ធ្វិតថឺរ

ប្រភព: Wikipedia

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ធ្វិតថឺរ (ភាសាអង់គ្លេស: Twitter) គឺជាបណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គមនិងមីក្រូប្លក់ដ៏ធំមួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ តាមវីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស វាមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងបាស្ត្រប (Bastrop) រដ្ឋតិចសាស (Texas)។ នេះគឺជាប្រព័ន្ធអ៊ីនធឺណិតដ៏ពេញនិយមបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់អាចចែករំលែកព័ត៌មានជាសារអក្សរខ្លី រូបភាព និងវីដេអូបាន។ វាក៏ផ្ដល់ជូននូវមុខងារផ្សេងៗទៀតដូចជា ការផ្ញើសារផ្ទាល់ ការហៅវីដេអូនិងសំឡេង សហគមន៍ និងការរួមបញ្ចូលនូវបច្ចេកវិទ្យា AI ជាដើម។

យោងតាមវីគីភីឌាភាសាខ្មែរ ធ្វិតថឺរជាប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងដែលអាចឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ផ្ញើនិងទទួលព័ត៌មានបានយ៉ាងងាយស្រួល។ ការបោះពុម្ពម្ដងៗ (ហៅថា ធ្វិត) ពីដើមត្រូវបានកំណត់ត្រឹម ១៤០ តួអក្សរ ប៉ុន្តែក្រោយមកនៅឆ្នាំ២០១៧ បានពង្រីកដល់ ២៨០ តួអក្សរ ហើយបច្ចុប្បន្នអ្នកប្រើប្រាស់ដែលមានគណនី X Premium អាចសរសេរបានរហូតដល់ ២៥,០០០ តួអក្សរ។ នៅឆ្នាំ២០២៣ បន្ទាប់ពីការកាន់កាប់ដោយមហាសេដ្ឋី អេឡូន ម៉ាស់ (Elon Musk) កាលពីខែតុលា ឆ្នាំ២០២២ ក្រុមហ៊ុនបានប្ដូរឈ្មោះពី Twitter ទៅជា X ។

ប្រភព: Wikipedia

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តាមវីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ទីស្នាក់ការដើមរបស់ក្រុមហ៊ុនធ្វិតថឺរមានទីតាំងនៅទីក្រុងសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ (San Francisco) រដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ា ប៉ុន្តែក្រោយមកបានផ្លាស់ទីតាំងទៅកាន់ទីក្រុងបាស្ត្រប រដ្ឋតិចសាស ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ម្ចាស់ថ្មី។ បណ្តាញសង្គមនេះមានអ្នកប្រើប្រាស់ទូទាំងពិភពលោក និងគាំទ្រភាសាជាច្រើន ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាមធ្យោបាយទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិដ៏សំខាន់មួយ។

ស្ថាបនិកសំខាន់ៗនៃធ្វិតថឺរ រួមមានលោក ចេក ដូស៊ី (Jack Dorsey) លោក អ៊ីវ៉ាន វីល្លាម (Evan Williams) លោក ប៊ីហ្ស ស្តូន (Biz Stone) និងលោក ណូអា ក្លាស (Noah Glass)។ យោងតាមវីគីភីឌា លោក ចេក ដូស៊ី គឺជាសហស្ថាបនិកនិងជាអតីតនាយកប្រតិបត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុន។ បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនទាំងមូលក្លាយជាកម្មសិទ្ធិឯកជនរបស់មហាសេដ្ឋី អេឡូន ម៉ាស់ ដែលបានទិញវាក្នុងតម្លៃ ៤៤ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក នៅឆ្នាំ២០២២។

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យោងតាមវីគីភីឌាទាំងភាសាអង់គ្លេសនិងភាសាខ្មែរ គំនិតនៃការបង្កើតធ្វិតថឺរបានចាប់ផ្ដើមនៅខែមីនា ឆ្នាំ២០០៦ ដោយលោកចេកដូស៊ី រួមជាមួយសហស្ថាបនិកដទៃទៀត។ ដំបូង វាត្រូវបានគេរចនាជាប្រព័ន្ធផ្ញើសារខ្លីតាមទូរសព្ទដៃ (SMS) សម្រាប់ឱ្យក្រុមមិត្តភក្ដិចែករំលែកព័ត៌មាន។ បន្ទាប់ពីបានអភិវឌ្ឍរួច គេហទំព័រនេះត្រូវបានបើកដំណើរការជាសាធារណៈនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០០៦។

