ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មរវាងចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក បានចាប់ផ្ដើមឡើងក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ នៅពេលដែលប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ បានដាក់ពន្ធគយ និងរបាំងពាណិជ្ជកម្មផ្សេងៗទៀតមកលើទំនិញចិន។ រដ្ឋបាលត្រាំបានអះអាងថា ចិនមានទម្លាប់ពាណិជ្ជកម្មមិនយុត្តិធម៌ និងការលួចកម្មសិទ្ធិបញ្ញា ដែលធ្វើឱ្យមានឱនភាពពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងច្រើនសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយរដ្ឋាភិបាលចិនបានទាមទារឱ្យមានការផ្ទេរបច្ចេកវិទ្យាអាមេរិកមកកាន់ប្រទេសខ្លួនផងដែរ។

ជាការឆ្លើយតប រដ្ឋាភិបាលចិនដឹកនាំដោយលោក ស៊ី ជីងពីង បានចោទប្រកាន់រដ្ឋាភិបាលអាមេរិកពីការប្រកាន់ជាតិនិយមការពារពាណិជ្ជកម្ម ហើយបានចាត់វិធានការដំឡើងពន្ធគយសងសឹកវិញ។ ជម្លោះនេះបានធ្វើឱ្យប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងបានក្លាយជាបញ្ហាស្នូលនៃទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិនាប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន គឺជាប្រទេសមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេទាំងពីរនៅលើពិភពលោក ដោយសហរដ្ឋអាមេរិកមានទីតាំងនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង និងចិននៅអាស៊ីខាងកើត។ ប្រទេសទាំងពីរមានប្រជាជនរាប់ពាន់លាននាក់ (សហរដ្ឋអាមេរិកប្រហែល ៣៣០ លាននាក់ ចិនជាង ១,៤ ពាន់លាននាក់) ហើយជាសមាជិកអចិន្ត្រៃយ៍នៃក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ។ មុនពេលសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្ម ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីមានទំហំរាប់រយពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំ ហើយសហរដ្ឋអាមេរិកជាដៃគូពាណិជ្ជកម្មធំជាងគេរបស់ចិន។ ទំហំសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំរបស់ប្រទេសទាំងពីរធ្វើឱ្យជម្លោះពាណិជ្ជកម្មណាមួយមានផលប៉ះពាល់ជាសកលយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ជម្លោះពាណិជ្ជកម្មនេះបានចាប់ផ្ដើមជាផ្លូវការនៅខែមករា ឆ្នាំ២០១៨ នៅពេលដែលរដ្ឋបាលត្រាំបានដាក់ពន្ធគយលើទំនិញនាំចូលពីចិនជាបន្តបន្ទាប់។ ចិនបានឆ្លើយតបភ្លាមៗដោយការដាក់ពន្ធគយសងនឹងទំនិញកសិកម្ម និងឧស្សាហកម្មអាមេរិក។ ជម្លោះបានកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ដោយភាគីទាំងពីរបានប្រកាសដំឡើងពន្ធគយលើទំនិញរាប់រយពាន់លានដុល្លារ បង្កើតជាវដ្ដសងសឹកពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។

នៅខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ក្រោយការចរចាជាច្រើនលើក សហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិនបានចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មដំណាក់កាលទី១ ដែលចិនបានសន្យាទិញទំនិញអាមេរិកបន្ថែមចំនួន ២០០ ពាន់លានដុល្លារ។ ប៉ុន្តែដោយសារការរីករាលដាលនៃជំងឺ COVID-19 និងការធ្លាក់ចុះសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ចិនមិនអាចសម្រេចគោលដៅនេះបានឡើយ។ នៅពេលបញ្ចប់អណត្តិទី១របស់លោក ត្រាំ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិកជាច្រើនបានវាយតម្លៃថា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនេះគឺជាការបរាជ័យសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចនៃសង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មមានភាពស្មុគស្មាញ និងធ្ងន់ធ្ងរ។ ពន្ធគយបានធ្វើឱ្យថ្លៃដើមទំនិញនាំចូលកើនឡើង ប៉ះពាល់ដល់អ្នកប្រើប្រាស់ និងអាជីវកម្មនៅក្នុងប្រទេសទាំងពីរ។ កសិករអាមេរិកបានទទួលរងការបាត់បង់ទីផ្សារចិន ខណៈដែលក្រុមហ៊ុនផលិតចិនបានប្រឈមនឹងការធ្លាក់ចុះនៃការបញ្ជាទិញ។ ខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ពិភពលោកក៏ត្រូវបានរំខាន ដោយមានក្រុមហ៊ុនជាច្រើនបានផ្លាស់ទីរោងចក្រពីចិនទៅកាន់ប្រទេសដទៃទៀតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ក្នុងនោះរួមមានកម្ពុជាផងដែរ។

