ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ចក្រភពអង់គ្លេសជារដ្ឋដែលមានរបបរាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ហើយដំណើរការជាលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យសភាឯកភាពមួយ។ ព្រះមហាក្សត្រដែលបន្តវង្សត្រកូលជាប្រមុខរដ្ឋ រីឯនាយករដ្ឋមន្រ្តីជាប្រមុខនៃរដ្ឋាភិបាលដែលបានជាប់ឆ្នោត។ បច្ចុប្បន្ន ព្រះមហាក្សត្រ Charles III គ្រងរាជសម្បត្តិជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ ហើយលោក Sir Keir Starmer ដែលឡើងកាន់តំណែងនៅឆ្នាំ២០២៤ គឺជានាយករដ្ឋមន្រ្តី។ អំណាចនីតិប្រតិបត្តិស្ថិតក្នុងរដ្ឋាភិបាល ចំណែកអំណាចនីតិប្បញ្ញត្តិស្ថិតក្នុងសភា ហើយមានការផ្ទេរសិទ្ធិខ្លះទៅឲ្យសភាថ្នាក់តំបន់នៅស្កុតឡែន វ៉េល និងអៀរឡង់ខាងជើង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ចក្រភពអង់គ្លេសរួមមានប្រទេសចំនួនបួនគឺ អង់គ្លេស ស្កុតឡែន វ៉េល និងអៀរឡង់ខាងជើង។ តាមវិគីភីឌា ប្រជាជនសរុបមានប្រមាណ ៦៨ លាននាក់ ហើយភាសាសំខាន់គឺភាសាអង់គ្លេស បន្ថែមដោយភាសាវេល ភាសាស្កុតឡែន និងភាសាអៀរឡង់នៅតាមតំបន់។ ការបែងចែកភូមិសាស្ត្រនេះមានឥទ្ធិពលផ្ទាល់ទៅលើនយោបាយ ដោយប្រទេសនីមួយៗមានសភា ឬសភាតំបន់ផ្ទាល់ខ្លួនសម្រាប់គ្រប់គ្រងកិច្ចការមួយចំនួនដូចជា សុខាភិបាល និងអប់រំ។ ក្រុមប្រឹក្សាជាតិ និងតំបន់ (Council of the Nations and Regions) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដើម្បីសម្របសម្រួលគោលនយោបាយរវាងរដ្ឋាភិបាលកណ្តាល និងរដ្ឋាភិបាលដែលបានផ្ទេរសិទ្ធិ រួមទាំងអភិបាលក្រុងក្នុងតំបន់អង់គ្លេសផង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាពណ៌នាអំពីការវិវត្តន៍នៃនយោបាយអង់គ្លេសថា បានចាប់ផ្តើមពីរបបរាជានិយមផ្តាច់ការហើយផ្លាស់ប្តូរជាបណ្តើរៗមកជារាជានិយមអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ តាមរយៈឯកសារសំខាន់ៗដូចជា Magna Carta ឆ្នាំ១២១៥ និង Bill of Rights ឆ្នាំ១៦៨៩។ សភាអង់គ្លេសដែលជាស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិកំពូលមានពីរសភាគឺ សភាជាន់ទាប (House of Commons) ជ្រើសរើសដោយប្រជាជន និងសភាជាន់ខ្ពស់ (House of Lords) ផ្សំឡើងដោយសមាជិកតាមតំណែង និងតែងតាំង។ កំណែទម្រង់នាសតវត្សរ៍ទី១៩ និងទី២០ បានពង្រីកសិទ្ធិបោះឆ្នោតដល់ប្រជាជនទូទៅ ហើយគណបក្សការងារបានកើតឡើងជាកម្លាំងនយោបាយប្រកួតប្រជែងនឹងគណបក្សអភិរក្ស។ ព្រឹត្តិការណ៍បោះឆ្នោតប្រជាមតិឆ្នាំ២០១៦ ស្តីពីការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប (Brexit) បានធ្វើឲ្យនយោបាយអង់គ្លេសផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងនាំឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរនាយករដ្ឋមន្រ្តីជាច្រើនរូប។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចនយោបាយនៃចក្រភពអង់គ្លេសជាប់ទាក់ទងនឹងសកលភាវូបនីយកម្ម ហើយគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្ម និងហិរញ្ញវត្ថុមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើការបោះឆ្នោត។ តាមវិគីភីឌា ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតសកលរបស់អង់គ្លេសប្រើវិធី first-past-the-post ដែលធ្វើឲ្យគណបក្សធំៗពីរ គឺគណបក្សអភិរក្ស និងគណបក្សការងារ មានឥទ្ធិពលគ្របដណ្តប់។ ទិន្នន័យបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០០៥ បង្ហាញថា ក្រុមអ្នកបោះឆ្នោតតាមវ័យផ្សេងៗគ្នាមានទំនោរគាំទ្រគណបក្សផ្សេងៗគ្នា។ វប្បធម៌នយោបាយត្រូវបានកំណត់ដោយការគោរពប្រពៃណីសភា តួនាទីនិមិត្តសញ្ញារបស់រាជវង្ស និងការចូលរួមរបស់សាធារណជនតាមរយៈការបោះឆ្នោតជាទៀងទាត់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ២០២៤ បាននាំឲ្យគណបក្សការងារក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក Sir Keir Starmer ឈ្នះឆ្នោត ហើយបញ្ចប់ការគ្រប់គ្រង ១៤ ឆ្នាំរបស់គណបក្សអភិរក្ស។ តាមរបាយការណ៍ពីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនានា រដ្ឋាភិបាលថ្មីកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ការកើនឡើងថ្លៃឈ្នួលរស់នៅ និងផលវិបាកក្រោយ Brexit។ បញ្ហាឯករាជ្យស្កុតឡែន និងពិធីសារអៀរឡង់ខាងជើងនៅតែជាចំណុចក្តៅក្នុងឆាកនយោបាយ។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ចក្រភពអង់គ្លេសជាដៃគូដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជាក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ការអភិវឌ្ឍ និងការទូត។ ការយកចិត្តទុកដាក់របស់ចក្រភពអង់គ្លេសចំពោះឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក បានពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអាស៊ាន រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។