ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តេហេរ៉ង់ (Tehran) គឺជារាជធានី និងជាទីក្រុងធំជាងគេរបស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ (Iran)។ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា (Wikipedia) ក្រុងតេហេរ៉ង់មានប្រជាជនប្រមាណ ៩ លាននាក់នៅក្នុងតំបន់ក្រុង និងប្រមាណ ១៦.៨ លាននាក់នៅក្នុងតំបន់ទីប្រជុំជន (metropolitan area)។ ដោយមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងលិច តេហេរ៉ង់ក៏ជាតំបន់ទីប្រជុំជនធំជាងគេនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងជាទីក្រុងដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី ២៤ នៅលើពិភពលោក។

ក្រុងនេះស្ថិតនៅក្នុងខេត្តតេហេរ៉ង់ (Tehran Province) ហើយជាមណ្ឌលរដ្ឋបាលនៃស្រុកតេហេរ៉ង់ (Tehran County) និងមណ្ឌលកណ្តាល (Central District) របស់ខ្លួន។ តំបន់ប្រជុំជនតេហេរ៉ង់រួមបញ្ចូលទាំងក្រុងនិងទីប្រជុំជនជុំវិញដូចជា Eslamshahr, Shahriar, Qods, Malard, Golestan, Varamin, Pakdasht, Qarchak, Nasimshahr, Parand, Pardis, Andisheh, Fardis, Tajrish និង Rey ជាដើម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ក្រុងតេហេរ៉ង់ស្ថិតនៅក្នុងខេត្តតេហេរ៉ង់ ហើយជាមណ្ឌលរដ្ឋបាលនៃស្រុកតេហេរ៉ង់។ វាមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណ ៩ លាននាក់នៅក្នុងទីក្រុង និង ១៦.៨ លាននាក់នៅក្នុងតំបន់ទីប្រជុំជន។ តំបន់ទីប្រជុំជននេះគឺជាតំបន់ធំជាងគេនៅមជ្ឈិមបូព៌ា និងជាតំបន់ទីប្រជុំជនលំដាប់ទី ២៤ នៅលើពិភពលោក។

តំបន់ Greater Tehran រួមមានក្រុងនិងទីក្រុងជាច្រើនដូចជា Eslamshahr, Shahriar, Qods, Malard, Golestan, Varamin, Pakdasht, Qarchak, Nasimshahr, Parand, Pardis, Andisheh, Fardis, Tajrish និង Rey ជាដើម ដែលរួមគ្នាបង្កើតជាតំបន់ទីក្រុងដ៏ធំធេងមួយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ក្រុងតេហេរ៉ង់បានក្លាយជារាជធានីនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់នៅសម័យរាជវង្ស Qajar។ រូបគំនូរព្រះបាទ Agha Mohammad Khan ដែលជាព្រះមហាក្សត្រនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងជាស្ថាបនិករាជវង្សនេះ បញ្ជាក់ពីសម័យកាលដ៏សំខាន់។ តាមវិគីភីឌា ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៩ ក្រុងតេហេរ៉ង់មានវត្តមាននូវសមិទ្ធិផលស្ថាបត្យកម្មជាច្រើនពីសម័យ Qajar ដែលបង្ហាញពីការរីកចម្រើនរបស់ទីក្រុង។ នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩០៩ ព្រឹត្តិការណ៍នៃការដណ្ដើមក្រុងតេហេរ៉ង់ដោយមេដឹកនាំ Bakhtiari បានកើតឡើង ដែលត្រូវបានថតទុកក្នុងផ្ទាំងរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយវិគីភីឌាបានចាត់ទុកថាជា «ជ័យជំនះនៃតេហេរ៉ង់»។

ក្រោមរជ្ជកាលព្រះបាទ Reza Shah ក្រុងតេហេរ៉ង់បានទទួលការធ្វើទំនើបកម្មយ៉ាងឆាប់រហ័ស តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា ដោយមានការកសាងផ្លូវថ្នល់ទំនើប ស្ថាប័នអប់រំ និងសម្ភារៈសាធារណៈ ដែលធ្វើឲ្យទីក្រុងក្លាយជារាជធានីទំនើប។ សកលវិទ្យាល័យតេហេរ៉ង់ (University of Tehran) ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៤ ជាសមិទ្ធិផលដ៏សំខាន់ក្នុងដំណើរទំនើបកម្មរបស់ប្រទេស ដូចបានបញ្ជាក់ក្នុងចំណាររូបភាពវិគីភីឌា។

បដិវត្តន៍អ៊ីរ៉ង់ឆ្នាំ ១៩៧៩ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ធំដែលបានផ្លាស់ប្ដូរទិសដៅនយោបាយនិងសង្គមរបស់ប្រទេស ហើយរូបភាពប្រាង្គ Azadi Tower ក្នុងអំឡុងបដិវត្តន៍នោះបានក្លាយជារូបតំណាងនៃការផ្លាស់ប្ដូរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍ពីវិគីភីឌា ក្រុងតេហេរ៉ង់គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ដោយមានផ្សារភាគហ៊ុនតេហេរ៉ង់ (Tehran Stock Exchange) ជាទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុធំជាងគេ។ ប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនសាធារណៈក៏មានការអភិវឌ្ឍខ្លាំង ដោយប្រព័ន្ធមេត្រូតេហេរ៉ង់ (Tehran Metro) គឺជាប្រព័ន្ធមេត្រូធំជាងគេនៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដូចដែលវិគីភីឌាបានគូសបញ្ជាក់។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ ក្រុងតេហេរ៉ង់សម្បូរទៅដោយសម្បត្តិវប្បធម៌និងទីកន្លែងសិល្បៈ។ ព្រះរាជវាំង Golestan គឺជាកន្លែងប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ល្បីល្បាញ ដែលបង្ហាញពីសមិទ្ធិផលស្ថាបត្យកម្មសម័យ Qajar។ ម្យ៉ាងវិញទៀត សាលសម្ដែង Tehran City Theater និងសាល Roodaki Hall គឺជាមណ្ឌលសិល្បៈទំនើបដ៏មានឥទ្ធិពល។ កីឡាក៏មានប្រជាប្រិយភាពផងដែរ ជាពិសេសបាល់ទាត់ដែលមានក្រុម Esteghlal និង Persepolis ប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ Tehran Derby ដ៏ល្បី។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្រុងតេហេរ៉ង់នៅតែជាទីកន្លែងដែលមានសារសំខាន់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយនិងសង្គមនាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ក្នុងនាមជារាជធានីនៃប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ តេហេរ៉ង់គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃការសម្រេចចិត្តនយោបាយ និងដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងកិច្ចការតំបន់ និងអន្តរជាតិ។ បញ្ហាបរិស្ថានដូចជាការបំពុលខ្យល់ធ្ងន់ធ្ងរ ក៏ជាបញ្ហាដែលទីក្រុងនេះកំពុងប្រឈម ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពពីវិគីភីឌា។ ជារឿយៗ តេហេរ៉ង់ត្រូវបានគេរាយការណ៍ពីសារព័ត៌មានអន្តរជាតិដោយសារតែព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយ ការចរចានុយក្លេអ៊ែរ និងស្ថានការណ៍ក្នុងតំបន់ ដែលធ្វើឲ្យទីក្រុងនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធជានិច្ចចំពោះអ្នកអានទូទាំងពិភពលោក។