ទិដ្ឋភាពទូទៅ

តាមវិគីភីឌា អភិបាលកិច្ចបច្ចេកវិទ្យា គឺជាអភិបាលកិច្ច ពោលគឺការដឹកនាំរវាងវិស័យផ្សេងៗគ្នា គឺរដ្ឋ ពាណិជ្ជកម្ម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា។ វាក៏ជាគំនិតនៃអភិបាលកិច្ចនៅក្នុងបច្ចេកវិទ្យា និងការប្រើប្រាស់របស់វា ព្រមទាំងការអនុវត្តជាក់ស្តែងនៅពីក្រោយទាំងនោះ។

តាមវិគីភីឌា គំនិតនេះផ្អែកលើសញ្ញាណនៃនវានុវត្តន៍ និងការផ្លាស់ប្តូរគំរូសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យា ដោយផ្អែកតាមទ្រឹស្តីរបស់អ្នកប្រាជ្ញដូចជា Joseph A. Schumpeter, Christopher Freeman និង Carlota Perez។ ការលើកឡើងនេះបង្ហាញថា ការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាមិនមែនជាដំណើរការដែលអាចយល់បានតែតាមរយៈវិស្វកម្ម ឬវិទ្យាសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវយល់តាមរយៈការដឹកនាំ និងការសម្របសម្រួលរវាងភាគីផ្សេងៗគ្នាក្នុងសង្គមផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

អភិបាលកិច្ចបច្ចេកវិទ្យាមិនមែនជាប្រទេស ឬទីកន្លែងជាក់លាក់ណាមួយឡើយ ដូច្នេះវាគ្មានព្រំដែនភូមិសាស្ត្រ និងគ្មានប្រជាជនជាក់លាក់ដូចប្រធានបទភូមិសាស្ត្រដទៃឡើយ។ តាមវិគីភីឌា ភាគីចម្បងដែលពាក់ព័ន្ធនឹងដំណើរការនេះមានវិស័យរដ្ឋ វិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ដែលត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាអ្នកដឹកនាំ និងសម្របសម្រួលរួមគ្នាក្នុងការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យា។

ជាទូទៅ វិស័យរដ្ឋពាក់ព័ន្ធនឹងស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល និងអ្នកកំណត់គោលនយោបាយ វិស័យពាណិជ្ជកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុន និងវិស័យឯកជន រីឯអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលពាក់ព័ន្ធនឹងអង្គការសង្គមស៊ីវិល។ ដោយសារការអភិវឌ្ឍ និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាកើតឡើងនៅគ្រប់សង្គម គំនិតនេះអាចអនុវត្តបាននៅគ្រប់ទីកន្លែងដែលបច្ចេកវិទ្យាត្រូវបានអភិវឌ្ឍ ឬប្រើប្រាស់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

តាមវិគីភីឌា គំនិតអភិបាលកិច្ចបច្ចេកវិទ្យាមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងទ្រឹស្តីស្តីពីនវានុវត្តន៍ និងការផ្លាស់ប្តូរគំរូសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យា។ វិគីភីឌាលើកឈ្មោះអ្នកប្រាជ្ញដូចជា Joseph A. Schumpeter, Christopher Freeman និង Carlota Perez ថាជាអ្នកដែលទ្រឹស្តីរបស់ពួកគេបានផ្តល់មូលដ្ឋានគំនិតសម្រាប់វិស័យនេះ។

តាមវិគីភីឌា ពាក្យ "ការផ្លាស់ប្តូរគំរូសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យា" សំដៅលើការផ្លាស់ប្តូរគំរូធំៗ ដែលភ្ជាប់បច្ចេកវិទ្យាទៅនឹងសេដ្ឋកិច្ច។ ការយល់ដឹងអំពីដំណើរការបែបនេះ គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃគំនិតអភិបាលកិច្ចបច្ចេកវិទ្យា ព្រោះវាជួយពន្យល់ពីការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមវិគីភីឌា គំនិតនេះផ្អែកលើសញ្ញាណនៃនវានុវត្តន៍ ដែលភ្ជាប់បច្ចេកវិទ្យាទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរគំរូសេដ្ឋកិច្ច។ ដោយសារការផ្លាស់ប្តូរទាំងនោះកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ការដឹកនាំរវាងរដ្ឋ ពាណិជ្ជកម្ម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ក៏ត្រូវសម្របខ្លួនទៅតាមការផ្លាស់ប្តូរនៃបច្ចេកវិទ្យា និងសេដ្ឋកិច្ចផងដែរ។

ផ្នែកវប្បធម៌នៃប្រធានបទនេះ ពាក់ព័ន្ធនឹងរបៀបដែលសង្គមទទួលយក និងប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ពោលគឺការអនុវត្តនៅពីក្រោយការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យា ដែលវិគីភីឌាចាត់ទុកជាផ្នែកមួយនៃគំនិតអភិបាលកិច្ចបច្ចេកវិទ្យា។ ដូច្នេះ អភិបាលកិច្ចបច្ចេកវិទ្យាមិនមែនគ្រាន់តែជាការគ្រប់គ្រងឧបករណ៍បច្ចេកទេសនោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការគិតគូរដល់ការអនុវត្ត និងទម្លាប់របស់មនុស្សក្នុងសង្គមផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់ គំនិតអភិបាលកិច្ចបច្ចេកវិទ្យាអាចជួយពន្យល់ការជជែកដេញដោលអំពីរបៀបដែលបច្ចេកវិទ្យាត្រូវបានអភិវឌ្ឍ និងប្រើប្រាស់។ តាមវិគីភីឌា គំនិតនេះផ្តោតលើការដឹកនាំរវាងវិស័យចំនួនបី គឺរដ្ឋ ពាណិជ្ជកម្ម និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល ដែលមានន័យថាការសម្រេចចិត្តអំពីបច្ចេកវិទ្យាពាក់ព័ន្ធនឹងភាគីច្រើន មិនមែនភាគីតែមួយឡើយ។

នៅពេលដែលបច្ចេកវិទ្យាកាន់តែជ្រាបចូលក្នុងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ និងសេដ្ឋកិច្ច ការយល់ដឹងអំពីក្របខណ្ឌនេះអាចជួយអ្នកអានតាមដានថា តើអ្នកណាជាអ្នកពាក់ព័ន្ធនឹងការសម្រេចចិត្ត និងតាមរបៀបណា។ តាមវិគីភីឌា គំនិតនេះភ្ជាប់នវានុវត្តន៍ទៅនឹងការផ្លាស់ប្តូរគំរូសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យា ដែលជាដំណើរការបន្ត និងមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការយល់ដឹងអំពីការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងសង្គម។