ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ព្យុះត្រូពិកម៉ៃសាក់ (Maysak) គឺជាព្យុះទីហ្វុងដ៏ខ្លាំងមួយដែលបានបង្កើតឡើងនៅចុងខែសីហា ឆ្នាំ២០២០ ហើយបានបោកបក់ឧបទ្វីបកូរ៉េ និងប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសជប៉ុន។ យោងតាមវិគីភីឌា (Wikipedia) ព្យុះនេះត្រូវបានដាក់ឈ្មោះដោយប្រទេសកម្ពុជា ដែលជាសមាជិកគណៈកម្មាធិការព្យុះទីហ្វុងអាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយឈ្មោះ “ម៉ៃសាក់” មានន័យថាជាប្រភេទឈើមួយនៅកម្ពុជា។ BBC បានរាយការណ៍ថា ព្យុះនេះជាផ្នែកនៃព្រឹត្តិការណ៍ព្យុះចំនួនបី ដែលបានវាយប្រហារប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងក្នុងរយៈពេល ២ សប្តាហ៍ បណ្តាលឲ្យមានទឹកជំនន់ ការជម្លៀសប្រជាជន និងការខូចខាតយ៉ាងច្រើន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តាមទីភ្នាក់ងារឧត្តុនិយមជប៉ុន (JMA) ដែលដកស្រង់ដោយវិគីភីឌា ព្យុះម៉ៃសាក់បានកកើតឡើងដំបូងនៅភាគខាងកើតប្រទេសហ្វីលីពីន កាលពីថ្ងៃទី ២៧ សីហា ឆ្នាំ២០២០។ វាបានរីកធំឡើង ហើយធ្វើដំណើរទៅភាគពាយព្យ ដោយឆ្លងកាត់កោះអូគីណាវ៉ារបស់ជប៉ុន មុននឹងធ្វើឲ្យរងផលប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ Reuters បានរាយការណ៍ថា ព្យុះនេះបានបោកបក់ដល់ទីក្រុងប៊ូសាន ដែលជាទីក្រុងធំទី ២ របស់កូរ៉េខាងត្បូង ដោយមានល្បឿនខ្យល់ជាង ១៥០ គ.ម./ម៉ោង។ ប្រជាជនជាង ២ ០០០ នាក់ ត្រូវបានជម្លៀស ហើយជើងហោះហើររាប់រយត្រូវបានលុបចោល។ ការបាក់ដី និងទឹកជំនន់ បានកើតឡើងនៅតំបន់ជនបទភាគខាងជើង ដែលធ្វើឲ្យមានអ្នកស្លាប់ និងរបួសមួយចំនួន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ព្យុះម៉ៃសាក់ គឺជាព្យុះទី ១០ ដែលមានឈ្មោះក្នុងរដូវព្យុះទីហ្វុងប៉ាស៊ីហ្វិកឆ្នាំ២០២០។ យោងតាមវិគីភីឌា វាបានចាប់ផ្តើមពីព្យុះត្រូពិកទៅជាព្យុះទីហ្វុងក្នុងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោង ដែលជាការពង្រឹងកម្លាំងយ៉ាងលឿន។ នៅថ្ងៃទី ២ ខែកញ្ញា វាបានឡើងដល់កំពូលដោយមានខ្យល់បក់ជុំវិញមជ្ឈមណ្ឌល ១៧៥ គ.ម./ម៉ោង ធ្វើឲ្យវាក្លាយជាព្យុះទីហ្វុងដ៏ខ្លាំង។ ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការដាក់ឈ្មោះព្យុះដោយកម្ពុជា បានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ ២០០០ ដោយមានឈ្មោះដូចជា ដាំរី កុងរ៉ី និងម៉ៃសាក់ ដែលសុទ្ធតែជាពាក្យខ្មែរសម្រាប់រុក្ខជាតិ ឬវត្ថុ។ ការវាយប្រហារជាបន្តបន្ទាប់លើកូរ៉េក្នុងឆ្នាំ២០២០ ត្រូវបានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រចាត់ទុកថា ជាផលវិបាកនៃការកើនកម្តៅមហាសមុទ្រ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចពីព្យុះម៉ៃសាក់ មានសារៈសំខាន់។ Yonhap បានរាយការណ៍ថា ការខូចខាតហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ កសិដ្ឋាន និងអាគារនៅកូរ៉េខាងត្បូង មានតម្លៃរាប់លានដុល្លារ។ រោងចក្រ និងហាងឆេងជាច្រើនត្រូវបានបិទ ហើយប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនត្រូវផ្អាក ដែលបណ្តាលឲ្យមានការខាតបង់ចំណូល។ ការស្តារឡើងវិញបានប្រើថវិការដ្ឋយ៉ាងច្រើន ហើយរដ្ឋាភិបាលកូរ៉េខាងត្បូងបានប្រកាសតំបន់គ្រោះមហន្តរាយ។

សម្រាប់វប្បធម៌ ឈ្មោះ “ម៉ៃសាក់” គឺជាមោទនភាពសម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ព្រោះវាមកពីភាសាខ្មែរសុទ្ធ។ តាមរុក្ខសាស្ត្រកម្ពុជា ម៉ៃសាក់គឺជាឈើរឹងប្រើក្នុងការសាងសង់។ ការដាក់ឈ្មោះនេះបញ្ជាក់ពីការចូលរួមរបស់កម្ពុជាក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ និងជាការបង្ហាញពីអត្តសញ្ញាណជាតិនៅក្នុងវិស័យព្យុះអន្តរជាតិ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ករណីព្យុះម៉ៃសាក់ ផ្តល់មេរៀនដល់កម្ពុជា ក្នុងការប្រឈមនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានរាយការណ៍ថា ការកើនកម្តៅមហាសមុទ្រធ្វើឲ្យព្យុះទីហ្វុងកាន់តែខ្លាំង និងញឹកញាប់។ ប្រទេសកម្ពុជា ដែលងាយរងគ្រោះដោយទឹកជំនន់ បានជួបនូវគ្រោះមហន្តរាយនៅឆ្នាំ២០២០ និង២០២២។ តាមរយៈការចុះផ្សាយរបស់ក្រសួងធនធានទឹក និងឧត្តុនិយម អាជ្ញាធរបានសង្កត់ធ្ងន់ពីសារៈសំខាន់នៃការពង្រឹងប្រព័ន្ធព្រមាន និងការត្រៀមខ្លួន។

ម៉្យាងទៀត ការដែលឈ្មោះខ្មែរ “ម៉ៃសាក់” ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ព្យុះអន្តរជាតិ ជាការរំឭកថា កម្ពុជាកំពុងដើរតួនាទីក្នុងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការតំបន់ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាបរិស្ថាន។ អ្នកអានខ្មែរផាសអាចរៀនពីបទពិសោធន៍របស់កូរ៉េខាងត្បូង ក្នុងការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ ដើម្បីការពារជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិ។