បញ្ញាសិប្បនិម្មិតភាគីទីបី (Third-party AI)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

បញ្ញាសិប្បនិម្មិតភាគីទីបី គឺជាប្រព័ន្ធ ឬសេវាកម្មបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ដែលត្រូវបានអភិវឌ្ឍន៍ដោយក្រុមហ៊ុនឯករាជ្យ មិនមែនដោយក្រុមហ៊ុនដែលផ្តល់វេទិការរឺផលិតផលចម្បងនោះទេ។ ជាឧទាហរណ៍ ក្រុមហ៊ុន Apple បានរួមបញ្ចូលបច្ចេកវិទ្យា ChatGPT របស់ក្រុមហ៊ុន OpenAI ទៅក្នុងជំនួយការសំឡេង Siri នៅលើទូរស័ព្ទ iPhone ខណៈដែល ChatGPT មិនមែនជាបច្ចេកវិទ្យាដែល Apple បង្កើតខ្លួនឯងនោះទេ។ លក្ខណៈនេះអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកអភិវឌ្ឍនិងអាជីវកម្មអាចទាញយកម៉ូដែល AI ទំនើបៗមកប្រើប្រាស់ដោយមិនចាំបាច់ចំណាយធនធានច្រើនលើការស្រាវជ្រាវនិងអភិវឌ្ឍន៍។

យោងតាមវិគីភីឌា បញ្ញាសិប្បនិម្មិតភាគីទីបីអាចមានច្រើនទម្រង់ រួមមានម៉ូដែលភាសាធំ (Large Language Models) ដូចជា GPT របស់ OpenAI, Gemini របស់ Google, Claude របស់ Anthropic និង LLaMA របស់ Meta ។ ម៉ូដែលទាំងនេះត្រូវបានផ្តល់តាមរយៈ API អនុញ្ញាតឱ្យកម្មវិធីភាគីទីបីអាចភ្ជាប់និងប្រើប្រាស់បានយ៉ាងងាយស្រួល។ គំនិតនេះមានសារៈសំខាន់នៅក្នុងវិស័យជាច្រើន ចាប់ពីការបម្រើអតិថិជន រហូតដល់ការវិភាគទិន្នន័យនិងការអភិវឌ្ឍរថយន្តស្វយ័ត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ក្រុមហ៊ុនឈានមុខដែលផ្តល់បញ្ញាសិប្បនិម្មិតភាគីទីបីភាគច្រើនមានមូលដ្ឋាននៅក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍។ សហរដ្ឋអាមេរិកជាទីតាំងរបស់ OpenAI (នៅសាន់ហ្រ្វាន់ស៊ីស្កូ), Anthropic, និង Microsoft ដែលបានវិនិយោគយ៉ាងច្រើនក្នុង AI។ ចក្រភពអង់គ្លេសមាន Google DeepMind នៅទីក្រុងឡុងដ៍ ដែលជាមន្ទីរពិសោធន៍ស្រាវជ្រាវ AI ដ៏ល្បីល្បាញ។ ប្រទេសចិនក៏ជាដៃគូប្រកួតប្រជែងដ៏ធំមួយ ដោយមានក្រុមហ៊ុនដូចជា Baidu (ជាមួយម៉ូដែល Ernie Bot) និង Alibaba Cloud ដែលផ្តល់សេវាកម្ម AI ដល់ទីផ្សារក្នុងស្រុកនិងអន្តរជាតិ។

ក្រៅពីក្រុមហ៊ុនធំៗ មានសហគមន៍អ្នកស្រាវជ្រាវនិងអ្នកអភិវឌ្ឍជាច្រើនដែលចូលរួមចំណែកក្នុងការអភិវឌ្ឍ AI ភាគីទីបី។ សាកលវិទ្យាល័យនានានៅសហរដ្ឋអាមេរិក អឺរ៉ុប និងអាស៊ី បានបង្កើតកម្មវិធីសិក្សាផ្តោតលើ AI ហើយបុគ្គលិកដែលមានទេពកោសល្យបានធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់មជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យា។ តាមវិគីភីឌា ឧស្សាហកម្មនេះបានទាក់ទាញមនុស្សរាប់ពាន់នាក់ពីជំនាញផ្សេងៗគ្នា មិនត្រឹមតែវិស្វករប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែថែមទាំងអ្នកចិត្តសាស្ត្រ អ្នកសរសេរកម្មវិធី និងអ្នកគ្រប់គ្រងផលិតផលផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រវត្តិនៃបញ្ញាសិប្បនិម្មិតភាគីទីបី មានឫសគល់ពីការអភិវឌ្ឍន៍ AI ដំបូងតាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ ប៉ុន្តែរហូតដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ២០១០ ទើបបច្ចេកវិទ្យានេះក្លាយជាសេវាកម្មពាណិជ្ជកម្មពេញលក្ខណៈ។ នៅអំឡុងឆ្នាំ ២០១០-២០១៥ កម្មវិធីដូចជា IBM Watson បានផ្តល់ API សម្រាប់សេវាកម្មដំណើរការភាសា ប៉ុន្តែការស្ទុះរីកចម្រើនពិតប្រាកដបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងការមកដល់នៃ Deep Learning។

ចំណុចរបត់ដ៏ធំបំផុតបានកើតឡើងនៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២២ នៅពេលដែល OpenAI ចេញផ្សាយ ChatGPT ដែលជាឧបករណ៍ជជែក AI ផ្អែកលើម៉ូដែល GPT-3.5 និងក្រោយមក GPT-4។ ភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រើប្រាស់និងសមត្ថភាពឆ្លើយតបយ៉ាងជក់ចិត្តបានធ្វើឱ្យ ChatGPT ក្លាយជាសេវាកម្មអនឡាញដែលមានអ្នកប្រើប្រាស់រីកចម្រើនលឿនបំផុត។ ភាពជោគជ័យនេះបានជំរុញឱ្យក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាដទៃទៀតដូចជា Google និង Microsoft ប្រញាប់ចេញផលិតផលផ្ទាល់ខ្លួនហើយបើក API សម្រាប់អ្នកអភិវឌ្ឍ។

នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ការរួមបញ្ចូលគ្នារវាងវេទិកាធំៗនិង AI ភាគីទីបីបានក្លាយជារឿងធម្មតា។ Apple បានប្រកាសភាពជាដៃគូជាមួយ OpenAI ដើម្បីយក ChatGPT ទៅក្នុង Siri ក្រោមគម្រោង Apple Intelligence ហើយក្រុមហ៊ុន Samsung ក៏បានសហការជាមួយ Google សម្រាប់ Galaxy AI។ យោងតាមវិគីភីឌា ការអភិវឌ្ឍនេះបានបង្កើតជា «ក្របខ័ណ្ឌ AI» ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ជ្រើសរើសម៉ូដែល AI ផ្សេងៗគ្នាតាមចំណូលចិត្ត។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមទស្សនៈសេដ្ឋកិច្ច ទីផ្សារសេវាកម្ម AI ភាគីទីបីកំពុងរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ យោងតាមវិគីភីឌា តម្រូវការសម្រាប់ API AI បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារក្រុមហ៊ុនជាច្រើនចង់បន្ថែមសមត្ថភាពឆ្លាតវៃទៅក្នុងផលិតផលរបស់ខ្លួន។ ក្រុមហ៊ុនតូចៗ រួមទាំងស្តាតអាប់ បានប្រើប្រាស់ម៉ូដែល AI ភាគីទីបីដើម្បីកសាងផលិតផលថ្មីៗយ៉ាងឆាប់រហ័ស កាត់បន្ថយថ្លៃដើមនៃការអភិវឌ្ឍ។ នេះបានបើកទ្វារឱ្យមានការបង្កើតកម្មវិធីដែលមានលក្ខណៈសម្បទាខ្ពស់ដោយមិនត្រូវការក្រុម AI ឯកទេស។

