ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខគឺជាស្ថាប័នមួយក្នុងចំណោមស្ថាប័នសំខាន់ៗទាំងប្រាំមួយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយមានទំនួលខុសត្រូវចម្បងក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាព និងសន្តិសុខអន្តរជាតិ។ អំណាចរបស់ក្រុមប្រឹក្សានេះ ដែលមានចែងក្នុងធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ រួមមានការបង្កើតបេសកកម្មថែរក្សាសន្តិភាព ការអនុញ្ញាតឱ្យមានសកម្មភាពយោធា និងការដាក់ទណ្ឌកម្មអន្តរជាតិ។ ក្រោមជំពូកទី៧ នៃធម្មនុញ្ញ ក្រុមប្រឹក្សាអាចកំណត់នូវគ្រោះថ្នាក់ដល់សន្តិភាព និងអនុញ្ញាតឱ្យមានការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា។ វាជាស្ថាប័នតែមួយគត់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិដែលមានសិទ្ធិអនុម័តដំណោះស្រាយដែលមានចំណងមេត្រីភាពផ្លូវច្បាប់ចំពោះរដ្ឋសមាជិកទាំងអស់។ លើសពីនេះ ក្រុមប្រឹក្សាក៏មានតួនាទីណែនាំការទទួលយករដ្ឋសមាជិកថ្មីចូលជាសមាជិកមហាសន្និបាត និងអនុម័តការកែប្រែធម្មនុញ្ញផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមានទីតាំងនៅអគារអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក។ បន្ទប់ប្រជុំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាមានការតុបតែងដោយផ្ទាំងគំនូរដ៏ល្បីល្បាញមួយរបស់លោក Per Krohg ដែលមានឈ្មោះថា «Untitled (Mural for Peace)»។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុមប្រឹក្សានេះមានសមាជិកចំនួន ១៥ ប្រទេស រួមមានសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ចំនួន ៥ (ចិន បារាំង រុស្ស៊ី ចក្រភពអង់គ្លេស និងសហរដ្ឋអាមេរិក) ដែលមានសិទ្ធិវេតូ និងសមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍ចំនួន ១០ ដែលត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយមហាសន្និបាតសម្រាប់រយៈពេល ២ ឆ្នាំ។ ការកំណត់អាសនៈសម្រាប់សមាជិកមិនអចិន្ត្រៃយ៍ត្រូវបានបែងចែកតាមតំបន់ភូមិសាស្ត្រ៖ ៥ អាសនៈសម្រាប់តំបន់អាហ្វ្រិក និងអាស៊ី, ១ សម្រាប់អឺរ៉ុបខាងកើត, ២ សម្រាប់អាមេរិកឡាទីន និងការ៉ាអ៊ីប, និង ២ សម្រាប់អឺរ៉ុបខាងលិច និងក្រុមរដ្ឋដទៃទៀត។ តំណែងប្រធានក្រុមប្រឹក្សាវិលវង់តាមខែក្នុងចំណោមសមាជិកទាំង ១៥ តាមលំដាប់អក្សរនៃឈ្មោះភាសាអង់គ្លេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា គំនិតនៃការបង្កើតក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបានចាប់ផ្តើមក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ នៅឆ្នាំ១៩៤៣ មេដឹកនាំនៃសហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងចិន បានពិភាក្សាពីរចនាសម្ព័ន្ធសន្តិសុខក្រោយសង្គ្រាមនៅសន្និសីទក្រុងគែរ។ ក្រោយមក នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៤៥ មេដឹកនាំសហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស និងសូវៀត (រុស្ស៊ីបច្ចុប្បន្ន) គឺលោក Franklin D. Roosevelt, Winston Churchill និង Joseph Stalin បានជួបប្រជុំនៅសន្និសីទយ៉ាល់តា ហើយបានយល់ព្រមលើគោលការណ៍នៃសិទ្ធិវេតូសម្រាប់ប្រទេសមហាអំណាច។ ធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី២៦ មិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៥ នៅសន្និសីទសាន់ហ្វ្រាន់ស៊ីស្កូ។ កិច្ចប្រជុំដំបូងរបស់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខត្រូវបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៧ មករា ឆ្នាំ១៩៤៦ នៅឯ Church House ទីក្រុងឡុងដ៍ ចក្រភពអង់គ្លេស។

