ប្រធានបទ Topic
កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋអាមេរិក (United States Air Force – USAF) គឺជាសាខាសេវាកម្មផ្នែកអាកាសនៃកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធសហរដ្ឋអាមេរិក។ វាជាផ្នែកមួយនៃក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋ (DoD) និងជាកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធមួយក្នុងចំណោម ៦ និងសេវាឯកសណ្ឋានមួយក្នុងចំណោម ៨ របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ប្រវត្តិនៃកងទ័ពអាកាសនេះអាចតាមដានទៅដល់ថ្ងៃទី ១ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩០៧ ជាផ្នែកនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ (Signal Corps) នៃកងទ័ពជើងគោកសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយត្រូវបានបង្កើតជាសាខាឯករាជ្យនៅឆ្នាំ ១៩៤៧ តាមរយៈច្បាប់សន្តិសុខជាតិ (National Security Act of 1947)។ កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋគឺជាសាខាក្មេងជាងគេទី ២ ក្នុងចំណោមកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធសហរដ្ឋ និងជាលំដាប់ទី ៤ ក្នុងឋានៈបុព្វសិទ្ធិ (order of precedence)។
បេសកកម្មស្នូលរបស់កងទ័ពអាកាសរួមមាន ឧត្តមភាពដែនអាកាស (air supremacy) សមាហរណកម្មការស៊ើបការណ៍ ការឃ្លាំមើល និងឈ្លបឈរតាមសកលលោក (global integrated ISR) ចល័តភាពសកលរហ័ស (rapid global mobility) ការវាយប្រហារសកល (global strike) និងការបញ្ជា និងត្រួតពិនិត្យ (command and control)។ បេសកកម្មទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីសមត្ថភាពរបស់ខ្លួនក្នុងការធ្វើប្រតិបត្តិការទូទាំងពិភពលោក តាមគ្រប់រូបភាព។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋមានវត្តមានទូទាំងពិភពលោក ដោយមានមូលដ្ឋានទ័ពជាច្រើននៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក និងក្រៅប្រទេស។ រូបភាពពី Wikipedia បង្ហាញពីមូលដ្ឋានសំខាន់ៗដូចជា Eglin Air Force Base ក្នុងរដ្ឋផ្លរីដា Nellis AFB ក្នុងរដ្ឋនេវ៉ាដា Vandenberg AFB ក្នុងរដ្ឋកាលីហ្វ័រនី និងមូលដ្ឋានទ័ពអាកាស Al Udeid ក្នុងប្រទេសកាតា។ មូលដ្ឋានទាំងនេះអនុញ្ញាតឱ្យកងទ័ពអាកាសធ្វើប្រតិបត្តិការឆាប់រហ័សគ្រប់ទីកន្លែងក្នុងពិភពលោក។
បុគ្គលិករបស់កងទ័ពអាកាសរួមមានកងទ័ពសកម្ម កងបម្រុង និងកងឆ្មាំជាតិអាកាស (Air National Guard)។ បុគ្គលិកទាំងនេះឆ្លងកាត់ការហ្វឹកហ្វឺនយ៉ាងម៉ត់ចត់ ដូចបានឃើញក្នុងរូបភាពនៅមូលដ្ឋាន Lackland AFB រដ្ឋតិចសាស់ (ពី Wikipedia)។ ការអបអរខួបកំណើតទី ៧៤ នៅមន្ទីរប៉ង់តាហ្គោន បង្ហាញពីឯកភាព និងមោទនភាពរបស់កងទ័ពអាកាស។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ឫសគល់នៃកងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ១ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩០៧ នៅពេលដែលកងទ័ពសហរដ្ឋបានបង្កើតអង្គភាពអាកាសចរណ៍មួយនៅក្នុងកងយោធពលខេមរភូមិន្ទ (Signal Corps)។ បន្ទាប់មក វាបានវិវត្តទៅជាកងកម្លាំងអាកាសកងទ័ព (Army Air Forces) ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២។ ក្រោយសង្គ្រាម រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋបានដឹងថា អំណាចដែនអាកាសជាកត្តាសម្រេច ហើយបានអនុម័តច្បាប់សន្តិសុខជាតិឆ្នាំ ១៩៤៧ ដែលញែកកងទ័ពអាកាសចេញជាសាខាឯករាជ្យ ដោយមានការផ្ទេរបុគ្គលិកពីអតីត Army Air Forces។
ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមត្រជាក់ កងទ័ពអាកាសបានដើរតួនាទីស្នូលក្នុងការឃាំងទប់ និងទប់ស្កាត់នុយក្លេអ៊ែរ។ ឧទាហរណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់គឺការដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវអាកាសប៊ែរឡាំង (Berlin Airlift) ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៨-១៩៤៩ ពេលដែលសហភាពសូវៀតបានបិទច្រកចូលគោកទៅកាន់ទីក្រុងប៊ែរឡាំងខាងលិច។ កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋបានដឹកសម្ភារៈ និងស្បៀងអាហារដោយជោគជ័យ តាមរយៈយន្តហោះដឹកទំនិញ C-54 Skymaster ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពខាងលើ។ បន្ថែមពីនេះ កងទ័ពអាកាសក៏បានចូលរួមក្នុងជម្លោះធំៗជាច្រើន ដូចជាសង្គ្រាមវៀតណាម សង្គ្រាមឈូងសមុទ្រ និងយុទ្ធនាការប្រឆាំងភេរវកម្មសកល។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋតំណាងឱ្យការវិនិយោគសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំធេងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងវិស័យការពារជាតិ។ វាទទួលបានថវិកាប្រចាំឆ្នាំយ៉ាងច្រើនសម្បើម ដើម្បីអភិវឌ្ឍ ទិញ និងថែរក្សាបច្ចេកវិទ្យាយោធាទំនើបបំផុត។ ក្នុងចំណោមគ្រឿងសព្វាវុធសំខាន់ៗ មានយន្តហោះចម្បាំងបំបាំងខ្លួន F-22 Raptor និង F-35 Lightning II យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់ B-2 Spirit និងយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក MQ-9 Reaper។ ក្រៅពីនេះ កងទ័ពអាកាសក៏រក្សាកម្លាំងកាំជ្រួចនុយក្លេអ៊ែរអន្តរទ្វីប LGM-30 Minuteman ជាផ្នែកនៃយុទ្ធសាស្ត្រទប់ស្កាត់នុយក្លេអ៊ែរ (nuclear deterrence) របស់សហរដ្ឋ។
វប្បធម៌របស់កងទ័ពអាកាសត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹងភាពជឿនលឿនខាងបច្ចេកវិទ្យា វិន័យតឹងរ៉ឹង និងការប្តេជ្ញាចិត្តខ្ពស់។ កងទ័ពអាកាសក៏មានឥទ្ធិពលលើសង្គមអាមេរិកតាមរយៈឯកសារភាពយន្ត ហ្គេមវីដេអូ និងកម្មវិធីអប់រំ ដែលជំរុញឱ្យយុវជនចាប់អារម្មណ៍លើអាជីពយោធា និងវិទ្យាសាស្ត្រ។ រូបសញ្ញាប្រវត្តិសាស្ត្រដូចជាយន្តហោះ SR-71 Blackbird និង F-117 Nighthawk ក៏ជានិមិត្តរូបនៃភាពច្នៃប្រឌិត និងស្មារតីត្រួសត្រាយរបស់កងទ័ពអាកាសផងដែរ។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
ក្នុងសតវត្សទី ២១ កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋប្រឈមនឹងបញ្ហាសន្តិសុខថ្មីៗ ដូចជាការរីករាលដាលនៃយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើក សង្គ្រាមអ៊ីនធឺណិត និងការប្រកួតប្រជែងពីមហាអំណាចដទៃ។ យន្តហោះឈ្លបឈរ និងប្រយុទ្ធគ្មានមនុស្សបើកដូចជា MQ-9 Reaper ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងប្រតិបត្តិការប្រឆាំងភេរវកម្ម និងការឃ្លាំមើលតាមតំបន់ជម្លោះ។
សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា កងទ័ពអាកាសសហរដ្ឋមានភាពពាក់ព័ន្ធ ដោយសារវត្តមានយោធាអាមេរិកក្នុងតំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ាន។ កងទ័ពអាកាសតែងតែចូលរួមក្នុងលំហាត់ហ្វឹកហាត់រួម និងបេសកកម្មមនុស្សធម៌នៅក្នុងតំបន់ ដូចជាការផ្តល់ជំនួយពេលគ្រោះមហន្តរាយ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាព និងសន្តិសុខក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងដែរ។