យានក្រោមទឹកគ្មានមនុស្សបើក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យានក្រោមទឹកគ្មានមនុស្សបើក (Unmanned Underwater Vehicle - UUV) ត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាជា ដ្រូនក្រោមទឹក ឬនាវាមុជទឹកគ្មានមនុស្សបើក។ តាមការចុះផ្សាយរបស់វិគីភីឌា UUV គឺជាយានដែលអាចធ្វើប្រតិបត្តិការក្រោមផ្ទៃទឹកដោយគ្មានមនុស្សជិះលើវាឡើយ។ យានទាំងនេះចែកចេញជាពីរប្រភេទធំៗ គឺ យានបញ្ជាពីចម្ងាយ (Remotely Operated Vehicle - ROV) ដែលតភ្ជាប់ដោយខ្សែកាបទៅកាន់កប៉ាល់មេ ហើយដំណើរការដោយអ្នកបើកបរមនុស្ស និង យានស្វ័យប្រវត្តិក្រោមទឹក (Autonomous Underwater Vehicle - AUV) ដែលធ្វើដំណើរដោយស្វ័យប្រវត្តិតាមកម្មវិធីដែលបានកំណត់ទុកជាមុន។

ROV ជាធម្មតាត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការងារដែលត្រូវការឧបករណ៍ចាប់ច្បាស់លាស់ ដូចជាការជួសជុលហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្រោមទឹក ខណៈ AUV ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការស្ទង់មតិផ្ទៃដីធំៗ ដូចជាការធ្វើផែនទីបាតសមុទ្រជាដើម។ យានខ្លះមានលក្ខណៈកូនកាត់ ដែលអាចប្ដូររបៀបរវាង ROV និង AUV ។ តាមវិគីភីឌា ប្រភពថាមពលរបស់ UUV រួមមាន ថ្មលីចូម-អ៊ីយ៉ុង សែលឥន្ធនៈ និងក្នុងករណីធំៗខ្លះគឺប្រើរ៉េអាក់ទ័រនុយក្លេអ៊ែរ។ ឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាសំខាន់ៗដែលបំពាក់លើ UUV រួមមាន សូណា កាមេរ៉ាថតរូប និងវីដេអូ ព្រមទាំងឧបករណ៍វាស់សីតុណ្ហភាព និងជាតិប្រៃ។ UUV ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងវិស័យស្រាវជ្រាវមហាសមុទ្រ សន្តិសុខសមុទ្រ ឧស្សាហកម្មប្រេងកាត ការត្រួតពិនិត្យបរិស្ថាន និងប្រតិបត្តិការស្វែងរក និងសង្គ្រោះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ជួរប្រតិបត្តិការរបស់ UUV លាតសន្ធឹងទូទាំងពិភពលោកចាប់ពីតំបន់ទឹកកកអាកទិក រហូតដល់កំពង់ទឹកជ្រៅម៉ារីយ៉ាន។ បរិស្ថានដែលយានទាំងនេះអាចចូលដល់រួមមាន ថ្មប៉ប្រះទឹកផ្កាថ្ម រន្ធទឹកក្ដៅក្រោមបាតសមុទ្រ និងក្រោមផ្ទាំងទឹកកក។ UUV ក៏ត្រូវបានដាក់ឲ្យប្រើក្នុងបឹង និងទន្លេសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវបរិស្ថានទឹកសាបផងដែរ។

សហគមន៍អ្នកប្រើប្រាស់ UUV មានភាពចម្រុះ ដោយរួមមានកងទ័ពជើងទឹកនៃប្រទេសនានា វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវមហាសមុទ្រធំៗ (ដូចជា Woods Hole និង Ifremer) ក្រុមហ៊ុនស្ទង់មតិសមុទ្រ និងវិស្វករប្រេងកាតជាដើម។ អ្នកបើកបរ ROV ធ្វើការលើនាវាលើផ្ទៃទឹក ដោយប្រើប្រព័ន្ធបញ្ជាដើម្បីគ្រប់គ្រងយាន ខណៈអ្នកវិទ្យាសាស្ត្ររៀបចំផែនការបេសកកម្ម AUV និងវិភាគទិន្នន័យក្រោយបេសកកម្ម។ តាមវិគីភីឌា បញ្ហាប្រឈមចម្បងសម្រាប់ UUV គឺការទំនាក់ទំនងក្រោមទឹក ព្រោះរលកវិទ្យុមិនអាចសាយភាយបានល្អ ដូច្នេះគេប្រើម៉ូដឹមសូរស័ព្ទ និងប្រព័ន្ធកំណត់ទីតាំងសូរស័ព្ទជំនួសវិញ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃយានក្រោមទឹកគ្មានមនុស្សបើកមានឫសគល់តាំងពីពាក់កណ្ដាលសតវត្សរ៍ទី២០។ តាមវិគីភីឌា យាន ROV ដំបូងបង្អស់ត្រូវបានអភិវឌ្ឍក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ និង១៩៦០ សម្រាប់គោលបំណងយោធា និងស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ។ ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏ល្បីមួយគឺនៅឆ្នាំ១៩៦៦ នៅពេលដែលយាន CURV របស់កងទ័ពជើងទឹកសហរដ្ឋអាមេរិក បានស្រង់គ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែនដែលបាត់បង់នៅឆ្នេរ Palomares ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ នេះបានបង្ហាញពីសក្តានុពលដ៏ធំនៃ ROV ក្នុងបេសកកម្មប្រថុយប្រថាន។

