ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាជម្លោះសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងបន្តកើតឡើងចាប់តាំងពីខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ មក។ តាមវិគីភីឌា ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានចាប់ផ្តើមដាក់ពន្ធគយ និងរបាំងពាណិជ្ជកម្មផ្សេងទៀតទៅលើចិន ដោយមានគោលបំណងបង្ខំឱ្យចិនផ្លាស់ប្តូរអ្វីដែលសហរដ្ឋអាមេរិកចាត់ទុកថាជាការប្រតិបត្តិពាណិជ្ជកម្មមិនយុត្តិធម៌ជាយូរមកហើយ និងជាការលួចកម្មសិទ្ធិបញ្ញា។

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា រដ្ឋបាលត្រាំលើកទីមួយបានអះអាងថា ការប្រតិបត្តិទាំងនោះអាចរួមចំណែកដល់ឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ហើយថារដ្ឋាភិបាលចិនតម្រូវឱ្យមានការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិកមកកាន់ចិន។ ជាការឆ្លើយតប រដ្ឋបាលរបស់លោក ស៊ី ជីនពីង បានចោទប្រកាន់រដ្ឋបាលត្រាំថាប្រកាន់ជាតិនិយមក្នុងការការពារពាណិជ្ជកម្ម ហើយបានចាត់វិធានការតបតវិញ។ ជម្លោះនេះបានកាន់តែខ្លាំងក្លាឡើងពេញឆ្នាំ២០១៩ ហើយទីបំផុត ភាគីទាំងពីរបានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងដំណាក់កាលទី១ ដ៏តានតឹង នៅខែមករា ឆ្នាំ២០២០។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ភាគីនៃជម្លោះនេះគឺប្រទេសពីរ គឺសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន ដែលស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីបូព៌ា និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលស្ថិតនៅតំបន់អាមេរិកខាងជើង។ ទំនិញជាច្រើនប្រភេទធ្វើដំណើររវាងប្រទេសទាំងពីរឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយពាណិជ្ជកម្មនេះពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុន និងអ្នកប្រើប្រាស់នៅទូទាំងពិភពលោក។

ភាសាផ្លូវការរបស់ចិនគឺភាសាចិន រីឯសហរដ្ឋអាមេរិកប្រើភាសាអង់គ្លេស។ មេដឹកនាំដែលពាក់ព័ន្ធផ្ទាល់នឹងជម្លោះនេះ រួមមាន លោក ស៊ី ជីនពីង ដែលជាលេខាធិការទូទៅនៃគណៈកម្មាធិការមជ្ឈិមបក្សកុម្មុយនិស្តចិន និងលោក ដូណាល់ ត្រាំ ប្រធានាធិបតីអាមេរិក ព្រមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ផ្នែកពាណិជ្ជកម្ម និងសេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសទាំងពីរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនេះបានចាប់ផ្តើមនៅខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ នៅពេលរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតីត្រាំចាប់ផ្តើមដាក់ពន្ធគយ និងរបាំងពាណិជ្ជកម្មលើចិន។ ចិនបានឆ្លើយតបដោយវិធានការតបតវិញ ហើយជម្លោះកាន់តែស្មុគស្មាញឡើង។ ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០១៨ និងឆ្នាំ២០១៩ ភាគីទាំងពីរបានជួបចរចាគ្នាច្រើនលើកច្រើនសា រួមទាំងកិច្ចពិភាក្សាទ្វេភាគីរវាងលោក ត្រាំ និងលោក ស៊ី ជីនពីង នៅកំពូល G20 ទីក្រុង Buenos Aires នាថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៨ និងការជួបគ្នានៅកំពូល G20 ទីក្រុង Osaka នាថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩។

នៅខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ភាគីទាំងពីរបានឈានដល់កិច្ចព្រមព្រៀងដំណាក់កាលទី១ ដែលប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ និងឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក លីវ ហឺ បានចុះហត្ថលេខានៅវិមានស នាថ្ងៃទី១៥ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០។ ក្រោមកិច្ចព្រមព្រៀងនេះ ចិនត្រូវទិញទំនិញបន្ថែមពីសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងតម្លៃ ២០០ ពាន់លានដុល្លារ។

