ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យោងតាមវិគីភីឌា ហុងកុងគឺជាតំបន់រដ្ឋបាលពិសេស (SAR) នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដែលមានទីតាំងនៅភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសចិន តាមបណ្តោយដីសណ្ដទន្លេគុជ (Pearl River Delta)។ ដោយមានប្រជាជនប្រមាណ ៧,៥ លាននាក់ ហុងកុងជាទីក្រុងមួយដែលមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់បំផុតនៅលើពិភពលោក។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិថាជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុឈានមុខគេ និងជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មសកល។ ចំណុចសំខាន់មួយគឺថា ក្រោមគោលការណ៍ «ប្រទេសមួយ ប្រព័ន្ធពីរ» ដែលបានព្រមព្រៀងរវាងចក្រភពអង់គ្លេសនិងចិន ហុងកុងរក្សាស្វ័យភាពខ្ពស់ក្នុងគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម និងជាដែនគយដាច់ដោយឡែកក្រោមឈ្មោះ «ហុងកុង ប្រទេសចិន» នៅក្នុងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO)។ ស្ថានភាពពាណិជ្ជកម្មពិសេសនេះបានធ្វើឱ្យហុងកុងក្លាយជាច្រកទ្វារសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់តភ្ជាប់ប្រទេសចិននិងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

យោងតាមវិគីភីឌា ហុងកុងមានទីតាំងនៅច្រាំងខាងកើតនៃមាត់ទន្លេគុជ ព័ទ្ធជុំវិញដោយសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ ទឹកដីសរុបគ្របដណ្ដប់ប្រមាណ ១ ១០៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលរួមមានកោះហុងកុង (Hong Kong Island) កោះកូឡូន (Kowloon) តំបន់ដែនដីថ្មី (New Territories) និងកោះតូចៗជាង ២០០ ទៀត។ ហុងកុងមានកំពង់ផែធម្មជាតិជ្រៅមួយដែលជាអត្ថប្រយោជន៍ដ៏សំខាន់សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មផ្លូវសមុទ្រ។ ប្រជាជនហុងកុងភាគច្រើន (ប្រមាណ ៩២%) ជាជនជាតិចិនហុន (Han Chinese) ដែលនិយាយភាសាកាតាំងជាភាសាទីមួយ។ ភាសាអង់គ្លេសក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយនៅក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម និងរដ្ឋាភិបាល ហើយជាភាសាផ្លូវការមួយដូច្នេះដែរស្របតាមស្ថានភាពអតីតអាណានិគម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យោងតាមវិគីភីឌា ហុងកុងបានក្លាយជាទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មចាប់តាំងពីសម័យអាណានិគមដើមសតវត្សទី ១៩។ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមអាភ្យង់លើកទី ១ (First Opium War) ចក្រភពអង់គ្លេសបានកាន់កាប់កោះហុងកុងជាអចិន្ត្រៃយ៍តាមសន្ធិសញ្ញាណានជីង (Treaty of Nanjing) ឆ្នាំ ១៨៤២។ ក្រោយមកទៀត ចក្រភពអង់គ្លេសបានពង្រីកការគ្រប់គ្រងដោយទទួលបានកោះកូឡូននៅឆ្នាំ ១៨៦០ និងជួលតំបន់ដែនដីថ្មីរយៈពេល ៩៩ ឆ្នាំនៅឆ្នាំ ១៨៩៨។ ការគ្រប់គ្រងរបស់អង់គ្លេសបាននាំមកនូវប្រព័ន្ធច្បាប់សេរី និងគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មសេរី ដែលជំរុញឱ្យហុងកុងក្លាយជាកន្លែងប្រមូលផ្តុំពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់។

