោលមកលើទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពលរដ្ឋខ្មែរ និងឱកាសសេដ្ឋកិច្ចនាពេលអនាគត។ KhmerPulse នឹងបន្តតាមដានការវិវត្តនៃវិស័យនេះ និងផ្តល់ព័ត៌មានដែលមានប្រយោជន៍សម្រាប់អ្នកអាន។