ប៉ុន្តែដោយសារការធ្លាក់ចុះបណ្តោះអាសន្ននៃពាណិជ្ជកម្មទំនិញជាសកលក្នុងអំឡុងជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ បូករួមនឹងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចរយៈពេលខ្លី ឱកាសក្នុងការសម្រេចគោលដៅនេះបានថយចុះ ហើយចិនមិនបានទិញទំនិញបន្ថែមតាមចំនួនដែលបានកំណត់ទេ។ នៅចុងបញ្ចប់នៃអាណត្តិទីមួយរបស់លោក ត្រាំ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិកបានពិពណ៌នាយ៉ាងទូលំទូលាយថា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនេះគឺជាបរាជ័យសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក។

បន្ទាប់មក ក្រោមរដ្ឋបាលប្រធានាធិបតី ចូ បៃដិន ភាគីទាំងពីរបានបន្តជួបចរចាគ្នា រួមទាំងកិច្ចជួបផ្ទាល់មុខលើកដំបូងរវាងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃប្រទេសទាំងពីរនៅរដ្ឋអាឡាស្កា ចាប់តាំងពីលោក បៃដិន ចូលកាន់តំណែង ព្រមទាំងកិច្ចប្រជុំនៅកំពូល G20 លើកោះបាលី នាខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ និងកិច្ចប្រជុំនៅកំពូល APEC នៅទីក្រុង Lima នៃប្រទេសប៉េរូ នាខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ជម្លោះនេះផ្តោតសំខាន់លើពន្ធគយ និងរបាំងពាណិជ្ជកម្មដែលភាគីទាំងពីរដាក់ទៅលើគ្នាទៅវិញទៅមក ព្រមទាំងបញ្ហាឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម កម្មសិទ្ធិបញ្ញា និងការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យា។ ការប្រឈមមុខនេះមិនមែនគ្រាន់តែជាបញ្ហាពន្ធគយប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏ពាក់ព័ន្ធនឹងគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងបច្ចេកវិទ្យារបស់ប្រទេសទាំងពីរផងដែរ។

តាមទិន្នន័យដែលវិគីភីឌាបង្ហាញ ក្រោយសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មឆ្នាំ២០១៨ ចិនបានបង្កើនទំហំពាណិជ្ជកម្មបរទេសរបស់ខ្លួន ខណៈចំណែកនៃចំណូលពីការនាំចេញរបស់ចិនទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកបានថយចុះ។ ការវិវត្តន៍នេះបង្ហាញថា ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មបានផ្លាស់ប្តូរទម្រង់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរបស់ចិនជាមួយពិភពលោក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនេះនៅតែជាជម្លោះដែលកំពុងបន្ត ហើយការចរចារវាងភាគីទាំងពីរក៏នៅតែបន្តដែរ។ នៅខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងរតនាគារអាមេរិក លោក Scott Bessent បានជួបជាមួយឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីចិន លោក ហឺ លីហ្វេង នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស ក្នុងក្របខណ្ឌកិច្ចចរចាពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក និងចិន។ បន្ទាប់មក នៅថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ លោក ដូណាល់ ត្រាំ និងលោក ស៊ី ជីនពីង បានជួបពិភាក្សាទ្វេភាគីគ្នានៅកំពូលទីក្រុងប៊ូសាន ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ជម្លោះនេះជាប្រធានបទដែលគួរតាមដាន ព្រោះកម្ពុជាមានទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយទាំងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយការផ្លាស់ប្តូរនៃពាណិជ្ជកម្មរវាងមហាអំណាចទាំងពីរអាចជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។ ការវិវត្តន៍នៃកិច្ចចរចា និងវិធានការពន្ធគយនៅពេលខាងមុខ នឹងបន្តទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ពីសាធារណជននៅទូទាំងពិភពលោក។