ក្នុងកំឡុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ ក្រុមប្រឹក្សាតែងត្រូវបានបិទខ្ទាសដោយសារសិទ្ធិវេតូ ប៉ុន្តែវានៅតែអាចអនុញ្ញាតឱ្យមានសកម្មភាពយោធានៅកូរ៉េក្នុងឆ្នាំ១៩៥០ នៅពេលដែលសហភាពសូវៀតបានធ្វើពហិការកិច្ចប្រជុំ។ សកម្មភាពសំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមាន ការបង្កើតកងកម្លាំងសង្គ្រោះបន្ទាន់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងវិបត្តិស៊ុយអេ (១៩៥៦) និងបេសកកម្មនៅកុងហ្គោ (១៩៦០) ការអនុញ្ញាតឱ្យប្រើកម្លាំងប្រឆាំងអ៊ីរ៉ាក់ក្នុងសង្គ្រាមឈូងសមុទ្រ (១៩៩១) និងការបង្កើតសាលាក្តីឧក្រិដ្ឋកម្មអន្តរជាតិជាច្រើន។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងកែទម្រង់ក្រុមប្រឹក្សា ជាពិសេសការពង្រីកសមាជិកភាពអចិន្ត្រៃយ៍ បានបន្តជាប្រធានបទដ៏ក្តៅគគុករហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំងតាមរយៈអំណាចរបស់ខ្លួនក្នុងការដាក់ទណ្ឌកម្ម។ យោងតាមវិគីភីឌា ទណ្ឌកម្មដែលត្រូវបានដាក់លើប្រទេសដូចជា អ៊ីរ៉ាក់ អ៊ីរ៉ង់ និងកូរ៉េខាងជើង បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រទេសទាំងនោះ ហើយក៏ផ្តល់ផលប៉ះពាល់ដល់ពាណិជ្ជកម្មពិភពលោកផងដែរ។ ក្រុមប្រឹក្សាក៏គ្រប់គ្រងថវិកាសម្រាប់បេសកកម្មថែរក្សាសន្តិភាព ដែលមានទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ផ្តល់ដោយរដ្ឋសមាជិកនានា។ តាមទស្សនៈវប្បធម៌ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខឆ្លុះបញ្ចាំងពីរចនាសម្ព័ន្ធអំណាចក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែលសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍ទាំងប្រាំរក្សាតួនាទីលេចធ្លោ។ ស្ថានភាពនេះបាននាំឱ្យមានការជជែកពិភាក្សាជាបន្តបន្ទាប់អំពីតម្រូវការកែទម្រង់ ដើម្បីឱ្យមានតំណាងកាន់តែទូលំទូលាយ ជាពិសេសពីក្រុមប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ ក្រុមដូចជា «Uniting for Consensus» និងក្រុម G4 (ប្រេស៊ីល អាល្លឺម៉ង់ ឥណ្ឌា ជប៉ុន) បានដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងការជំរុញឱ្យមានការកែទម្រង់នេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខមានសារៈសំខាន់យ៉ាងខ្លាំង។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុមប្រឹក្សាបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា ដោយបានអនុញ្ញាតឱ្យបង្កើតអាជ្ញាធរអន្តរកាលរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជា (UNTAC) ក្នុងឆ្នាំ១៩៩២ ដើម្បីត្រួតពិនិត្យការបោះឆ្នោតនិងស្តារសន្តិភាពឡើងវិញក្រោយសង្គ្រាមរាប់ទសវត្សរ៍។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន កម្ពុជាជាប្រទេសសកម្មមួយក្នុងការបញ្ជូនកងកម្លាំងចូលរួមក្នុងបេសកកម្មថែរក្សាសន្តិភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដែលជាមោទនភាពជាតិមួយ។ កិច្ចពិភាក្សាអំពីការកែទម្រង់ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ រួមទាំងការពង្រីកសមាជិកភាព ក៏មានភាពពាក់ព័ន្ធជាមួយកម្ពុជាក្នុងនាមជាប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍មួយដែលស្វែងរកសំលេងកាន់តែខ្លាំងនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខបន្តដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការដោះស្រាយជម្លោះពិភពលោក និងបញ្ហាក្នុងតំបន់ ដូច្នេះការយល់ដឹងអំពីស្ថាប័ននេះគឺចាំបាច់សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ។