ទិដ្ឋភាពទូទៅ

កម្រៃ គឺជាតម្លៃដែលមនុស្សម្នាក់បង់ជាថ្នូរនឹងសិទ្ធិ ឬសេវាណាមួយ។ តាមវិគីភីឌា កម្រៃជាធម្មតាត្រូវបានកំណត់ឡើងដើម្បីគ្របដណ្តប់លើចំណាយដំណើរការ ប្រាក់ឈ្នួល ថ្លៃដើម និងប្រាក់ចំណេញបន្ថែម។ កម្រៃអាចជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងសិទ្ធិ ឬសេវាផ្សេងៗ ដូចជាសេវារបស់អ្នកជំនាញ និងមេធាវី។ នៅពេលកម្រៃត្រូវបានគិតលើប្រតិបត្តិការណាមួយ គេច្រើនហៅវាថា កម្រៃប្រតិបត្តិការ។

ការបែងចែករវាងកម្រៃ និងទម្រង់ទូទាត់ផ្សេងទៀត ដូចជាប្រាក់ខែ ឬប្រាក់ឈ្នួល គឺជាចំណុចសំខាន់ក្នុងការពិពណ៌នារបស់វិគីភីឌា។ នៅចក្រភពអង់គ្លេស អ្នកជំនាញទទួលប្រាក់ជាកម្រៃ ដែលខុសពីការបង់ប្រាក់ ប្រាក់ខែ ឬប្រាក់ឈ្នួល ហើយពួកគេច្រើនប្រើហ្គីណេជាឯកតាគណនេយ្យ ជំនួសឱ្យផោន។ ដូច្នេះ កម្រៃមិនត្រឹមតែជាតួលេខតម្លៃប៉ុណ្ណោះទេ តែជាទម្រង់ទូទាត់ដែលគេចាត់ទុកដោយឡែកពីប្រាក់ឈ្នួល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទំនៀមកម្រៃដែលវិគីភីឌាពិពណ៌នាច្បាស់បំផុត គឺនៅចក្រភពអង់គ្លេស។ នៅទីនោះ អ្នកជំនាញទទួលកម្រៃសម្រាប់សេវារបស់ពួកគេ ដោយប្រើហ្គីណេជាឯកតាគណនេយ្យជំនួសផោន ដែលជាទម្លាប់ខុសពីការទូទាត់ជាប្រាក់ខែ ឬប្រាក់ឈ្នួលធម្មតា។

ក្រុមមនុស្សដែលពាក់ព័ន្ធនឹងកម្រៃមានច្រើនក្រុម។ វិគីភីឌាលើកឡើងអំពីសេនាជិះសេះក្នុងរបបសក្តិភូមិ ដែលទទួលកម្រៃជាសិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីធ្លី និងអំពីមេធាវី ដែលអាចទទួលកម្រៃអាស្រ័យលើលទ្ធផលនៃករណីក្តី។ ចំណែកអ្នកប្រើប្រាស់សិទ្ធិ ឬសេវា គឺជាភាគីដែលត្រូវបង់កម្រៃ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ គំនិតនៃកម្រៃភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយរបបសក្តិភូមិ។ តាមវិគីភីឌា ក្រោមរបបសក្តិភូមិ កម្រៃរបស់សេនាជិះសេះ គឺជាអ្វីដែលត្រូវបានផ្តល់ឱ្យសេនាជិះសេះម្នាក់ ជាថ្នូរនឹងសេវារបស់គាត់ ដែលជាធម្មតាគឺការប្រើប្រាស់ដីធ្លី។ ក្នុងករណីនេះ កម្រៃត្រូវបានផ្តល់ជាសិទ្ធិប្រើប្រាស់ដីធ្លី ជាជាងជាប្រាក់។ នេះបង្ហាញថា តាំងពីសម័យសក្តិភូមិមក កម្រៃអាចជាអត្ថប្រយោជន៍រូបវន្ត មិនមែនគ្រាន់តែជាប្រាក់ទេ។

