ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

រាជាធិបតេយ្យនៃចក្រភពអង់គ្លេស ដែលគេហៅជាទូទៅថា រាជាធិបតេយ្យអង់គ្លេស គឺជាទម្រង់រដ្ឋាភិបាលដែលចក្រភពអង់គ្លេសប្រើប្រាស់ ដោយមានព្រះមហាក្សត្រមួយអង្គដែលបានមកពីតំណវង្ស គ្រងរាជ្យជាប្រមុខរដ្ឋ ហើយអំណាចរបស់ព្រះអង្គត្រូវបានកំណត់ដោយរដ្ឋធម្មនុញ្ញអង់គ្លេស។ នេះជាការពន្យល់របស់វិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស។ តាមវិគីភីឌា ពាក្យនេះក៏អាចសំដៅលើតួនាទីរបស់គ្រួសាររាជវង្ស ក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយទូលំទូលាយរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសផងដែរ។

ព្រះមហាក្សត្របច្ចុប្បន្នគឺ ព្រះបាទឆាលស៍ទី៣ ដែលបានគ្រងរាជ្យតាំងពីថ្ងៃទី៨ កញ្ញា ២០២២ បន្ទាប់ពីការសោយទីវង្គតនៃព្រះមាតារបស់ព្រះអង្គ គឺព្រះរាជិនីអេលីហ្សាប៊ែតទី២។ តាមវិគីភីឌា នេះជាប្រព័ន្ធរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ពោលគឺព្រះមហាក្សត្រគ្រងរាជ្យជាប្រមុខរដ្ឋ ប៉ុន្តែអំណាចគ្រប់គ្រងប្រទេសពិតប្រាកដស្ថិតនៅក្នុងដៃរដ្ឋាភិបាលដែលជាប់ឆ្នោត ហើយព្រះអង្គបំពេញតួនាទីជានិមិត្តរូបនៃជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ចក្រភពអង់គ្លេសរួមមានប្រទេសចំនួនបួន គឺ អង់គ្លេស ស្កុតឡេន វែល និងអៀរឡង់ខាងជើង ហើយព្រះមហាក្សត្រអង់គ្លេសគឺជាប្រមុខរដ្ឋនៃប្រទេសទាំងបួននេះ។ ភាសាអង់គ្លេសជាភាសាដែលប្រើប្រាស់ជាទូទៅ ហើយពិធីការផ្លូវការរបស់រាជវង្សត្រូវធ្វើឡើងជាភាសាអង់គ្លេស។

តាមវិគីភីឌា ព្រះមហាក្សត្រមានទីស្នាក់អាស្រ័យផ្លូវការជាច្រើននៅទូទាំងចក្រភព។ វិមានវីនដ័រ ក្នុងខោនធីប៊ឺកស៊ែរនៃប្រទេសអង់គ្លេស មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយគ្រួសាររាជវង្សអង់គ្លេស និងរាជវង្សអង់គ្លេសជំនាន់បន្តបន្ទាប់។ រីឯវិមានហូលីរូដ ក្នុងទីក្រុងអេឌីនបឺរ គឺជាទីស្នាក់អាស្រ័យផ្លូវការរបស់ព្រះមហាក្សត្រនៅស្កុតឡេន ខណៈប្រាសាទអេឌីនបឺរ ជារាជវាំងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ស្កុតឡេន។

ពិធីឡើងគ្រងរាជ្យធ្វើឡើងនៅវិហារវេស្មីនស្ទ័រ ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ ដោយព្រះមហាក្សត្រគង់លើបល្ល័ង្កឈើអូកពីសតវត្សទី១៣ ដែលគេហៅថា កៅអីព្រះបាទអេដវឺដ ហើយស្បថថានឹងការពារច្បាប់ និងសាសនាចក្រ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃរាជាធិបតេយ្យអង់គ្លេសមានឫសគល់យូរលង់។ តាមវិគីភីឌា ការសញ្ជ័យរបស់ពួកណរម៉ង់លើអង់គ្លេសក្នុងឆ្នាំ១០៦៦ បានផ្លាស់ប្តូរទាំងស្រុងនូវរាជវង្ស និងរចនាសម្ព័ន្ធអំណាចរបស់ប្រទេសនេះ ហើយព្រឹត្តិការណ៍នោះត្រូវបានពិពណ៌នាក្នុងកម្រាលរូបភាពបាយ៉ូ (Bayeux Tapestry)។ ក្រោយមក រាជវង្សជាច្រើនបានផ្លាស់ប្តូរគ្នាគ្រងរាជ្យ ហើយអំណាចរបស់ព្រះមហាក្សត្រក៏រងការកំណត់ដោយច្បាប់កាន់តែច្រើនឡើង។

