ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ទំនាក់ទំនងការទូតរវាងសាធារណរដ្ឋអាហ្សង់ទីន និងចក្រភពអង់គ្លេសមានអាយុកាលជាង ២០០ ឆ្នាំមកហើយ។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ប្រទេសទាំងពីរបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ១៥ ធ្នូ ១៨២៣។ ក្នុងអំឡុងពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចអាហ្សង់ទីនរីកចម្រើនខ្លាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨៦០ ដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៣០ ចក្រភពអង់គ្លេសបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចអាហ្សង់ទីន ដោយបានវិនិយោគយ៉ាងធំធេងលើហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដូចជាផ្លូវដែក សេវាសាធារណៈ ធនាគារ រោងចក្រកែច្នៃសាច់ និងពាណិជ្ជកម្មជាដើម។

សហគមន៍ជនជាតិអង់គ្លេស ស្កុត និងវែលនៅអាហ្សង់ទីន ធ្លាប់ជាសហគមន៍ធំបំផុតនៅក្រៅចក្រភពអង់គ្លេស រហូតដល់គេហៅអាហ្សង់ទីនថា «អាណានិគមទី ៦» ក្រៅផ្លូវការ។ ទោះបីជាទំនាក់ទំនងមានភាពស្មុគស្មាញដោយសារបញ្ហាកម្មសិទ្ធិលើប្រជុំកោះ Falkland (Islas Malvinas) ក៏ដោយ ក៏ការប្រាស្រ័យទាក់ទងផ្នែកការទូតនៅតែបន្តរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ចម្ងាយភូមិសាស្ត្ររវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងអាហ្សង់ទីន មានរាប់ពាន់គីឡូម៉ែត្រ ប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជននិងប្រជាជនមានភាពជិតស្និទ្ធតាំងពីសតវត្សទី ១៩ តាមរយៈការធ្វើអន្តោប្រវេសន៍។ យោងតាម Wikipedia ជនជាតិអង់គ្លេស ស្កុត និងវែល ជាច្រើនបានធ្វើដំណើរទៅរស់នៅអាហ្សង់ទីន ជាពិសេសក្នុងអំឡុងពេលសេដ្ឋកិច្ចរីកចម្រើន បង្កើតជាសហគមន៍ធំបំផុតនៅក្រៅទឹកដីចក្រភពអង់គ្លេស។

ស្ថានទូតទាំងពីរមានវត្តមាននៅទីក្រុង Buenos Aires និងទីក្រុងឡុងដ៍ ដោយស្ថានទូតចក្រភពអង់គ្លេសនៅ Buenos Aires គឺជាអគារប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងយូរអង្វែង។ វប្បធម៌ និងភាសាអង់គ្លេសក៏មានឥទ្ធិពលខ្លះនៅក្នុងសង្គមអាហ្សង់ទីន ដូចជាការបង្កើតសាលារៀនអង់គ្លេស និងស្ថាប័នវប្បធម៌នានា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ទំនាក់ទំនងដំបូងរវាងតំបន់ទាំងពីរមានភាពតានតឹង។ នៅដើមសតវត្សទី ១៩ កងទ័ពអង់គ្លេសបានព្យាយាមលុកលុយតំបន់ Río de la Plata (ដែនដីអាហ្សង់ទីនបច្ចុប្បន្ន) ក្នុងឆ្នាំ ១៨០៦ និង ១៨០៧ ប៉ុន្តែត្រូវបានបណ្តេញចេញវិញ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបគំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ។ ក្រោយការទទួលឯករាជ្យពីអេស្ប៉ាញ អាហ្សង់ទីនបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយចក្រភពអង់គ្លេសនៅថ្ងៃទី ១៥ ធ្នូ ១៨២៣។

ចាប់ពីពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ១៩ ដល់ដើមសតវត្សទី ២០ ចក្រភពអង់គ្លេសបានក្លាយជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់បំផុតរបស់អាហ្សង់ទីន។ តាម Wikipedia ការវិនិយោគធំៗរួមមានផ្លូវដែក ធនាគារ រោងចក្រកែច្នៃសាច់ និងសេវាទូរគមនាគមន៍។ សម័យនេះត្រូវបានគេហៅថាជា «សម័យមាស» នៃទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច។ រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្របង្ហាញពីព្រះអង្គម្ចាស់ Wales (ក្រោយមកជាស្តេច Edward VIII) កំឡុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់ទីក្រុង Mar del Plata នៅឆ្នាំ ១៩២៥ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធ។