ចំណែកទំនៀមនៅចក្រភពអង់គ្លេស វិគីភីឌារៀបរាប់ថា អ្នកជំនាញទទួលកម្រៃ ខុសពីការបង់ប្រាក់ ប្រាក់ខែ ឬប្រាក់ឈ្នួល ហើយច្រើនប្រើហ្គីណេជាឯកតាគណនេយ្យ ជាជាងផោន។ ទំនៀមនេះបង្ហាញពីការបែងចែករវាងកម្រៃវិជ្ជាជីវៈ និងប្រាក់ឈ្នួលធម្មតា ដែលជាទម្លាប់បន្តពីអតីតកាលមក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងន័យសេដ្ឋកិច្ច កម្រៃជាប្រភពចំណូលដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកផ្តល់សេវាគ្របដណ្តប់លើចំណាយដំណើរការ ប្រាក់ឈ្នួល ថ្លៃដើម និងប្រាក់ចំណេញបន្ថែម តាមការពិពណ៌នារបស់វិគីភីឌា។ ដូច្នេះ កម្រៃមិនមែនគ្រាន់តែជាតម្លៃដែលគេគិតលើសេវាប៉ុណ្ណោះទេ តែជាផ្នែកមួយនៃការគណនាថ្លៃដើម និងផលចំណេញរបស់អ្នកផ្តល់សេវា។

ក្នុងន័យវប្បធម៌ ទំនៀមប្រើហ្គីណេជំនួសផោនរបស់អ្នកជំនាញនៅចក្រភពអង់គ្លេស បង្ហាញថាកម្រៃវិជ្ជាជីវៈមានទម្រង់ខុសពីប្រាក់ឈ្នួលធម្មតា។ ចំណែកកម្រៃតាមលទ្ធផលក្តីរបស់មេធាវី គឺជាកម្រៃដែលត្រូវបានបញ្ចុះ ឬមិនគិតទាល់តែសោះ ប្រសិនបើមេធាវីចាញ់ក្តី ដែលបង្ហាញថាកម្រៃអាចអាស្រ័យលើលទ្ធផលនៃសេវា។

រូបខាងលើបង្ហាញឧទាហរណ៍នៃសំបុត្រកម្រៃនៅក្នុងមហាវិទ្យាល័យមួយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សម្រាប់អ្នកអាន កម្រៃនៅតែជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ព្រោះវាជាតម្លៃដែលត្រូវបង់រាល់ពេលទទួលសិទ្ធិ ឬប្រើប្រាស់សេវាណាមួយ។ ការយល់ដឹងថាកម្រៃគ្របដណ្តប់លើចំណាយដំណើរការ ប្រាក់ឈ្នួល ថ្លៃដើម និងប្រាក់ចំណេញបន្ថែម ជួយឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់សេវាយល់ដឹងពីរចនាសម្ព័ន្ធតម្លៃសេវា។

កម្រៃតាមលទ្ធផលក្តីក៏ជាគំរូមួយដែលអាចជួបប្រទះក្នុងការពិភាក្សាអំពីសេវាច្បាប់ ព្រោះវាបង្ហាញថាកម្រៃអាចអាស្រ័យលើលទ្ធផលនៃករណី ជាជាងការគិតថ្លៃថេរជាមុន។

សរុបមក កម្រៃគឺជាគំនិតសេដ្ឋកិច្ចដែលមានតាំងពីរបបសក្តិភូមិ រហូតដល់ប្រព័ន្ធវិជ្ជាជីវៈសម័យបច្ចុប្បន្ន ហើយការយល់ដឹងពីវាជួយឱ្យអ្នកអានតាមដានការជជែកអំពីតម្លៃសេវា និងកម្រៃប្រតិបត្តិការបានកាន់តែច្បាស់។