ប្រធានបទ Topic
ការដើរលំហែ (Hiking)
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា (Wikipedia) Hiking ឬការដើរលំហែ គឺជាការដើរវែង និងប្រកបដោយកម្លាំងសកម្ម ដែលជាធម្មតាធ្វើឡើងនៅតាមផ្លូវដើរ ឬផ្លូវថ្មើរជើងតូចៗក្នុងតំបន់ជនបទ។ វាជាសកម្មភាពទូទៅដ៏ពេញនិយមមួយ ហើយមានអង្គការដើរលំហែជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក។ ការដើរដើម្បីកម្សាន្តបានចាប់ផ្តើមវិវឌ្ឍនៅអឺរ៉ុបក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៨ ខណៈការដើរវែងជាផ្នែកនៃធម្មយាត្រាសាសនាមានតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ។
ការហៅឈ្មោះសកម្មភាពនេះក៏ខុសគ្នាទៅតាមប្រទេសដែរ។ តាមវិគីភីឌា នៅកាណាដា និងសហរដ្ឋអាមេរិក គេពេញចិត្តប្រើពាក្យ "hiking" រីឯពាក្យ "walking" ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការដើរខ្លីៗ ជាពិសេសការដើរនៅក្នុងទីក្រុង។ ផ្ទុយទៅវិញ នៅចក្រភពអង់គ្លេស និងអៀរឡង់ ពាក្យ "walking" សំដៅលើការដើរគ្រប់បែបយ៉ាង ទោះជាការដើរកម្សាន្តក្នុងសួន ឬការដើរស្ពាយខ្នងនៅភ្នំ Alps ក៏ដោយ។ នៅទីនោះ គេក៏ប្រើពាក្យ "hiking" ដែរ ព្រមទាំងពាក្យ "rambling" "hillwalking" និង "fell walking"។ ចំណែកនៅអូស្ត្រាលី គេប្រើពាក្យ "bushwalking" ហើយនៅនូវែលសេឡង់ ការដើរវែង និងសកម្មបែបនេះត្រូវបានហៅថា "tramping"។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ការដើរលំហែអាចធ្វើឡើងនៅគ្រប់ទ្វីប ហើយទេសភាពតាមផ្លូវដើរមានចាប់ពីជនបទស្ងប់ស្ងាត់ រហូតដល់ជួរភ្នំខ្ពស់ៗ។ តាមវិគីភីឌា ផ្លូវដើរមួយចំនួនមានប្រវែងវែងឆ្ងាយ ដូចជាផ្លូវ Karhunkierros ដែលមានប្រវែង ៨០ គីឡូម៉ែត្រ (៥០ ម៉ាយ) ឆ្លងកាត់ឧទ្យានជាតិ Oulanka ក្នុងទីក្រុង Kuusamo ប្រទេសហ្វាំងឡង់។ ចំណែកនៅប្រទេសហ្សកដានី ផ្លូវវែង Jordan Trail ឆ្លងកាត់ទំនប់ King Talal ក្នុងតំបន់ Jerash។
លក្ខណៈដី និងប្រភេទផ្លូវក៏ខុសគ្នាច្រើនដែរ។ នៅជួរភ្នំ Ötztal ក្នុងប្រទេសអូទ្រីស មានផ្លូវដើរតាមជួរភ្នំស្រួច ដែលតម្រូវឱ្យអ្នកដើរមានជើងរឹងប៉ឹង និងមិនខ្លាចកម្ពស់។ នៅតាមផ្លូវខ្លះ គេសាងសង់ជណ្តើរដើម្បីទប់ស្កាត់ការហូរច្រោះដី ដូចជាផ្លូវដើរជុំវិញ Lake Mohonk ក្នុងរដ្ឋ New York សហរដ្ឋអាមេរិក។
ចំពោះអ្នកដើរលំហែ កាបូបស្ពាយខ្នងត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅក្នុងការដើរលំហែ។ តាមវិគីភីឌា សកម្មភាពនេះមានអ្នកចូលរួមនៅទូទាំងពិភពលោក ហើយអង្គការដើរលំហែក៏មានវត្តមាននៅតាមប្រទេសជាច្រើនផងដែរ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា ការដើរវែងជាផ្នែកនៃធម្មយាត្រាសាសនាមានអាយុកាលយូរលង់ណាស់មកហើយ។ ចំណែកការដើរដើម្បីកម្សាន្តវិញ បានចាប់ផ្តើមវិវឌ្ឍនៅអឺរ៉ុបក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៨។ នៅតំបន់ Lake District ក្នុងតំបន់ Cumbria ប្រទេសអង់គ្លេស លោក Thomas West បានបង្កើត "ស្ថានីយមើលទេសភាព" ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកទេសចរ និងសិល្បករអាចគយគន់ទេសភាពដ៏ស្រស់ស្អាតបានកាន់តែប្រសើរ។ ស្ថានីយ Claife គឺជាឧទាហរណ៍មួយនៃស្ថានីយទាំងនោះ។
នៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ ការដើរលំហែបានបន្សល់នូវស្នាដៃវប្បធម៌សំខាន់ៗជាច្រើន។ តាមវិគីភីឌា ទស្សនវិទូអាមេរិក លោក Henry David Thoreau បានដើរចម្ងាយ ៣៤ ម៉ាយ (៥៥ គីឡូម៉ែត្រ) ទៅកាន់ភ្នំ Wachusett។ ចំណែកនៅឆ្នាំ ១៨៧៩ សៀវភៅ Travels with a Donkey in the Cévennes របស់លោក Robert Louis Stevenson ដែលកត់ត្រាផ្លូវដើររបស់លោកនៅតំបន់ Cévennes ក្នុងប្រទេសបារាំង ត្រូវបានចាត់ទុកជាស្នាដៃដំបូងគេមួយនៃអក្សរសិល្ប៍ស្តីពីជីវិតក្រៅផ្ទះ (outdoor literature)។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
ការដើរលំហែបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌រស់នៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន ហើយម៉ូតសម្លៀកបំពាក់ក៏បានវិវឌ្ឍទៅតាមកាលសម័យ។ តាមវិគីភីឌា រូបថតពីថ្ងៃទី ១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៣២ បង្ហាញពីម៉ូតសម្លៀកបំពាក់របស់អ្នកដើរលំហែនៅសម័យនោះ។
នៅក្នុងបរិបទសេដ្ឋកិច្ច តំបន់ទេសចរណ៍ជាច្រើនបានផ្សារភ្ជាប់ខ្លួនជាមួយការដើរលំហែ។ តាមវិគីភីឌា ភ្នំ Kilimanjaro ក្នុងប្រទេសតង់ហ្សានី គឺជាគោលដៅដើរលំហែដ៏ល្បីមួយ ខណៈវិហារ Santiago de Compostela គឺជាទីកន្លែងធម្មយាត្រាដ៏យូរអង្វែង ដែលភ្ជាប់ជាមួយការដើរលំហែបែបសាសនា។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
តាមវិគីភីឌា ការដើរលំហែនៅតែជាសកម្មភាពទូទៅដ៏ពេញនិយមមួយ ហើយមានអង្គការដើរលំហែជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក។ សកម្មភាពនេះអាចធ្វើបានគ្រប់រដូវកាល៖ នៅរដូវរងារ អ្នកដើរលំហែអាចប្រើស្បែកជើងដើរលើព្រិល ឬការជិះស្គីឆ្លងប្រទេស ដែលអនុញ្ញាតឱ្យពួកគេចូលទៅដល់ផ្លូវដើរ ដូចជានៅតំបន់ Bryce Canyon ក្នុងរដ្ឋ Utah សហរដ្ឋអាមេរិក។
សម្រាប់អ្នកអាននៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ការដើរលំហែមិនមែនជាសកម្មភាពដាច់ឆ្ងាយពីតំបន់នេះទេ។ តាមវិគីភីឌា នៅប្រទេសម៉ាឡេស៊ី អ្នកដើរលំហែបានឆ្លងកាត់ទន្លេនៅជិតភ្នំ Tahan ដែលបង្ហាញថាការដើរលំហែក្នុងតំបន់ព្រៃត្រូពិចក៏ជាផ្នែកមួយនៃសកម្មភាពនេះដែរ។ ម្យ៉ាងទៀត ផ្លូវដើរនៅតាមតំបន់ផ្សេងៗនៅលើពិភពលោក ដូចជាផ្លូវ Karhunkierros ក្នុងប្រទេសហ្វាំងឡង់ បានបង្ហាញថាការដើរលំហែមានវត្តមានយ៉ាងទូលំទូលាយនៅគ្រប់ទ្វីប។