ទាក់ទងនឹងវប្បធម៌ ជម្លោះនេះមិនត្រឹមតែជាបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏មានឥទ្ធិពលទៅលើវិស័យអប់រំ និងបច្ចេកវិទ្យាផងដែរ។ សហរដ្ឋអាមេរិកបានរឹតបន្តឹងការផ្ដល់ទិដ្ឋាការដល់និស្សិតចិនក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា ហើយបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាចិនដូចជា Huawei ជាដើម។ នេះបានជំរុញឱ្យចិនពន្លឿនការអភិវឌ្ឍបច្ចេកវិទ្យាខ្លួនឯងឯករាជ្យ ដើម្បីកាត់បន្ថយការពឹងផ្អែកលើបរទេស។ យោងតាមរូបភាពខាងលើ ចំណែកនៃការនាំចេញរបស់ចិនទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកបានថយចុះគួរឱ្យកត់សម្គាល់ ខណៈដែលចិនបានពង្វាតទីផ្សារថ្មីៗនៅទូទាំងពិភពលោក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនៅតែជាបញ្ហាចម្បងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ ទោះបីជាមានការផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋបាលនៅសហរដ្ឋអាមេរិកក៏ដោយ ក៏ពន្ធគយជាច្រើននៅតែត្រូវបានរក្សាទុក។ នៅក្រោមរដ្ឋបាលលោក ចូ បៃដិន ភាពតានតឹងផ្នែកបច្ចេកវិទ្យាបានកើនឡើង ជាពិសេសលើវិស័យឈីបកុំព្យូទ័រនិងបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI)។ ជាមួយនឹងការវិលត្រឡប់មកវិញរបស់លោក ត្រាំ ក្នុងឆ្នាំ២០២៥ សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មអាចនឹងកាន់តែក្ដៅឡើង។ កិច្ចប្រជុំកំពូលប៊ូសាននៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥ បានបង្ហាញថា មេដឹកនាំទាំងពីរនៅតែបន្តជជែកគ្នា ប៉ុន្តែភាពខុសគ្នាជាមូលដ្ឋានមិនទាន់ត្រូវបានដោះស្រាយនៅឡើយទេ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា សង្គ្រាមពាណិជ្ជកម្មនេះមានភាពពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់។ កម្ពុជាជាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកយ៉ាងខ្លាំងលើការនាំចេញ និងការវិនិយោគបរទេស។ ការផ្លាស់ប្ដូរខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ពីចិនអាចផ្ដល់ឱកាសដល់កម្ពុជាក្នុងការទាក់ទាញរោងចក្រថ្មីៗ ប៉ុន្តែក៏មានហានិភ័យពីការដាក់ពន្ធគយដោយសហរដ្ឋអាមេរិកលើទំនិញដែលផលិតនៅកម្ពុជា ប្រសិនបើគេសង្ស័យថាជាការដឹកជញ្ជូនបន្តពីចិន។ ដូច្នេះ ការតាមដានព្រឹត្តិការណ៍នេះគឺចាំបាច់សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជាដើម្បីស្វែងយល់ពីផលប៉ះពាល់និងឱកាសដែលអាចកើតឡើង។