ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ពានរង្វាន់ Primetime Emmy ឬហៅខ្លីថា Primetime Emmys គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃពាន Emmy ដែលទទួលស្គាល់ឧត្តមភាពផ្នែកសិល្បៈ និងបច្ចេកទេសក្នុងឧស្សាហកម្មទូរទស្សន៍សហរដ្ឋអាមេរិក។ ពាននេះត្រូវបានផ្តល់ដោយបណ្ឌិត្យសភាសិល្បៈនិងវិទ្យាសាស្ត្រទូរទស្សន៍ (Academy of Television Arts & Sciences – ATAS) ដើម្បីផ្តល់កិត្តិយសដល់កម្មវិធីទូរទស្សន៍នាម៉ោងសំខាន់ (primetime) ដែលមានគុណភាពខ្ពស់បំផុត។

តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ពាន Primetime Emmy ត្រូវបានបែងចែកជាបីក្រុមធំៗ៖ ពាន Primetime Emmy ទៀងទាត់ សម្រាប់កម្មវិធីទូរទស្សន៍ទូទៅ, ពាន Primetime Creative Arts Emmy សម្រាប់សមិទ្ធផលបច្ចេកទេស និងការងារនៅពីក្រោយឆាក, និងពាន Primetime Engineering Emmy សម្រាប់ការរួមចំណែកផ្នែកវិស្វកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យាទូរទស្សន៍។ ពានដំបូងត្រូវបានផ្តល់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៩ ហើយដំបូងឡើយគេហៅវាថា "Emmy Award" រហូតដល់មានការបង្កើតពាន International Emmy និង Daytime Emmy នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ពានរង្វាន់នេះមានមូលដ្ឋាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដោយផ្តោតលើកម្មវិធីទូរទស្សន៍ដែលចាក់ផ្សាយក្នុងម៉ោងសំខាន់របស់ប្រទេសនេះ។ ទីតាំងរៀបចំពិធីប្រគល់ពានជាប្រចាំគឺនៅទីក្រុង Los Angeles រដ្ឋ California ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃឧស្សាហកម្មកម្សាន្តអាមេរិក។ ខាងផ្នែកមនុស្ស អ្នកគ្រប់គ្រងនិងសម្រេចពានគឺសមាជិករបស់ ATAS ដែលមានចំនួនប្រមាណ ២៤,០០០ នាក់ រួមមានអ្នកជំនាញក្នុងវិស័យផ្សេងៗដូចជា ការសម្តែង ការនិពន្ធ ការផលិត ការថត និងបច្ចេកទេសទូរទស្សន៍។ សមាជិកទាំងនេះត្រូវបានបែងចែកតាមក្រុមជំនាញ (peer groups) ហើយជាអ្នកបោះឆ្នោតជ្រើសរើសបេក្ខភាពនិងអ្នកឈ្នះក្នុងសាខារៀងៗខ្លួន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ពាន Emmy បានចាប់កំណើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៩ ដោយ ATAS ក្នុងគោលបំណងលើកតម្កើងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ដែលផលិតនិងចាក់ផ្សាយនៅតំបន់ Los Angeles នាសម័យនោះ។ ឈ្មោះ "Emmy" ត្រូវបានគេយកមកពីពាក្យ "Immy" ដែលសំដៅទៅលើ image orthicon tube ជាឧបករណ៍ស្នូលនៅក្នុងកាមេរ៉ាទូរទស្សន៍ជំនាន់ដើម។ នៅពេលចាប់ផ្តើម ពាននេះត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងសាមញ្ញថា "Emmy Award" ដោយមិនទាន់មានការបែងចែកជាប្រភេទផ្សេងៗដូចសព្វថ្ងៃទេ។

នៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ ពាន International Emmy ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីផ្តល់កិត្តិយសដល់កម្មវិធីទូរទស្សន៍ក្រៅសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយពាន Daytime Emmy ក៏ត្រូវបានដាក់ឱ្យដំណើរការសម្រាប់កម្មវិធីពេលថ្ងៃ។ ដើម្បីធ្វើឱ្យមានភាពច្បាស់លាស់ ពានសម្រាប់កម្មវិធីពេលយប់ក៏ត្រូវបានដាក់ឈ្មោះថា "Primetime Emmy Awards" ដូចសព្វថ្ងៃ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ពាន Primetime Emmy បានរីកចម្រើនឥតឈប់ឈរ ទាំងចំនួនសាខា និងកិត្យានុភាព ក្លាយជាកម្មវិធីប្រគល់ពានដ៏សំខាន់បំផុតមួយនៅលើពិភពលោក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ពាន Primetime Emmy មានឥទ្ធិពលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅលើសេដ្ឋកិច្ចនៃឧស្សាហកម្មទូរទស្សន៍។ ការឈ្នះពាននេះអាចបង្កើនកម្រិតអ្នកទស្សនា (ratings) យ៉ាងខ្លាំង ដែលនាំឱ្យប្រាក់ចំណូលពីការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មកើនឡើង និងជួយឱ្យកម្មវិធីនោះអាចលក់សិទ្ធិចាក់ផ្សាយឡើងវិញ (syndication) បានក្នុងតម្លៃខ្ពស់។ ពិធីប្រគល់ពានខ្លួនឯងក៏ជាព្រឹត្តិការណ៍ទូរទស្សន៍ធំមួយ ដែលទាក់ទាញអ្នកទស្សនារាប់លាននាក់ និងបង្កើតចំណូលពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។

តាមផ្នែកវប្បធម៌ ពាន Primetime Emmy ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជានិមិត្តរូបនៃឧត្តមភាព ដែលអាចប្ៀបបានទៅនឹងពាន Oscar សម្រាប់វិស័យភាពយន្ត។ ការទទួលបានពាននេះមិនត្រឹមតែជាកិត្តិយសប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាសញ្ញាបញ្ជាក់ពីគុណភាពដែលជះឥទ្ធិពលដល់និន្នាការផលិតកម្មវិធី របៀបនិទានរឿង និងសូម្បីតែម៉ូដសម្លៀកបំពាក់នៅលើកម្រាលព្រំក្រហម។ កម្មវិធីដែលឈ្នះពានជាញឹកញាប់ក្លាយជាផ្នែកមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រទូរទស្សន៍ និងមានឥទ្ធិពលដល់វប្បធម៌ប្រជាប្រិយជាអន្តរជាតិ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ ទីផ្សារទូរទស្សន៍បានផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយសេវាកម្មស្ទ្រីមដូចជា Netflix, Amazon Prime Video, និង Apple TV+ បាននាំមកនូវកម្មវិធីដែលមានគុណភាពខ្ពស់ និងឈ្នះពាន Primetime Emmy ជាច្រើន។ នេះជាភស្តុតាងដែលបង្ហាញថា ពាន Primetime Emmy បន្តសម្របខ្លួននិងឆ្លុះបញ្ចាំងពីការវិវត្តរបស់ឧស្សាហកម្ម មិនថាជាការទទួលស្គាល់រឿងភាគពីបណ្តាញអនឡាញ ឬការបង្កើតសាខាសម្រាប់មាតិកាអន្តរជាតិឡើយ។

សម្រាប់ទស្សនិកជននៅកម្ពុជា កម្មវិធីដែលឈ្នះពាន Emmy កាន់តែងាយស្រួលចូលមើល តាមរយៈសេវាកម្មស្ទ្រីមនានា ដែលភាគច្រើនមានជម្រើសភាសារង ឬចំណងជើងរង។ ដូច្នេះ ពានរង្វាន់នេះមិនមែនជារឿងឆ្ងាយពីអ្នកអានខ្មែរទេ ផ្ទុយទៅវិញ វាជួយឱ្យអ្នកទស្សនាអាចជ្រើសរើសមាតិកាដែលទទួលស្គាល់ថាល្អឥតខ្ចោះ និងមានតម្លៃសិល្បៈខ្ពស់។ ឥទ្ធិពលរបស់ Primetime Emmy លើវប្បធម៌សកល និងការតភ្ជាប់ទៅកាន់និន្នាការទូរទស្សន៍ពិភពលោក ធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រធានបទដ៏ពាក់ព័ន្ធសម្រាប់អ្នកតាមដានព័ត៌មានកម្សាន្តនៅគ្រប់ទីកន្លែង។