ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទន្លេទីស្តាគឺជាទន្លេមួយដែលមានប្រវែង ៤១៤ គីឡូម៉ែត្រ (២៥៧ ម៉ាយ) មានប្រភពពីភ្នំប៉ូហុនរី នៅតំបន់ហិមាល័យខាងកើត ហើយហូរកាត់រដ្ឋស៊ីកគីម និងបេងហ្គាល់ខាងលិច នៃប្រទេសឥណ្ឌា រួចហូរចូលប្រទេសបង់ក្លាដេស តាមតំបន់រង្សបុរនៅភាគខាងជើង។ នៅក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដេស ទន្លេនេះរួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយទន្លេយ៉ាមូណា (Jamuna) ដែលបន្ទាប់មកហូរចូលឈូងសមុទ្របេងហ្គាល់។ តំបន់អាងទឹករបស់វាមានទំហំ ១២,៥៤០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (៤,៨៤០ ម៉ាយការ៉េ)។ ទន្លេទីស្តាត្រូវបានចាត់ទុកជាទន្លេធំបំផុតនៅក្នុងរដ្ឋស៊ីកគីម និងជាទន្លេធំទីពីរនៅរដ្ឋបេងហ្គាល់ខាងលិច បន្ទាប់ពីទន្លេគង្គា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា នៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ទន្លេទីស្តាហូរកាត់ស្រុកជាច្រើនរួមមាន ស្រុកម៉ង់ហ្គាន ស្រុកហ្កងតុក ស្រុកប៉ាគីយ៉ុង នៅរដ្ឋស៊ីកគីម និងស្រុកកាលីមពុង ស្រុកដាជៀលីង ស្រុកចាល់ប៉ៃគូរី ស្រុកគូជបេហា នៅរដ្ឋបេងហ្គាល់ខាងលិច។ ទន្លេនេះក៏ហូរកាត់ទីក្រុងសំខាន់ៗដូចជា ទីក្រុងរ៉ង់ប៉ូ ទីក្រុងចាល់ប៉ៃគូរី និងទីក្រុងមេខាលីហ្គាន់ជី។ នៅក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដេស ទន្លេនេះហូរកាត់ស្រុកឡាល់ម៉ុនហាត ស្រុករង្សបុរ ស្រុកគូរីក្រាម និងស្រុកហ្គាយបាន់ដា។ វារួមបញ្ចូលគ្នាជាមួយទន្លេយ៉ាមូណា នៅតំបន់ផុលឆារី អ៊ុប៉ាហ្ស៊ីឡា។ ក្នុងចំណោមប្រវែងសរុប ៤១៤ គីឡូម៉ែត្រ ប្រវែង ៣០៥ គីឡូម៉ែត្រ (១៩០ ម៉ាយ) ស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា និង ១០៩ គីឡូម៉ែត្រ (៦៨ ម៉ាយ) ស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ពីព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់មួយទាក់ទងនឹងទន្លេទីស្តា។ ផែនទីរបស់លោក James Rennell ពីឆ្នាំ ១៧៧៦ បង្ហាញថា ខ្សែទឹកដើមរបស់ទន្លេទីស្តា បានហូរចូលទន្លេគង្គា តាមរយៈព្រែកចំនួនបី មុនពេលគ្រោះទឹកជំនន់ដ៏ធំមួយនៅឆ្នាំ ១៧៨៧ បានផ្លាស់ប្ដូរទិសដៅរបស់វា។ ការផ្លាស់ប្ដូរនេះបានធ្វើឱ្យទន្លេទីស្តាងាកចេញពីគង្គា ហើយហូរទៅទិសខាងកើតឆ្ពោះទៅកាន់ទន្លេយ៉ាមូណា ដូចបច្ចុប្បន្ន។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើភូមិសាស្ត្រ និងការតាំងទីលំនៅនៅតំបន់បេងហ្គាល់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ទន្លេទីស្តាមានសារៈសំខាន់ខាងសេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់តំបន់ទាំងពីរ។ តាមវិគីភីឌា ទន្លេនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់វិស័យកសិកម្ម និងជាប្រភពទឹកសម្រាប់ប្រជាជនរាប់លាននាក់នៅតំបន់អាងទឹករបស់វា។ ក្នុងតំបន់នេះមានគម្រោងគ្រប់គ្រងទឹកធំៗ ដូចជាទំនប់ហ្គាជុលដូបា (Gajoldoba Barrage) នៅរដ្ឋបេងហ្គាល់ខាងលិច និងទំនប់ទីស្តានៅប្រទេសបង់ក្លាដេស ដែលបម្រើការងារវារីអគ្គិសនី និងប្រព័ន្ធធារាស្រ្ត។ នៅក្នុងរដ្ឋស៊ីកគីម មានគម្រោងវារីអគ្គិសនីជាច្រើននៅលើទន្លេនេះ និងដៃទន្លេរបស់វា ដូចជាគម្រោងនៅដៃទន្លេឌីកជូ (Dikchu) ដែលផ្តល់ថាមពលសម្រាប់តំបន់។ សារៈសំខាន់ខាងវប្បធម៌ក៏មានផងដែរ ដោយទន្លេនេះជាផ្នែកមួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងពិធីបុណ្យសាសនារបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាននៅតាមដងទន្លេ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នាពេលបច្ចុប្បន្ន ទន្លេទីស្តាគឺជាប្រធានបទដ៏ក្តៅគគុកក្នុងទំនាក់ទំនងរវាងឥណ្ឌា និងបង់ក្លាដេស ស្ដីពីការចែករំលែកទឹក។ យោងតាមវិគីភីឌា កិច្ចព្រមព្រៀងស្តីពីការបែងចែកទឹកទន្លេនេះត្រូវបានពិភាក្សាអស់ជាច្រើនឆ្នាំ ប៉ុន្តែមិនទាន់សម្រេចជាផ្លូវការនៅឡើយ។ កង្វះកិច្ចព្រមព្រៀងនេះបង្កជាបញ្ហាសម្រាប់កសិករ និងសហគមន៍នៅតំបន់ទំនាបបង់ក្លាដេសដែលពឹងផ្អែកលើទឹកទន្លេសម្រាប់ប្រព័ន្ធធារាស្រ្ត។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការសាងសង់ទំនប់វារីអគ្គិសនីនៅឥណ្ឌាក៏បង្កជាក្តីបារម្ភពីផលប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន និងលំហូរទឹកទៅកាន់បង់ក្លាដេស។ ស្ថានភាពនេះធ្វើឱ្យទន្លេទីស្តាក្លាយជាចំណុចយកចិត្តទុកដាក់សម្រាប់អ្នកអានដែលចាប់អារម្មណ៍អំពីនយោបាយទឹកនៅអាស៊ីខាងត្បូង។