ផ្នែកវប្បធម៌ ការរីករាលដាលនៃ AI ភាគីទីបីបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ ឧបករណ៍បង្កើតខ្លឹមសារដូចជា DALL·E, Midjourney សម្រាប់រូបភាព និង ElevenLabs សម្រាប់សំឡេង AI សុទ្ធតែជាសេវាកម្មភាគីទីបីដែលអ្នកប្រើប្រាស់អាចភ្ជាប់បានយ៉ាងងាយ។ នៅក្នុងការអប់រំ សិស្សបានប្រើប្រាស់ ChatGPT ជាជំនួយការរៀន ខណៈដែលអ្នកសារព័ត៌មាននិងអ្នកបង្កើតវីដេអូប្រើប្រាស់វាសម្រាប់ការសរសេរស្គ្រីប។ នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា យុវជនជាច្រើនកំពុងប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ AI ទាំងនេះសម្រាប់ការសិក្សា ការបង្កើតមាតិកាលើបណ្ដាញសង្គម និងការអភិវឌ្ឍអាជីវកម្មតូចៗ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីនិន្នាការសកល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រហូតដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ បញ្ញាសិប្បនិម្មិតភាគីទីបីនៅតែជាប្រធានបទកណ្ដាលនៅក្នុងព័ត៌មានបច្ចេកវិទ្យានិងពាណិជ្ជកម្ម។ ការប្រកួតប្រជែងដើម្បីក្លាយជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ AI ធំជាងគេបានកើនឡើងខ្លាំង ដោយមានការចេញម៉ូដែលថ្មីៗជាប្រចាំពី OpenAI (GPT-4o), Google (Gemini) និង Anthropic (Claude)។ ក្រុមហ៊ុនចិនដូចជា DeepSeek ក៏បានលេចធ្លោឡើងជាមួយម៉ូដែលដែលមានប្រសិទ្ធភាពចំណាយទាប ដែលអាចប្រកួតប្រជែងជាមួយដៃគូលោកខាងលិច។

ទន្ទឹមនឹងនេះ ការព្រួយបារម្ភអំពីភាពឯកជនទិន្នន័យនិងសុវត្ថិភាពបានធ្វើឱ្យរដ្ឋាភិបាលនានាចាត់វិធានការ។ ទង្វើ AI Act របស់សហភាពអឺរ៉ុប ដែលចូលជាធរមាននៅឆ្នាំ ២០២៥ បានកំណត់តម្រូវការតឹងរ៉ឹងសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ AI ហើយអាចប៉ះពាល់ដល់របៀបដែលក្រុមហ៊ុនផ្តល់ AI ភាគីទីបីធ្វើអាជីវកម្ម។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក រដ្ឋបាលថ្មីក៏កំពុងពិចារណាបទប្បញ្ញត្តិស្រាលៗដើម្បីទាក់ទាញការវិនិយោគ AI ទោះបីមានការព្រមានពីអ្នកជំនាញអំពីហានិភ័យក៏ដោយ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការតាមដានព័ត៌មានអំពី AI ភាគីទីបីគឺជាការចាំបាច់ ព្រោះវាប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់បច្ចេកវិទ្យាដែលយើងប្រើប្រាស់ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ចាប់ពីទូរស័ព្ទដៃរហូតដល់សេវាកម្មអនឡាញ។ ការយល់ដឹងអំពីភាពខុសគ្នារវាង AI ភាគីទីបីនិង AI ខាងក្នុងអាចជួយឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរធ្វើការជ្រើសរើសប្រកបដោយការប្រុងប្រយ័ត្ន និងតាមទាន់និន្នាការសកល។ ប្រធានបទនេះត្រូវបានរំពឹងថានឹងបន្តក្លាយជាចំណុចសំខាន់នៅក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យានិងសង្គមក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំខាងមុខ។