ដូណាល់ ត្រាំ
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា ដូណាល់ ចន ត្រាំ (កើតថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៦) គឺជាអ្នកនយោបាយ ឥស្សរជនប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងធុរជនអាមេរិកាំង ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី៤៧ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោកជាសមាជិកនៃគណបក្សសាធារណរដ្ឋ ហើយធ្លាប់បានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី៤៥ ចាប់ពីឆ្នាំ២០១៧ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២១។ ការវិលត្រឡប់មកកាន់សេតវិមានវិញនេះ ធ្វើឲ្យលោកក្លាយជាប្រធានាធិបតីទីពីរក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិក (បន្ទាប់ពីគ្រូវ័រ គ្លីហ្វលែន) ដែលអាចឈ្នះឆ្នោតចូលបម្រើអាណត្តិពីរមិនជាប់គ្នា។ លើសពីនេះ តាមវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ លោកជាប្រធានាធិបតីដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាមេរិកដែលមានជាប់ទោសឧក្រិដ្ឋកម្ម។
លោកត្រាំ មានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងសង្គមអាមេរិក ទាំងក្នុងវិស័យអចលនទ្រព្យ វិស័យកម្សាន្ត និងឆាកនយោបាយ។ គោលនយោបាយ "អាមេរិកមុនគេ" របស់លោកបានកំណត់និយាមគោលនយោបាយការបរទេសនិងសេដ្ឋកិច្ចរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងសម័យកាលថ្មីៗនេះ។
ជីវប្រវត្តិ
ប្រភព: Wikipedia
តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា លោក ដូណាល់ ត្រាំ កើតនៅមន្ទីរពេទ្យ Jamaica ក្នុងតំបន់ Queens ទីក្រុងញូវយ៉ក ជាកូនទីបួនក្នុងចំណោមកូនប្រាំនាក់របស់លោក ហ្វ្រេដ ត្រាំ និងលោកស្រី ម៉ារៀ អាន ម៉ាកឡោត ត្រាំ។ ឪពុករបស់លោកជាអ្នកអភិវឌ្ឍអចលនទ្រព្យដ៏ជោគជ័យម្នាក់ ដែលបានសាងសង់អគារនិងផ្ទះសម្បែងសម្រាប់គ្រួសារវណ្ណៈកណ្តាល។ លោកត្រាំបានទទួលការអប់រំនៅបណ្ឌិត្យសភាយោធាញូវយ៉ក (NYMA) ដែលជាសាលាឯកជនមួយ ហើយក្រោយមកបានចូលសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យភេនស៊ីលវ៉ានី (Wharton School) ដែលលោកបានបញ្ចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាត្រីផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនៅឆ្នាំ១៩៦៨។
បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការសិក្សា លោកបានចូលរួមក្នុងអាជីវកម្មគ្រួសារ ហើយក្រោយមកបានគ្រប់គ្រងក្រុមហ៊ុន ដោយប្តូរឈ្មោះទៅជា The Trump Organization។ លោកបានផ្តោតលើគម្រោងអចលនទ្រព្យធំៗ និងកាស៊ីណូ ដែលធ្វើឲ្យឈ្មោះរបស់លោកល្បីល្បាញនៅឆ្នាំ១៩៨០។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ លោកត្រាំបានពង្រីកអាជីវកម្មរបស់ខ្លួនចូលទៅក្នុងម៉ាន់ហាតាន់ ជាមួយនឹងគម្រោងដូចជា Trump Tower និងអគារលំនៅដ្ឋានប្រណីតផ្សេងៗ។ លោកក៏បានវិនិយោគនៅក្នុងកាស៊ីណូនៅអាត្លង់ទិក រួមមាន Trump Plaza និង Trump Taj Mahal ប៉ុន្តែអាជីវកម្មទាំងនេះបានប្រឈមនឹងការដាក់ពាក្យក្ស័យធនសាជីវកម្មជាច្រើនលើក។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកបានរក្សាម៉ាក Trump ឲ្យនៅតែមានតម្លៃតាមរយៈការផ្តល់អាជ្ញាប័ណ្ណឈ្មោះរបស់លោកទៅឲ្យគម្រោងនានានៅទូទាំងពិភពលោក។
ក្នុងឆ្នាំ២០០៤ លោកបានក្លាយជាតារាទូរទស្សន៍តាមរយៈកម្មវិធី The Apprentice ដែលបង្ហាញលោកក្នុងតួនាទីជាចៅហ្វាយដ៏តឹងរ៉ឹង។ កម្មវិធីនេះបានធ្វើឲ្យលោកទទួលបានប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងខ្លាំង និងបានពង្រឹងរូបភាពជាអ្នកជំនួញជោគជ័យ។
នៅក្នុងឆាកនយោបាយ តាមវិគីភីឌា លោកត្រាំបានចាប់អារម្មណ៍នឹងការប្រកួតប្រជែងប្រធានាធិបតីតាំងពីយូរមកហើយ ប៉ុន្តែបានឈរឈ្មោះជាផ្លូវការក្នុងនាមគណបក្សសាធារណរដ្ឋនៅឆ្នាំ២០១៦។ យុទ្ធនាការរបស់លោកបានផ្តោតលើការសន្យាសាងសង់ជញ្ជាំងព្រំដែនម៉ិកស៊ិក ការកែប្រែគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម និងការប្រឆាំងនឹងឥស្សរជននយោបាយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ លោកបានឈ្នះឆ្នោតប្រឆាំងនឹងបេក្ខនារីមកពីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី ហ៊ីល្លារី គ្លីនតុន។
