KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៣ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៣ សីហា ២០២៦

ព្យុះទីហ្វុងកាជីគី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ព្យុះទីហ្វុងកាជីគី (Typhoon Kajiki) គឺជាឈ្មោះមួយដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ព្យុះត្រូពិកចំនួន ៥ លើកនៅក្នុងអាងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០១ មកម្ល៉េះ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ឈ្មោះ “Kajiki” ត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងបញ្ជីឈ្មោះព្យុះដោយប្រទេសជប៉ុន ដោយពាក្យនេះក្នុងភាសាជប៉ុនមានន័យថាត្រីដាវ (swordfish) និងសំដៅទៅលើក្រុមតារានិករ Dorado ផងដែរ។ ព្យុះដែលមានឈ្មោះនេះមានកម្រិតខុសៗគ្នាចាប់ពីព្យុះត្រូពិកខ្សោយដល់ព្យុះទីហ្វុង ហើយបានបង្កផលប៉ះពាល់ដល់បណ្តាប្រទេសនានាក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាស៊ីបូព៌ា រួមមានហ្វីលីពីន វៀតណាម ចិន និងជប៉ុន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ព្យុះទាំង ៥ ដែលប្រើឈ្មោះកាជីគីសុទ្ធតែកើតឡើងនៅមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច ដែលជាតំបន់ស្គាល់ថាមានព្យុះត្រូពិកកើតឡើងញឹកញាប់ជាងគេនៅលើពិភពលោក។ តំបន់ជាច្រើនដែលព្យុះនេះឆ្លងកាត់ គឺជាទីដែលមានប្រជាជនរស់នៅដង់ស៊ីតេខ្ពស់ ដូចជាឆ្នេរភាគខាងកើតនៃហ្វីលីពីន និងវៀតណាមជាដើម។ សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia បានកត់ត្រាថា ព្យុះត្រូពិកកាជីគីឆ្នាំ២០១៤ បានសម្លាប់មនុស្ស ៦ នាក់នៅហ្វីលីពីន ចំណែកព្យុះឆ្នាំ២០១៩ មានគន្លងរេចរឹលបង្កជាទឹកជំនន់នៅហ្វីលីពីន និងជះឥទ្ធិពលដល់វៀតណាម។ ព្យុះឆ្នាំ២០២៥ ជាព្យុះទីហ្វុងកម្រិតស្មើ Category 2 បានប្រព្រឹត្តិទៅជិតកោះហាយណានរបស់ចិន ហើយបោកបក់ចូលទឹកដីវៀតណាម ដែលធ្វើឱ្យសហគមន៍ឆ្នេរប្រឈមនឹងគ្រោះថ្នាក់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការប្រើប្រាស់ឈ្មោះ “កាជីគី” បានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ២០០១ ដោយព្យុះត្រូពិកខ្សោយមួយដែលបានឆ្លងកាត់ប្រទេសហ្វីលីពីន។ នេះជាលើកដំបូងដែលឈ្មោះនេះបានលេចចេញក្នុងតំបន់។ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ២០០៧ ព្យុះទីហ្វុងកាជីគីបានវាយប្រហារកោះអ៊ីវ៉ូជីម៉ា (Iwo Jima) របស់ជប៉ុន ដែលមានសារៈសំខាន់ជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ នៅឆ្នាំ២០១៤ ព្យុះត្រូពិកកាជីគីមួយទៀតបានឆ្ពោះទៅហ្វីលីពីន ហើយបណ្ដាលឱ្យអ្នកស្រុក ៦ នាក់បាត់បង់ជីវិត។ យោងតាម Wikipedia ព្យុះឆ្នាំ២០១៩ មានចរិតមិនទៀងទាត់ បង្កជាទឹកជំនន់នៅហ្វីលីពីន និងជះឥទ្ធិពលដល់អាកាសធាតុនៅវៀតណាម។ ព្យុះកាជីគីចុងក្រោយបានកើតឡើងក្នុងឆ្នាំ២០២៥ ជាព្យុះទីហ្វុងកម្រិត Category 2 ដែលបានបោកបក់កោះហាយណាន និងបានចូលដល់ដីគោកនៅប្រទេសវៀតណាម។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបង្ហាញថា ឈ្មោះនេះត្រូវបានប្រើប្រាស់ឡើងវិញតាមវដ្ដរដូវព្យុះ ហើយអាចបន្ដមានឥទ្ធិពលទៅថ្ងៃអនាគត។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ព្យុះត្រូពិកដូចជាកាជីគីតែងនាំមកនូវការខូចខាតដល់ដំណាំកសិកម្ម ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងលំនៅដ្ឋាននៅតំបន់រងគ្រោះ។ ព្យុះឆ្នាំ២០១៤ បានសម្លាប់មនុស្ស ៦ នាក់ ខណៈព្យុះឆ្នាំ២០២៥ ដែលបានបោកបក់ចូលវៀតណាម ក៏អាចបណ្ដាលឱ្យមានការខាតបង់សេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងច្រើនដែរ ទោះមិនទាន់មានតួលេខច្បាស់លាស់ក្ដី។ ចំពោះផ្នែកវប្បធម៌ ឈ្មោះ “Kajiki” ជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនៀមទម្លាប់របស់ជប៉ុនក្នុងការជ្រើសរើសឈ្មោះព្យុះ ដែលច្រើនយកឈ្មោះតារានិករ សត្វ ឬរុក្ខជាតិ។ ឈ្មោះនេះមានន័យថាត្រីដាវ និងសំដៅលើតារានិករ Dorado ដែលជួយឱ្យសាធារណជនចងចាំព្យុះបានកាន់តែងាយស្រួល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ព្យុះកាជីគីអាចមិនមែនជាឈ្មោះដែលប្រជាជនកម្ពុជាស្គាល់ផ្ទាល់ទេ ប៉ុន្ដែព្យុះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងដូចជាព្យុះឆ្នាំ២០២៥ មានសក្ដានុពលនាំមកនូវភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំងនៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា‑វៀតណាម និងតំបន់ទំនាបកណ្ដាល។ ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកំពុងធ្វើឱ្យព្យុះត្រូពិកកាន់តែខ្លាំង និងញឹកញាប់ ដែលជាការព្រួយបារម្ភសម្រាប់បណ្ដាប្រទេសក្នុងតំបន់។ ដូច្នេះ ការតាមដានព្យុះដូចជាកាជីគី គឺសំខាន់សម្រាប់ការត្រៀមបង្ការគ្រោះមហន្តរាយ។ ព្យុះឆ្នាំ២០២៥ ដែលវាយប្រហារវៀតណាម ជាសញ្ញាថាឈ្មោះនេះនៅតែសកម្ម ហើយអាចកើតមានឡើងវិញនៅរដូវព្យុះខាងមុខ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ទឹកជំនន់ និងខ្យល់កន្ត្រាក់ បណ្ដាលឲ្យកុមារ ៣ នាក់ស្លាប់ នៅវៀតណាមខាងជើង

ព្យុះទីហ្វុងកាជីគី (Typhoon Kajiki) បាននាំមកនូវភ្លៀងធ្លាក់ខ្លាំង និងខ្យល់កន្ត្រាក់ ដែលបណ្ដាលឲ្យមនុស្សស្លាប់ និងរបួស ខណៈផ្ទះរាប់ពាន់ខ្នងរងការខូចខាត និងអាជ្ញាធរបានជម្លៀសប្រជាជនជាច្រើនគ្រួសារ នៅភាគខាងជើងប្រទេសវៀតណាម។

3 sources · VnExpress International, The Straits Times, Al Jazeera