តាមវិគីភីឌា ក្នុងឆ្នាំ១៦០៣ ព្រះបាទជេមស៍ទី៦ នៃស្កុតឡេន បានក្លាយជាព្រះមហាក្សត្រដំបូងគេដែលគ្រប់គ្រងអង់គ្លេស ស្កុតឡេន និងអៀរឡង់រួមគ្នា ហើយព្រះអង្គត្រូវបានស្គាល់ផងដែរថាជា ព្រះបាទជេមស៍ទី១ នៃអង់គ្លេស។ ក្រោយមកទៀត ព្រះបាទជេមស៍ទី២ ត្រូវបានទម្លាក់ចេញពីរាជបល្ល័ង្កក្នុងព្រឹត្តិការណ៍បដិវត្តន៍រុងរឿង (Glorious Revolution)។ ក្នុងឆ្នាំ១៦៨៩ ព្រះរាជបញ្ញត្តិសិទ្ធិ (Bill of Rights) បានកាត់បន្ថយអំណាចគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលជាចំណុចរបត់ធ្វើឱ្យអំណាចព្រះមហាក្សត្រត្រូវកំណត់ដោយច្បាប់ជាបន្តបន្ទាប់។

តាមវិគីភីឌា ក្នុងឆ្នាំ១៧០៧ អង់គ្លេស និងស្កុតឡេនត្រូវបានបង្រួបបង្រួមជា ព្រះរាជាណាចក្រចក្រភពអង់គ្លេស ក្រោមរជ្ជកាលព្រះរាជិនីអាន។ ក្នុងឆ្នាំ១៨០១ ក្រោមរជ្ជកាលព្រះបាទចចទី៣ ការបង្រួបបង្រួមរវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងអៀរឡង់បានបង្កើតជាចក្រភពអង់គ្លេសដូចសព្វថ្ងៃ។ ចក្រភពអង់គ្លេសបានឈានដល់ទឹកដីធំបំផុតក្នុងឆ្នាំ១៩២១។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា គ្រឿងអលង្ការរាជ្យ (Crown Jewels) ដែលរួមមានមកុដសាំងអេដវឺដ និងគ្រឿងបង្ហាញអំណាចដូចជា កូនស្វ៊ែរ ដំបងរាជ្យ និងចិញ្ចៀនរាជ្យ គឺជានិមិត្តរូបសំខាន់នៃរាជាធិបតេយ្យ ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងពិធីឡើងគ្រងរាជ្យ។

វិមានរាជវង្ស និងពិធីការផ្លូវការរបស់រាជវង្ស ទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរ និងការចាប់អារម្មណ៍ពីមជ្ឈដ្ឋានអន្តរជាតិ ហើយរាជវង្សក៏ត្រូវបានចាត់ទុកជាផ្នែកមួយនៃអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ និងរូបភាពរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសនៅលើឆាកពិភពលោក។ តាមវិគីភីឌា ពិធីឡើងគ្រងរាជ្យនៅវិហារវេស្មីនស្ទ័រ គឺជាពិធីដែលទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងបំផុតមួយ ដោយសារវត្តមាននៃព្រះមហាក្សត្រ និងគ្រឿងអលង្ការរាជ្យ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ព្រះបាទឆាលស៍ទី៣ បានគ្រងរាជ្យតាំងពីថ្ងៃទី៨ កញ្ញា ២០២២ ហើយព្រះអង្គម្ចាស់វីលៀម ព្រះអង្គម្ចាស់នៃវែល គឺជាអ្នកស្នងរាជ្យបល្ល័ង្កបន្ទាប់។ រាជាធិបតេយ្យនៅតែបន្តដំណើរការជាផ្នែកមួយនៃរចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយអង់គ្លេស ដោយនិមិត្តសញ្ញារបស់ព្រះមហាក្សត្រ បានបង្ហាញនៅលើឯកសារ និងសម្ភារៈផ្លូវការរបស់រដ្ឋមន្ត្រី។

តាមវិគីភីឌា ព្រះមហាក្សត្របំពេញតួនាទីតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ដូចជាការតែងតាំងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយព្រះអង្គជួបជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រីជាប្រចាំ។ រូបថតពីឆ្នាំ២០២៥ បង្ហាញព្រះបាទឆាលស៍ទី៣ ជាមួយនាយករដ្ឋមន្ត្រី គៀរ ស្តារមឺ និងឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី អានជេឡា រេននើ ក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ផ្លូវការមួយ។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងចំណោមជនជាតិខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ព័ត៌មានអំពីរាជវង្សអង់គ្លេសតែងតែទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជន។ ការយល់ដឹងថាព្រះមហាក្សត្រអង់គ្លេសគ្រងរាជ្យជាប្រមុខរដ្ឋ ប៉ុន្តែអំណាចគ្រប់គ្រងស្ថិតនៅក្នុងដៃរដ្ឋាភិបាលដែលជាប់ឆ្នោត ជួយឱ្យអ្នកអានវិភាគព័ត៌មាននយោបាយពីទីក្រុងឡុងដ៍បានកាន់តែច្បាស់លាស់។