ក្នុងអំឡុងសតវត្សទី ២០ ហុងកុងបានឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរជាច្រើន រួមទាំងការកាន់កាប់របស់ជប៉ុនក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ប៉ុន្តែបានស្ទុះឡើងវិញក្រោយសង្គ្រាមដោយសារភាពជាជម្រកសម្រាប់ជនភៀសខ្លួនចិន និងសហគ្រិន។ ហុងកុងបានអភិវឌ្ឍពីមជ្ឈមណ្ឌលផលិតកម្មទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុនិងសេវាកម្ម។ នៅឆ្នាំ ១៩៨៤ ចក្រភពអង់គ្លេសនិងចិនបានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីថ្លែងការរួម (Sino-British Joint Declaration) ដោយយល់ព្រមប្រគល់អធិបតេយ្យភាពហុងកុងទាំងមូលមកចិនវិញនៅឆ្នាំ ១៩៩៧។ ក្រោមគំរូ «ប្រទេសមួយ ប្រព័ន្ធពីរ» ហុងកុងត្រូវបានធានានូវសិទ្ធិរក្សាប្រព័ន្ធច្បាប់ សេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មរបស់ខ្លួនដាច់ដោយឡែកពីចិនដីគោករហូតដល់ឆ្នាំ ២០៤៧។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យោងតាមវិគីភីឌា ហុងកុងមានសេដ្ឋកិច្ចសេរីបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក ដែលពឹងផ្អែកខ្លាំងលើពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។ គោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មសេរី អត្រាពន្ធទាប (គ្មានអាករលើតម្លៃបន្ថែម ឬពន្ធនាំចូលលើទំនិញភាគច្រើន) និងបរិយាកាសធុរកិច្ចប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាពបានទាក់ទាញសាជីវកម្មពហុជាតិរាប់ពាន់។ ហុងកុងគឺជាកំពង់ផែកុងតឺន័រធំបំផុតមួយរបស់ពិភពលោក ហើយជាចំណុចប្រមូលផ្តុំសម្រាប់ការនាំចេញឡើងវិញពីចិនទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។ ផ្សារហ៊ុនហុងកុង (HKEX) គឺជាទីផ្សារភាគហ៊ុនធំជាងគេនៅអាស៊ី និងជាគោលដៅសំខាន់សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនចិនក្នុងការប្រមូលមូលធនអន្តរជាតិ។ ស្ថានភាពពាណិជ្ជកម្មពិសេសនេះបានផ្តល់ឱ្យហុងកុងនូវតួនាទីជាស្ពានភ្ជាប់ដ៏សំខាន់ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យទំនិញ និងមូលធនហូរចូលនិងចេញពីប្រទេសចិនដោយសេរី។

វប្បធម៌ហុងកុងគឺជាការលាយបញ្ចូលគ្នារវាងមរតកចិន និងឥទ្ធិពលអាណានិគមអង់គ្លេស។ ទីក្រុងនេះល្បីល្បាញខាងវិស័យកម្សាន្ត ម្ហូបអាហារចម្រុះ និងស្ថាបត្យកម្មទំនើបប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

យោងតាមវិគីភីឌា និងរបាយការណ៍របស់ BBC និងទីភ្នាក់ងារព័ត៌មានអន្តរជាតិដទៃទៀត ស្ថានភាពពាណិជ្ជកម្មពិសេសរបស់ហុងកុងបានក្លាយជាប្រធានបទក្តៅគគុកចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១៩ មក។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩-២០២០ ហុងកុងបានជួបប្រទះនឹងការតវ៉ាទ្រង់ទ្រាយធំប្រឆាំងនឹងវិសោធនកម្មច្បាប់ប្រគល់ជនសង្ស័យ ដែលក្រោយមករដ្ឋាភិបាលចិនបានដាក់ចេញច្បាប់សន្តិសុខជាតិសម្រាប់ហុងកុងនៅថ្ងៃទី ៣០ ឧសភា ២០២០។ ជាការឆ្លើយតប សហរដ្ឋអាមេរិកបានដកហូតស្ថានភាពពាណិជ្ជកម្មពិសេសរបស់ហុងកុងតាមរយៈច្បាប់ Hong Kong Autonomy Act ដោយបញ្ចប់ការអនុគ្រោះពន្ធ និងដាក់កំហិតលើការនាំចេញបច្ចេកវិទ្យារសើប។ សហភាពអឺរ៉ុប និងបណ្តាប្រទេសមួយចំនួនក៏បានពិនិត្យឡើងវិញនូវគោលនយោបាយរបស់ខ្លួនចំពោះហុងកុងផងដែរ។

យោងតាមរបាយការណ៍វិគីភីឌា ការបាត់បង់ស្ថានភាពពាណិជ្ជកម្មបានបង្កើនភាពមិនប្រាកដប្រជាសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអន្តរជាតិដែលប្រើប្រាស់ហុងកុងជាច្រកសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មជាមួយចិន។ ទោះជាយ៉ាងណា ពាណិជ្ជកម្មរវាងហុងកុងនិងអាស៊ី រួមទាំងចិនដីគោក នៅតែរឹងមាំ ហើយហុងកុងនៅតែជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុដ៏សំខាន់។ អ្នកវិភាគព្រមានថា ការធ្លាក់ចុះនៃស្វ័យភាពពាណិជ្ជកម្មអាចជំរុញឱ្យមានការថយចុះនៃការវិនិយោគបរទេស និងការប្រកួតប្រជែងកាន់តែខ្លាំងពីស៊ីងហ្គាពួរ និងទីក្រុងផ្សេងៗទៀតក្នុងតំបន់។