ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យូណេស្កូ (UNESCO) គឺជាអក្សរកាត់នៃអង្គការអប់រំ វិទ្យាសាស្ត្រ និងវប្បធម៌របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ តាមវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ អង្គការនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងគោលបំណងបង្រួបបង្រួមសន្តិភាពនិងស្ថិរភាព តាមរយៈការលើកតម្កើងការគោរពជាសកល យុត្តិធម៌ និងសិទ្ធិមនុស្ស លើវិស័យអប់រំ វិទ្យាសាស្ត្រ និងវប្បធម៌។ តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស អង្គការនេះមានរដ្ឋសមាជិកចំនួន ១៩៤ និងសមាជិកភ្ជាប់ ១២ ហើយទីស្នាក់ការកណ្តាលស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ដោយមានការិយាល័យតំបន់ ៥៣ និងគណៈកម្មការជាតិ ១៩៩ ទូទាំងពិភពលោក។

យូណេស្កូមានតួនាទីសម្របសម្រួលកិច្ចសហការអន្តរជាតិក្នុងវិស័យសិក្សាធិការវិទ្យាសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ ដើម្បីលើកកម្ពស់សន្តិភាព ការអភិវឌ្ឍ និងការយល់ដឹងគ្នាទៅវិញទៅមករវាងប្រជាជាតិ។ អង្គការនេះត្រូវបានគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយតាមរយៈកម្មវិធីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក និងការគាំទ្រដល់ការសិក្សារៀនសូត្រសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមទិន្នន័យពីវិគីភីឌា ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់យូណេស្កូស្ថិតនៅប៉ារីស ហើយអង្គការនេះមានវត្តមានសកលតាមរយៈការិយាល័យតំបន់ចំនួន ៥៣ និងគណៈកម្មការជាតិនៅក្នុងរដ្ឋសមាជិកនីមួយៗ។ រចនាសម្ព័ន្ធអង្គការរួមមាន សន្និសីទទូទៅ ក្រុមប្រឹក្សាប្រតិបត្តិ និងលេខាធិការដ្ឋាន ដែលដឹកនាំដោយនាយកប្រតិបត្តិ។ រដ្ឋសមាជិកចំនួន ១៩៤ តំណាងឱ្យស្ទើរតែគ្រប់ប្រទេសនៅលើពិភពលោក ដែលធ្វើឱ្យយូណេស្កូក្លាយជាអង្គការមួយដែលមានការចូលរួមយ៉ាងទូលំទូលាយ។

សមាជិកភាពរបស់អង្គការនេះបង្ហាញពីការប្តេជ្ញាចិត្តរួមគ្នាក្នុងការលើកកម្ពស់វិស័យអប់រំ វិទ្យាសាស្ត្រ និងវប្បធម៌ ដោយរដ្ឋសមាជិកនីមួយៗបានបង្កើតគណៈកម្មការជាតិ ដើម្បីសម្របសម្រួលកម្មវិធីនានានៅក្នុងស្រុក។ យូណេស្កូក៏សហការជាមួយអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល និងវិស័យឯកជនដើម្បីពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា គំនិតនៃការបង្កើតអង្គការអន្តរជាតិសម្រាប់កិច្ចសហការបញ្ញាបានផុសឡើងក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ នៅពេលដែលរដ្ឋមន្ត្រីអប់រំនៃប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តបានជួបប្រជុំគ្នានៅឡុងដ៍ដើម្បីពិភាក្សាពីការកសាងប្រព័ន្ធអប់រំឡើងវិញក្រោយសង្គ្រាម។ ការប្រជុំទាំងនេះបាននាំទៅដល់ការរៀបចំពង្រៀងរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់យូណេស្កូ ដែលបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី ១៦ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤៥ ដោយប្រទេសចំនួន ៣៧។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញបានចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី ៤ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤៦ បន្ទាប់ពីប្រទេសចំនួន ២០ បានផ្តល់សច្ចាប័ន។

