ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សា គឺជាការប្រើប្រាស់កម្លាំងរាងកាយដោយមនុស្ស ដើម្បីបង្កឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់សត្វមានជីវិតផ្សេងទៀត ដូចជាការឈឺចាប់ របួស ពិការភាព និងការស្លាប់។ តាមការកំណត់និយមន័យរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) ដែលត្រូវបានដកស្រង់ដោយសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia អំពើហិង្សាគឺជា “ការប្រើប្រាស់ដោយចេតនានូវកម្លាំងរាងកាយ ឬអំណាច ទោះជាការគំរាមកំហែង ឬជាក់ស្ដែង លើខ្លួនឯង លើមនុស្សម្នាក់ទៀត ឬលើក្រុម ឬសហគមន៍ណាមួយ”។ និយមន័យនេះគ្របដណ្តប់ទាំងអំពើហិង្សាដែលមិននាំឲ្យមានរបួស ឬការស្លាប់ ប៉ុន្តែអាចបង្កឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ផ្លូវចិត្ត ឬការអភិវឌ្ឍមិនប្រក្រតី។

អំពើហិង្សាយុវវ័យ សំដៅលើអំពើហិង្សាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយុវវ័យ ក្នុងនាមជាជនល្មើស ឬជនរងគ្រោះ។ វាជាបញ្ហាសុខភាពសាធារណៈដ៏ធំមួយ ដោយសារវាអាចប៉ះពាល់ដល់ការអភិវឌ្ឍផ្នែករាងកាយ និងផ្លូវចិត្តរបស់យុវជន ហើយអាចបន្សល់ទុកនូវផលប៉ះពាល់យូរអង្វែង។ WHO បានបែងចែកអំពើហិង្សាជាបីប្រភេទធំៗគឺ៖ អំពើហិង្សាលើខ្លួនឯង អំពើហិង្សាអន្តរបុគ្គល និងអំពើហិង្សាជាក្រុម។ អំពើហិង្សាយុវវ័យជាទូទៅស្ថិតក្នុងប្រភេទអន្តរបុគ្គល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សាយុវវ័យកើតមានឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក ដោយមិនប្រកាន់ពូជសាសន៍ វប្បធម៌ ឬស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចឡើយ។ នៅតាមតំបន់ផ្សេងៗ មានការកសាងនិមិត្តសញ្ញា ដើម្បីប្រឆាំងនឹងអំពើហិង្សា។ ជាឧទាហរណ៍ រូបចម្លាក់មួយនៅទីក្រុង Petah Tikva ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល បង្ហាញពីកាំភ្លើងខ្លីដែលមានកន្លាស់ចាក់សោរ និងមានសិលាចារឹក “សូមបញ្ឈប់អំពើហិង្សា” ជាភាសាហេព្រើរ។ ស្នាដៃនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីក្ដីប្រាថ្នាដើម្បីសន្តិភាព ជាពិសេសសម្រាប់យុវជនជំនាន់ក្រោយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សាបានកើតមានឡើងតាំងពីយុគសម័យបុរាណកាល។ នៅក្នុងគម្ពីរបរិសុទ្ធនៃសាសនាគ្រឹស្ត មានរឿងរ៉ាវពីរសំខាន់អំពីអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។ ទីមួយ កាអ៊ីនបានសម្លាប់អេបិលជាបងប្អូនរបស់ខ្លួន ដោយសារការច្រណែន ជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលត្រូវបានពណ៌នាក្នុងគំនូរដោយវិចិត្រករ Peter Paul Rubens នាប្រហែលឆ្នាំ១៦០០។ ទីពីរ ស្ដេចសាអ៊ូលបានព្យាយាមធ្វើឃាតដាវីឌ ដែលកំពុងប្រគំតន្ត្រីឲ្យព្រះអង្គស្ដាប់ ដើម្បីឲ្យធូរស្បើយ ដូចមានក្នុងគំនូរឆ្លាក់ឈើដោយលោក Julius Schnorr von Karolsfeld ឆ្នាំ១៨៦០។