ក្នុងអាណត្តិដំបូង លោកបានអនុវត្តច្បាប់កាត់ពន្ធ ដកសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងប៉ារីសស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងកិច្ចព្រមព្រៀងនុយក្លេអ៊ែរអ៊ីរ៉ង់។ លោកក៏បានជួបជាមួយមេដឹកនាំកូរ៉េខាងជើង លោក គីម ជុងអ៊ុន និងបានដាក់កម្រិតធ្វើដំណើរលើប្រជាជនមកពីប្រទេសដែលមានជនមូស្លីមភាគច្រើន។ តាមវិគីភីឌា សភាតំណាងរាស្ត្រអាមេរិកបានអនុម័តចោទប្រកាន់លោកចំនួនពីរដង ដោយលើកទីមួយជាប់ទាក់ទងនឹងការស្នើសុំជំនួយពីអ៊ុយក្រែនដើម្បីធ្វើឲ្យខូចកិត្តិយសគូប្រជែងនយោបាយ និងលើកទីពីរពាក់ព័ន្ធនឹងការញុះញង់ឲ្យមានការវាយប្រហារលើអគារកាពីតូលនៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១។ ទោះជាយ៉ាងណា លោកត្រូវបានដោះលែងឲ្យរួចខ្លួនដោយព្រឹទ្ធសភាទាំងពីរលើក។
ការឆ្លើយតបរបស់លោកចំពោះជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ក៏ជារឿងចម្រូងចម្រាសផងដែរ។ លោកបានចាញ់ឆ្នោតប្រធានាធិបតីឆ្នាំ២០២០ ទៅលោក ចូ បៃដិន ប៉ុន្តែមិនព្រមទទួលស្គាល់លទ្ធផល ហើយបានប្រកាសថាមានការលួចបន្លំឆ្នោតដែលនាំឲ្យមានការវាយប្រហារលើការពីតូល។
ក្រោយពីចាកចេញពីតំណែង លោកត្រាំប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាផ្លូវច្បាប់ជាច្រើន រួមមានការរក្សាឯកសារសម្ងាត់ដោយខុសច្បាប់នៅគេហដ្ឋាន Mar-a-Lago និងករណីបង់ប្រាក់ស្ងាត់ៗទៅឲ្យតារាសិច។ តាមវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ លោកត្រូវបានកាត់ទោសព្រហ្មទណ្ឌ (felony) នៅឆ្នាំ២០២៤ ដែលជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកដំបូងដែលមានទោសឧក្រិដ្ឋ។
ឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា ម៉ាក Trump មានឥទ្ធិពលខ្លាំងនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចអាមេរិក និងពិភពលោក។ អគារ Trump Tower នៅញូវយ៉កគឺជានិមិត្តសញ្ញាមួយនៃភាពប្រណីត ហើយក្រុមហ៊ុនរបស់លោកបានបង្កើតគម្រោងអចលនទ្រព្យជាច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក រួមមានសណ្ឋាគារ កាស៊ីណូ និងទីលានវាយកូនហ្គោល។ លោកក៏បានសរសេរសៀវភៅដែលលក់ដាច់ជាងគេមួយចំនួនដូចជា The Art of the Deal (ឆ្នាំ១៩៨៧) ដែលបានពង្រឹងរូបភាពជាអ្នកជំនួញដ៏ប៉ិនប្រសប់។
ក្នុងវិស័យវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ កម្មវិធី The Apprentice បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌ទូរទស្សន៍អាមេរិក ហើយពាក្យថា "You're fired!" បានក្លាយជាឃ្លាល្បីមួយ។ លោកក៏មានផ្កាយនៅលើ Hollywood Walk of Fame ដែលត្រូវបានផ្តល់កិត្តិយសដល់ការចូលរួមរបស់លោកនៅក្នុងឧស្សាហកម្មកម្សាន្ត។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
បច្ចុប្បន្ននេះ លោក ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី៤៧ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក បន្ទាប់ពីការឈ្នះឆ្នោតក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ លើបេក្ខនារីគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ លោកស្រី កាម៉ាឡា ហារីស។ ពិធីស្បថចូលកាន់តំណែងបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥។ តាមវិគីភីឌា អាណត្តិទីពីរនេះប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាប្រឈមជាច្រើន រួមមានកំណើនសេដ្ឋកិច្ច គោលនយោបាយចំណាកស្រុក និងទំនាក់ទំនងជាមួយមហាអំណាចដទៃទៀតដូចជា ចិន និងរុស្ស៊ី។
សម្រាប់អ្នកនៅកម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ាន គោលនយោបាយការបរទេសនិងពាណិជ្ជកម្មរបស់លោកត្រាំ អាចមានឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ ជាពិសេសការប្រកួតប្រជែងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ដែលកម្ពុជាបានរក្សាទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសចិន។ លើសពីនេះ ស្ថានភាពនយោបាយនិងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានាក៏កំពុងតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់លើដំណើរការរបស់លោកត្រាំផងដែរ។
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
លោក Trump ប្រកាសគាំទ្រសមាជិកសភា New Jersey ដែលបាត់ខ្លួនដោយអាថ៌កំបាំង
លោកប្រធានាធិបតី Trump បានប្រកាសគាំទ្រលោក Tom Kean Jr. សមាជិកសភាគណបក្សសាធារណរដ្ឋមកពីរដ្ឋ New Jersey ដែលមិនត្រូវបានគេឃើញនៅឯកាពីតូលហ៊ីល ឬនៅលើផ្លូវយុទ្ធនាការអស់រយៈពេលជាច្រើនខែមកហើយ។