នាយកប្រតិបត្តិដំបូងបង្អស់គឺលោក Julian Huxley ពីចក្រភពអង់គ្លេស ដែលបានកាន់តំណែងពីឆ្នាំ ១៩៤៦ ដល់ ១៩៤៨។ អ្នកដឹកនាំជាបន្តបន្ទាប់មានដូចជា លោក Jaime Torres Bodet (ម៉ិកស៊ិក) លោក Luther Evans (សហរដ្ឋអាមេរិក) លោក Amadou-Mahtar M'Bow (សេណេហ្គាល់) លោក Federico Mayor (អេស្ប៉ាញ) លោក Koichiro Matsuura (ជប៉ុន) លោកស្រី Irina Bokova (ប៊ុលហ្គារី) រហូតដល់នាយកបច្ចុប្បន្ន លោកស្រី Audrey Azoulay (បារាំង)។ ព័ត៌មាននេះបានមកពីកំណត់ត្រាវិគីភីឌា។

ចាប់តាំងពីការបង្កើតមក យូណេស្កូបានសម្រេចនូវសមិទ្ធិផលសំខាន់ៗ ដូចជា ការអនុម័តអនុសញ្ញាបេតិកភណ្ឌពិភពលោកនៅឆ្នាំ ១៩៧២ កម្មវិធីការអប់រំសម្រាប់ទាំងអស់គ្នា និងការបង្កើតបណ្តាញតំបន់បំរុងជីវមណ្ឌល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យូណេស្កូដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងការអភិរក្សនិងលើកតម្កើងវប្បធម៌ពិភពលោក តាមរយៈកម្មវិធីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ដែលបានចាប់ផ្តើមចុះបញ្ជីទីតាំងដំបូងនៅថ្ងៃទី ១៨ កញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧៨ រួមមានមជ្ឈមណ្ឌលប្រវត្តិសាស្ត្រកីទូ (Quito) និងក្រាកូវ (Krakow)។ កម្មវិធីនេះបានពង្រីកគ្របដណ្តប់ទីតាំងជាង ១០០០ នៅទូទាំងពិភពលោក ដែលទាក់ទាញទេសចរ និងបង្កើតចំណូលសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋាន តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា។

ក្រៅពីបេតិកភណ្ឌរូបី យូណេស្កូក៏បានទទួលស្គាល់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបី ដូចជាទំនៀមទំលាប់ របាំ និងតន្ត្រីប្រពៃណី ដែលជួយថែរក្សាអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់សហគមន៍។ នៅក្នុងវិស័យអប់រំ យូណេស្កូបានគាំទ្រគម្រោងសិក្សារៀនសូត្រជាសកល ដែលរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចតាមរយៈការបង្កើនអក្ខរកម្ម និងជំនាញ។ តាមវិទ្យាស្ថានឯកទេសដូចជាវិទ្យាស្ថានអប់រំទឹកនៅទីក្រុង Delft យូណេស្កូក៏បានរួមចំណែកដល់ការគ្រប់គ្រងធនធានធម្មជាតិប្រកបដោយចីរភាព ដែលមានផលប៉ះពាល់ដល់សេដ្ឋកិច្ច។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន យូណេស្កូត្រូវបានដឹកនាំដោយនាយកប្រតិបត្តិ លោកស្រី Audrey Azoulay ដែលបានកាន់តំណែងតាំងពីឆ្នាំ ២០១៧ និងត្រូវបានបោះឆ្នោតជាថ្មីក្នុងឆ្នាំ ២០២១ សម្រាប់អាណត្តិទីពីរដែលបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ២០២៥។ យោងតាមវិគីភីឌា ការបោះឆ្នោតនាយកប្រតិបត្តិបន្ទាប់គ្រោងនឹងប្រព្រឹត្តទៅនៅឆ្នាំ ២០២៥ ដោយមានបេក្ខជនជាច្រើនរួមទាំងលោក Khaled El-Enany មកពីប្រទេសអេហ្ស៊ីប។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះនឹងកំណត់ទិសដៅថ្មីសម្រាប់អង្គការនៅក្នុងទសវត្សរ៍ខាងមុខ។

យូណេស្កូបន្តប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាសកលដូចជាវិបត្តិអប់រំដោយសារជំងឺរាតត្បាត ការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងការគំរាមកំហែងដល់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌នៅតំបន់ជម្លោះ។ អង្គការនេះក៏កំពុងពង្រឹងកិច្ចសហការជាមួយដៃគូអន្តរជាតិ ដើម្បីសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ។ ក្នុងនាមជាសំឡេងសកល យូណេស្កូនៅតែជាវេទិកាដ៏សំខាន់សម្រាប់ការសន្ទនាអន្តរវប្បធម៌ និងការកសាងសន្តិភាព។