នៅសម័យក្រោយៗមក អំពើហិង្សាបានលេចឡើងក្នុងទម្រង់ជាក្រុមធំៗ។ ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៦ ការសម្លាប់រង្គាលនៅទិវា St. Bartholomew នាថ្ងៃទី២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ១៥៧២ បានបណ្ដាលឲ្យមានការស្លាប់របស់ពួកប្រូតេស្តង់រាប់ពាន់នាក់នៅទូទាំងប្រទេសបារាំង។ នៅសតវត្សរ៍ទី២០ ការសម្លាប់រង្គាលនៅ Bochnia ក្នុងប្រទេសប៉ូឡូញ ខណៈដែលណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់កាន់កាប់ នាខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៣៩ បានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់ពីអំពើហិង្សាជាប្រព័ន្ធ ដែលសម្លាប់ជនស៊ីវិលដោយគ្មានមេត្តា។

ឧទាហរណ៍ជាច្រើនទៀតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របង្ហាញថា អំពើហិង្សាមិនមែនជាបាតុភូតឯកោទេ តែវាបានវិវត្តទៅតាមសម័យកាល ហើយយុវវ័យតែងតែពាក់ព័ន្ធ មិនថាជាអ្នកប្រព្រឹត្ត ឬជាជនរងគ្រោះនោះទេ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

កត្តាសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើអំពើហិង្សាយុវវ័យ។ សហគមន៍ដែលមានភាពក្រីក្រខ្ពស់ និងកង្វះឱកាសអប់រំ ច្រើនតែមានអត្រាឧក្រិដ្ឋកម្មកើនឡើង។ ក្នុងផ្នែកវប្បធម៌ បទដ្ឋានដែលទទួលយកអំពើហិង្សាជាមធ្យោបាយដោះស្រាយទំនាស់ ក៏រួមចំណែកដល់បញ្ហានេះដែរ។ មួយវិញទៀត វិស័យបច្ចេកវិទ្យាបានបង្កើតទម្រង់ថ្មីនៃអំពើហិង្សា ដូចជាការតាមដានឌីជីថល និងការបៀតបៀនតាមអ៊ីនធឺណិត។ យោងតាមកំណត់ត្រារបស់កងទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិក កិច្ចពិភាក្សាតុមូលមួយនៅ JBM-HH បានពិភាក្សាអំពីបញ្ហានេះ ដោយសង្កត់ធ្ងន់លើផលប៉ះពាល់ចំពោះយុវវ័យ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ អំពើហិង្សាយុវវ័យនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមសំខាន់មួយនៅលើឆាកអន្តរជាតិ និងក្នុងតំបន់អាស៊ាន។ អង្គការសហប្រជាជាតិ និងអង្គការសុខភាពពិភពលោក បានអំពាវនាវឲ្យមានវិធានការបង្ការ ដូចជាការអប់រំសន្តិភាព ការពង្រឹងច្បាប់ និងការផ្តល់សេវាសុខភាពផ្លូវចិត្តដល់យុវជន។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បាតុកម្មនានាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងយុវវ័យនៅទូទាំងពិភពលោក ជួនកាលបានជួបប្រទះនឹងការបង្ក្រាបដោយហិង្សា។ ឧទាហរណ៍ កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១១ នៅប្រទេសបារ៉ែន បាតុករគាំទ្រប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងនោះមានយុវជនជាច្រើននាក់ ត្រូវបានសម្លាប់ដោយកងកម្លាំងយោធា។ រូបភាពពីព្រឹត្តិការណ៍នោះបានបង្ហាញពីតម្លៃដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនៃជម្លោះ និងភាពចាំបាច់ក្នុងការការពារសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋាន។

នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា អំពើហិង្សាលើយុវវ័យ ដូចជាការប៉ះទង្គិចជាក្រុម និងអំពើហិង្សាតាមប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិត កំពុងក្លាយជាចំណាប់អារម្មណ៍របស់អាជ្ញាធរ និងសង្គមស៊ីវិល។ ការបង្កើនកម្មវិធីអប់រំ និងការចូលរួមពីគ្រប់ភាគីពាក់ព័ន្ធ ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាគន្លឹះក្នុងការកាត់បន្ថយបញ្ហានេះ។