ធ្វិតថឺរទទួលបានការពេញនិយមយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ ត្រឹមឆ្នាំ២០១១ តាមវីគីភីឌាភាសាខ្មែរ អ្នកប្រើប្រាស់មានចំនួនប្រមាណ ៣០០ លាននាក់។ វាបានក្លាយជាឧបករណ៍ដ៏សំខាន់ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងៗ ដូចជាបដិវត្តន៍អារ៉ាប់ (Arab Spring) និងយុទ្ធនាការឃោសនាបោះឆ្នោតនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ជាដើម។

ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ២០២២ នៅពេលដែលមហាសេដ្ឋីអេឡូនម៉ាស់បានទិញធ្វិតថឺរក្នុងតម្លៃ ៤៤ ពាន់លានដុល្លារ ហើយក្រោយមកនៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣ គាត់បានប្ដូរឈ្មោះម៉ាកទៅជា X ដោយផ្លាស់ប្ដូរឈ្មោះនិងឡូហ្គោរបស់ក្រុមហ៊ុន។

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

តាមវីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស គំរូអាជីវកម្មរបស់ធ្វិតថឺរពឹងផ្អែកជាចម្បងលើការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម។ ក្រោយមក ក្រុមហ៊ុនបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់សេវាកម្មបង់ប្រាក់ប្រចាំខែ ដែលដំបូងហៅថា Twitter Blue ហើយក្រោយមកប្តូរទៅ X Premium ដែលផ្តល់ជូនមុខងារពិសេសដូចជាការសរសេរសារវែង ការកែសម្រួលសារ និងការត្រួតពិនិត្យសុពលភាព។

ចំពោះឥទ្ធិពលវប្បធម៌វិញ ធ្វិតថឺរបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបង្កើតសុន្ទរកថាសាធារណៈ។ វាត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយថ្នាក់ដឹកនាំនយោបាយ តារាល្បីៗ និងស្ថាប័នសារព័ត៌មាននានា។ ករណីដ៏ល្បីល្បាញមួយគឺការបោះធ្វិតញឹកញាប់របស់លោក ដូណាល់ ត្រាំ អតីតប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានធ្វើឱ្យវាក្លាយជាឆាកនយោបាយដ៏ក្ដៅគគុក។ លើសពីនេះ មុខងារ Community Notes (កំណត់ចំណាំសហគមន៍) ត្រូវបានណែនាំដើម្បីបន្ថែមបរិបទលើព័ត៌មានដែលអាចមានភាពមិនត្រឹមត្រូវ ហើយអ្នកប្រើប្រាស់អាចបោះឆ្នោតលើខ្លឹមសារទាំងនេះបាន។

ប្រភព: Wikipedia

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

បច្ចុប្បន្ននេះ យោងតាមវីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស វេទិកា X មានអ្នកប្រើប្រាស់សកម្មប្រចាំខែជាង ៥០០ លាននាក់។ ក្រុមហ៊ុនបានពង្រីកសេវាកម្មរបស់ខ្លួនឱ្យរួមបញ្ចូលនូវបច្ចេកវិទ្យាទំនើបៗដូចជា chatbot ឈ្មោះ Grok សម្រាប់ឆ្លើយសំណួរ សេវាស្វែងរកការងារ និងមុខងារអូឌីយ៉ូសង្គម (Social Audio)។

ទោះបីជាយ៉ាងណា ការផ្លាស់ប្ដូរទាំងនេះមិនមែនគ្មានភាពចម្រូងចម្រាសឡើយ។ អ្នកវិភាគមួយចំនួនបានព្រួយបារម្ភអំពីការកើនឡើងនៃសារស្អប់ខ្ពើមនិងព័ត៌មានមិនពិតនៅលើប្រព័ន្ធ។ សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា និងអ្នកអាននៅក្នុងតំបន់ វេទិកា X នៅតែជាប្រភពដ៏មានប្រយោជន៍សម្រាប់ការតាមដានព័ត៌មានអន្តរជាតិ និងការបញ្ចេញមតិរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំពិភពលោក។ ចាប់តាំងពីការប្ដូរឈ្មោះមក មានការចាប់អារម្មណ៍ថាតួនាទីរបស់វាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មាននឹងបន្តវិវត្តទៅមុខយ៉ាងណា។