សហជីពពលករ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សហជីពពលករ (Trade Union ឬ Labor Union) គឺជាអង្គការមួយដែលបង្កើតឡើងដោយកម្មករនិយោជិត ដោយមានគោលបំណងថែរក្សា និងលើកកម្ពស់លក្ខខណ្ឌការងាររបស់សមាជិកខ្លួន។ តាមការពន្យល់របស់ Wikipedia សហជីពធ្វើការតវ៉ាដើម្បីប្រាក់ឈ្នួលកាន់តែល្អ ផលប្រយោជន៍សង្គម លក្ខខណ្ឌសុវត្ថិភាពការងារ និងបទដ្ឋានគ្រប់គ្រងស្ថានភាពនិយោជិត។

តួនាទីសំខាន់របស់សហជីពគឺការចរចារួម (collective bargaining) ជាមួយនិយោជក ដើម្បីបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងការងារដែលអនុវត្តដល់សមាជិកទាំងអស់។ សហជីពក៏ដើរតួជាសំឡេងនយោបាយរបស់វណ្ណៈកម្មករ ហើយជារឿយៗបានក្លាយជាកម្លាំងផ្លាស់ប្ដូរសង្គមដ៏សំខាន់ក្នុងសតវត្សទី១៩ និងទី២០។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សហជីពមានវត្តមាននៅស្ទើរតែគ្រប់ប្រទេសលើពិភពលោក ប៉ុន្តែកម្រិតនៃការចូលរួមជាសមាជិកខុសគ្នាយ៉ាងខ្លាំងតាមតំបន់។ យោងតាម Wikipedia ប្រទេសនៅតំបន់ស្កង់ឌីណាវី ដូចជាស៊ុយអែត ហ្វាំងឡង់ និងដាណឺម៉ាក មានអត្រាសមាជិកសហជីពខ្ពស់បំផុត ខណៈប្រទេសមួយចំនួននៅអាស៊ី និងអាមេរិកមានអត្រាទាប។

សមាជិកសហជីពភាគច្រើនជាកម្មករនៅវិស័យឧស្សាហកម្ម សំណង់ ដឹកជញ្ជូន សុខាភិបាល អប់រំ និងសេវាសាធារណៈ។ នៅប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាកម្ពុជា សហជីពមានវត្តមានច្រើនបំផុតក្នុងវិស័យកាត់ដេរនិងស្បែកជើង ដែលជាវិស័យនាំមុខនៃសេដ្ឋកិច្ច។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

សហជីពពលករបានកើតឡើងជាលទ្ធផលនៃបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនៅសតវត្សទី១៨ និងទី១៩ នៅទ្វីបអឺរ៉ុប ជាពិសេសនៅចក្រភពអង់គ្លេស។ យោងតាម Wikipedia ការផ្ដុំកម្មករនៅរោងចក្រធំៗ ដែលធ្វើការក្នុងលក្ខខណ្ឌលំបាក និងប្រាក់ឈ្នួលទាប បានបង្កើតមូលដ្ឋានសម្រាប់ចលនាសហជីពដំបូង។

នៅសតវត្សទី១៩ ការតវ៉ាធំៗមានអាទិភាពនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងចក្រភពអង់គ្លេស រួមមានការដាំបាទកម្មរថភ្លើងធំឆ្នាំ ១៨៨៦ ដែលពាក់ព័ន្ធកម្មករជាង ២០០.០០០ នាក់។ ការតវ៉ាវាយនភ័ណ្ឌ Lawrence ឆ្នាំ ១៩១២ និងការតវ៉ាកម្មករកាត់ដេរនៅទីក្រុង New York ឆ្នាំ ១៩១៣ បានបង្ហាញពីការចូលរួមយ៉ាងសកម្មរបស់ស្ត្រី និងជនអន្តោប្រវេសន៍ក្នុងចលនាកម្មករ។

នៅសតវត្សទី២០ សហជីពបានក្លាយជាកម្លាំងនយោបាយដ៏សំខាន់ ជួយជំរុញឲ្យមានការអនុម័តច្បាប់ការងារទំនើប ដូចជាម៉ោងធ្វើការ៨ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ ប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា និងសិទ្ធិការងារផ្សេងៗទៀត។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សហជីពមានឥទ្ធិពលយ៉ាងធំធេងលើសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ការងារ។ តាមរយៈការចរចារួម សហជីពអាចជួយលើកកម្ពស់ប្រាក់ឈ្នួល កាត់បន្ថយម៉ោងធ្វើការ និងលើកកម្ពស់ស្ដង់ដារសុវត្ថិភាពនៅកន្លែងធ្វើការ។ ការសិក្សាជាច្រើនបានបង្ហាញថា វិស័យដែលមានការចូលរួមសហជីពខ្ពស់ ជាទូទៅមានវិសមភាពប្រាក់ចំណូលទាបជាង។

ក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ ចលនាសហជីពបានបង្កើតនិមិត្តសញ្ញានិងបុគ្គលប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏ល្បីជាច្រើន ដូចជា Cesar Chavez អ្នកដឹកនាំសហជីពកម្មករកសិកម្មនៅរដ្ឋ California ដែលបានតស៊ូដើម្បីសិទ្ធិកម្មករអន្តោប្រវេសន៍នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា សហជីពមានសារៈសំខាន់ជាពិសេសក្នុងវិស័យកាត់ដេរ ដែលជាសសរស្ដម្ភនៃសេដ្ឋកិច្ចជាតិ និងផ្ដល់ការងារដល់កម្មករប្រមាណ ៨០ម៉ឺននាក់ ភាគច្រើនជាស្ត្រី។ បញ្ហាប្រាក់ឈ្នួលអប្បបរមា ម៉ោងធ្វើការ និងសុវត្ថិភាពនៅរោងចក្រ ជារឿយៗក្លាយជាប្រធានបទនៃការចរចារវាងសហជីព និយោជក និងរដ្ឋាភិបាល។

នៅកម្រិតអន្តរជាតិ សហជីពកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាប្រឈមថ្មីៗ ដូចជាសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល ការងារតាមវេទិកាបច្ចេកវិទ្យា (gig economy) និងការប្រើប្រាស់ AI នៅកន្លែងធ្វើការ ដែលផ្លាស់ប្ដូរទម្រង់ការងារបែបប្រពៃណី។ ការតវ៉ានៅសហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងបារាំងក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ បានបង្ហាញថា ចលនាសហជីពនៅតែជាកម្លាំងសំខាន់នៃនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចសម័យទំនើប។