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ និង១៩៨០ ការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃឧស្សាហកម្មប្រេងកាតនៅឈូងសមុទ្រខាងជើង និងទីតាំងផ្សេងៗទៀតបានជំរុញឲ្យមានការអភិវឌ្ឍ ROV ថ្នាក់ធ្វើការដែលអាចទ្រទ្រង់ប្រតិបត្តិការរុករក និងថែទាំក្រោមបាតសមុទ្រ។ មកដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ បច្ចេកវិទ្យា AUV បានចាប់ផ្ដើមប្រើប្រាស់ជាក់ស្ដែង ដោយសារការរីកចម្រើននៃមីក្រូអេឡិចត្រូនិច អាគុយលីចូម-អ៊ីយ៉ុង និងកុំព្យូទ័របញ្ជា។ AUV ជំនាន់ដើមដូចជា REMUS និង SeaBED ត្រូវបានប្រើសម្រាប់ការស្រាវជ្រាវមហាសមុទ្រ និងយោធា។ សព្វថ្ងៃ UUV មានទម្រង់ចាប់ពីប្រព័ន្ធតូចៗដែលមនុស្សអាចកាន់បាន រហូតដល់យានធំស្វ័យ័ភាពខ្ពស់ដូចជា Poseidon នុយក្លេអ៊ែររុស្ស៊ី និងគម្រោង Orca របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលអាចបំពេញបេសកកម្មរយៈពេលវែងដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ទីផ្សារ UUV សកលត្រូវបានប៉ាន់ស្មានថាមានទំហំរាប់ពាន់លានដុល្លារ ហើយកំពុងតែកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសារកំណើននៃការចំណាយការពារជាតិ ការរុករកប្រេងកាត និងការស្រាវជ្រាវវិទ្យាសាស្ត្រ។ តាមវិគីភីឌា ក្រុមហ៊ុនឈានមុខក្នុងឧស្សាហកម្មនេះរួមមាន Kongsberg Maritime, Saab Seaeye, General Dynamics, និង Blue Robotics ជាដើម។ ការប្រើប្រាស់ UUV ក្នុងវិស័យថាមពលនៅឈូងសមុទ្រជួយកាត់បន្ថយហានិភ័យដល់អ្នកមុជទឹក និងបង្កើនប្រសិទ្ធភាពការត្រួតពិនិត្យបំពង់បង្ហូរ និងវេទិកាខួង។

តាមទស្សនៈវប្បធម៌ UUV បានក្លាយជាឧបករណ៍ដ៏មានប្រយោជន៍ក្នុងការថតភាពយន្តឯកសារល្បីៗ ដូចជា ស៊េរី Blue Planet របស់ BBC និងបេសកកម្មរុករកសមុទ្រជ្រៅរបស់ James Cameron ។ នៅក្នុងភាពយន្តបែបវិទ្យាសាស្ត្រ យានក្រោមទឹកត្រូវបានពិពណ៌នាថាកំពុងរុករកអរិយធម៌ក្រៅភព ឬស្វែងរកកំណប់លិចបាត់ ដែលបានធ្វើឲ្យសាធារណជនចាប់អារម្មណ៍កាន់តែខ្លាំងលើបច្ចេកវិទ្យានេះ។ លើសពីនេះ UUV ដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងបុរាណវិទ្យាសមុទ្រ ដូចជា ការរកឃើញកប៉ាល់ HMS Erebus ដ៏ល្បីល្បាញ ដែលបានជួយស្ដារឡើងវិញនូវបំណែកប្រវត្តិសាស្ត្រ និងបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌យ៉ាងសំខាន់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ UUV បានក្លាយជាធាតុផ្សំដ៏សំខាន់ក្នុងសន្តិសុខសមុទ្រ ជាពិសេសនៅតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក។ គេសង្កេតឃើញមានការប្រកួតប្រជែងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងចំណោមប្រទេសមហាអំណាចដើម្បីអភិវឌ្ឍ UUV ទំនើប។ សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងសាកល្បងយាន Orca XLUUV ដែលជាយានស្វ័យប្រវត្តិធន់ធំ ចំណែកចិនបានបង្ហាញម៉ូដែល HSU-001 សម្រាប់បេសកកម្មចម្រុះ។ រុស្ស៊ីវិញមាន Poseidon ដែលជាយាននុយក្លេអ៊ែរអាចផ្ទុកក្បាលគ្រាប់ និងមានចម្ងាយធ្វើដំណើរឆ្ងាយបំផុត។

សម្រាប់តំបន់របស់កម្ពុជា សមុទ្រចិនខាងត្បូងជាចំណុចក្ដៅនៃភាពតានតឹង ហើយ UUV ដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការឃ្លាំមើលសកម្មភាពក្រោមទឹក និងការពារខ្សែកាបទូរគមនាគមន៍។ កម្ពុជាដែលមានតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្ដាច់មុខដ៏ធំ និងឆ្នេរសមុទ្រដ៏សំខាន់ ទំនងជាអាចទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីបច្ចេកវិទ្យា UUV សម្រាប់ការត្រួតពិនិត្យធនធានជលផល និងការពារដែនសមុទ្រ។ ទោះជាយ៉ាងណា ការរីកសាយភាយ UUV ក៏ចោទជាសំណួរអំពីសុវត្ថិភាព និងច្បាប់អន្តរជាតិ ជាពិសេសទាក់ទិននឹងយានស្វ័យប្រវត្តិប្រយុទ្ធ ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងស្ថិតក្រោមការពិភាក្សានៅអង្គការសហប្រជាជាតិ។ សរុបមក UUV នឹងបន្តមានឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងឡើងលើវិស័យសមុទ្រទាំងក្នុងនិងក្រៅតំបន់។