តម្លាភាព (ឥរិយាបទ)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តម្លាភាពក្នុងឥរិយាបទ គឺជាវិធីនៃការប្រព្រឹត្តដែលធ្វើឱ្យអ្នកដទៃងាយស្រួលមើលឃើញសកម្មភាពដែលបានអនុវត្ត។ យោងតាម Wikipedia ភាសាអង់គ្លេស តម្លាភាពជាក្រមសីលធម៌មួយដែលគ្របដណ្តប់លើវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ វិស្វកម្ម អាជីវកម្ម និងមនុស្សសាស្ត្រ ដោយបញ្ជាក់ពីភាពបើកចំហ ការទំនាក់ទំនង និងគណនេយ្យភាព។

យោងតាម Wikipedia តម្លាភាពត្រូវបានចាត់ទុកថាជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់អភិបាលកិច្ចល្អ ទំនុកចិត្តសាធារណៈ និងការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ។ វាក៏ជាកត្តាសំខាន់សម្រាប់ការសម្រេចចិត្តដែលមានព័ត៌មានគ្រប់គ្រាន់ក្នុងចំណោមពលរដ្ឋ និងស្ថាប័ននានា។

តួនាទីក្នុងវិស័យនានា

ប្រភព: Wikipedia

Wikipedia បានរៀបរាប់ថា តម្លាភាពដើរតួនាទីចាំបាច់នៅក្នុងវិស័យជាច្រើន។ នៅក្នុងវិស័យរដ្ឋាភិបាល តម្លាភាពមានន័យថាការផ្តល់ព័ត៌មានដល់សាធារណៈឱ្យបានទូលំទូលាយ ដូចជាថវិការដ្ឋ កិច្ចសន្យាសាធារណៈ និងការសម្រេចចិត្តគោលនយោបាយ។ នេះជួយឱ្យពលរដ្ឋអាចត្រួតពិនិត្យសកម្មភាពរបស់រដ្ឋាភិបាល និងកាត់បន្ថយអំពើពុករលួយ។

នៅក្នុងវិស័យអាជីវកម្ម តម្លាភាពជួយឱ្យវិនិយោគិន អតិថិជន និងសាធារណៈមានទំនុកចិត្ត តាមរយៈរបាយការណ៍ហិរញ្ញវត្ថុច្បាស់លាស់ ការទទួលខុសត្រូវសង្គមសាជីវកម្ម និងការអនុវត្តប្រកបដោយក្រមសីលធម៌។ Wikipedia បានបញ្ជាក់ថា ក្រុមហ៊ុនដែលមានតម្លាភាពមាននិន្នាការទាក់ទាញការវិនិយោគបានល្អប្រសើរ។

នៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រ តម្លាភាពធានាឱ្យការស្រាវជ្រាវអាចត្រួតពិនិត្យនិងចម្លងបាន ដោយតម្រូវឱ្យអ្នកស្រាវជ្រាវបង្ហាញទិន្នន័យ វិធីសាស្ត្រ និងលទ្ធផលយ៉ាងច្បាស់លាស់។ នេះជួយពន្លឿនការរីកចម្រើនផ្នែកចំណេះដឹង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យោងតាម Wikipedia គំនិតនៃតម្លាភាពបានលេចធ្លោឡើងនៅសតវត្សទី២០ ជាមួយនឹងការកើនឡើងនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និងតម្រូវការគណនេយ្យភាពសាធារណៈ។ ច្បាប់ស្តីពីសិទ្ធិទទួលព័ត៌មាន (FOIA) នៅសហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ១៩៦៦ ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាចំណុចចាប់ផ្តើមដ៏សំខាន់។ បន្ទាប់មក ប្រទេសជាច្រើនបានអនុម័តច្បាប់ស្រដៀងគ្នា ហើយអង្គការអន្តរជាតិដូចជាអង្គការសហប្រជាជាតិ និងមូលនិធិរូបិយវត្ថុអន្តរជាតិ បានជំរុញឱ្យមានតម្លាភាពជាស្តង់ដារអភិបាលកិច្ច។

នៅសតវត្សទី២១ តម្លាភាពបានពង្រីកឥទ្ធិពលដល់វិស័យឯកជន និងសង្គមស៊ីវិល ដោយមានការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលដើម្បីបង្កើនការចូលដំណើរការព័ត៌មាន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

Wikipedia បានកត់សម្គាល់ថា តម្លាភាពដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងយុគសម័យឌីជីថល ដោយបច្ចេកវិទ្យាបានធ្វើឱ្យការចែករំលែកព័ត៌មានកាន់តែងាយស្រួល ប៉ុន្តែក៏បង្កើនការព្រួយបារម្ភពីឯកជនភាពផងដែរ។ ចលនាដូចជា “Open Government” និង “Open Data” បានទទួលការគាំទ្រទូទាំងពិភពលោក ដោយមានការប្តេជ្ញាចិត្តពីរដ្ឋាភិបាលជាច្រើនក្នុងការបង្កើនតម្លាភាព។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse តម្លាភាពជាប្រធានបទដែលពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ជាមួយស្ថានភាពកម្ពុជា។ Wikipedia បានពិភាក្សាថា នៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ តម្លាភាពមានសារៈសំខាន់ខ្លាំងសម្រាប់ការប្រឆាំងអំពើពុករលួយ និងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព។ ការខ្វះតម្លាភាពអាចបង្កឱ្យមានការបាត់បង់ទំនុកចិត្តរបស់ពលរដ្ឋ និងឧបសគ្គដល់កំណើនសេដ្ឋកិច្ច។