ក្រោយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធំ (Great Depression) និងការឡើងកាន់អំណាចរបស់លោក Juan Perón រដ្ឋាភិបាលអាហ្សង់ទីនបានធ្វើការជាតូបនីយកម្មរោងចក្រនិងក្រុមហ៊ុនជាច្រើនដែលគ្រប់គ្រងដោយអង់គ្លេស ធ្វើឲ្យឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសថយចុះ។ ទោះយ៉ាងនេះក្តី ទំនាក់ទំនងផ្លូវការនៅតែបន្ត ដូចបង្ហាញដោយរូបថតព្រះអង្គម្ចាស់ Philip ជាមួយប្រធានាធិបតី Arturo Frondizi ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦២។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌របស់អង់គ្លេសនៅអាហ្សង់ទីនអាចឃើញបានតាមរយៈស្ថាបត្យកម្ម និងស្ថាប័ននានា។ ហាង Harrods ដ៏ល្បីល្បាញបានបើកសាខាតែមួយគត់របស់ខ្លួននៅក្រៅចក្រភពអង់គ្លេស នៅផ្លូវ Florida ក្នុងឆ្នាំ ១៩១២។ ហាងនេះបានបិទទ្វារនៅឆ្នាំ ១៩៩៦ ប៉ុន្តែអគារនេះនៅតែជាសាលតាំងពិពណ៌ដ៏ល្បីមួយ។ ប៉មនៃជនជាតិអង់គ្លេស (Torre Monumental) ដែលសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ ១៩១៦ ក៏ជាសញ្ញាសំគាល់មួយនៃការតភ្ជាប់នេះដែរ។

សហគមន៍វែល (Welsh) នៅតំបន់ Patagonia គឺជាកេរដំណែលដ៏រស់រវើកមួយទៀត។ ជនជាតិវែលបានចាប់ផ្តើមធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់ខេត្ត Chubut តាំងពីពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី ១៩ ហើយបានរក្សាភាសានិងទំនៀមទម្លាប់របស់ពួកគេរហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ កិច្ចព្រមព្រៀងជាទីក្រុងបងប្អូនរវាង Trelew និង Caernarfon ក្នុងប្រទេស Wales ថែមទាំងបញ្ជាក់ពីចំណងដែលមិនដាច់នេះ។ វិហារ Anglican Cathedral of St. John the Baptist នៅ Buenos Aires គឺជាអគារសាសនាមិនមែនកាតូលិកដំបូងគេនៅអាមេរិកខាងត្បូង ដែលបង្ហាញពីឥទ្ធិពលវប្បធម៌និងសេរីភាពសាសនា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅបច្ចុប្បន្ន ទំនាក់ទំនងរវាងចក្រភពអង់គ្លេសនិងអាហ្សង់ទីននៅតែស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលនៃជម្លោះកម្មសិទ្ធិលើប្រជុំកោះ Falkland (Islas Malvinas) ដែលជាទឹកដីក្រៅប្រទេសរបស់អង់គ្លេស ប៉ុន្តែអាហ្សង់ទីនអះអាងសិទ្ធិជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ សារមន្ទីរ Malvinas and South Atlantic Islands នៅរដ្ឋធានី Buenos Aires ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីបង្ហាញពីការអះអាងនេះ។

ទោះជាមានភាពខ្វែងគំនិតក៏ដោយ ក៏ថ្នាក់ដឹកនាំនៃប្រទេសទាំងពីរនៅតែរក្សាការប្រាស្រ័យទាក់ទងក្នុងពហុវេទិកា។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូល G20 ឆ្នាំ ២០២៤ នាទីក្រុង Rio de Janeiro ប្រធានាធិបតី Javier Milei និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី Keir Starmer បានជួបគ្នា ដោយបង្ហាញថាប្រឡាយការទូតនៅតែបើកចំហ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ទំនាក់ទំនងនេះបង្ហាញពីរបៀបដែលប្រវត្តិសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច និងបញ្ហាដែនដីអាចជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់ការទូតរវាងប្រទេសធំៗ ហើយអាចជាមេរៀនដ៏មានតម្លៃសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលកំពុងពង្រឹងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិរបស់ខ្លួន។