KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៥ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៥ កក្កដា ២០២៦

ទណ្ឌកម្មសហរដ្ឋអាមេរិកប្រឆាំងគុយបា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

អគារកាពីតូលជាតិគុយបានៅឡាវ៉ាន ដែលកសាងក្នុងឆ្នាំ ១៩២៩ និងយកគំរូតាមអគារកាពីតូលសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រភព: Wikipedia

ទណ្ឌកម្មសហរដ្ឋអាមេរិកប្រឆាំងនឹងគុយបាគឺជាវិធានការហាមឃាត់ពាណិជ្ជកម្មដែលបានចាប់ផ្តើមតាំងពីឆ្នាំ ១៩៦០ មកម្លេះ។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ទណ្ឌកម្មនេះបានរារាំងក្រុមហ៊ុន និងពលរដ្ឋអាមេរិកពីការធ្វើពាណិជ្ជកម្ម ឬប្រតិបត្តិការពាណិជ្ជកម្មជាមួយភាគីគុយបាទាំងស្រុង។ វាជាទណ្ឌកម្មពាណិជ្ជកម្មដែលមានរយៈពេលវែងជាងគេនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើប។

ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចនេះមានលក្ខណៈគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ ហើយប៉ះពាល់ដល់គ្រប់វិស័យនៃសេដ្ឋកិច្ចគុយបា។ រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកក៏បញ្ចេញឥទ្ធិពលទៅលើពាណិជ្ជកម្មក្រៅដែនដីជាមួយគុយបាផងដែរ។ ជាលទ្ធផល សហគមន៍អន្តរជាតិបានសម្តែងការថ្កោលទោសចំពោះផលប៉ះពាល់អាក្រក់ដល់ប្រជាជនគុយបា។ អង្គការសហប្រជាជាតិបានថ្កោលទោសទណ្ឌកម្មនេះជាផ្លូវការម្ដងហើយម្ដងទៀត ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩២ ដោយមហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិបានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចប្រឆាំងនឹងទណ្ឌកម្មនេះស្ទើរតែរៀងរាល់ឆ្នាំ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

គុយបាស្ថិតនៅចម្ងាយ ៩០ ម៉ាយ (១៤៥ គីឡូម៉ែត្រ) ខាងត្បូងរដ្ឋផ្លរីដា ប្រភព: Wikipedia

គុយបាជាប្រទេសកោះមួយដែលស្ថិតនៅចម្ងាយប្រហែល ៩០ ម៉ាយ (១៤៥ គីឡូម៉ែត្រ) ខាងត្បូងរដ្ឋផ្លរីដារបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ភាពជិតខាងភូមិសាស្ត្រនេះបានធ្វើឱ្យប្រទេសទាំងពីរមានទំនាក់ទំនងស្និទ្ធស្នាលជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ប៉ុន្តែក៏ជាប្រភពនៃភាពតានតឹងនយោបាយ និងមនោគមវិជ្ជាផងដែរ។ គុយបាស្ថិតនៅច្រកចូលឈូងសមុទ្រម៉ិកស៊ិក ជាទីតាំងយុទ្ធសាស្ត្រដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាចំណុចចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់គោលនយោបាយការបរទេសរបស់អាមេរិក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

លោក ហ្វីឌែល កាស្ត្រូ មេដឹកនាំគុយបា នៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ឆ្នាំ ១៩៦០ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃទណ្ឌកម្មនេះចាប់ផ្តើមឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៦០ ក្រោយពីមានជម្លោះប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ និងភាពខុសគ្នាខាងមនោគមវិជ្ជានយោបាយ។ រូបថតប្រវត្តិសាស្ត្របង្ហាញពីលោក ហ្វីឌែល កាស្ត្រូ ដែលជាមេដឹកនាំគុយបានាពេលនោះ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនក្នុងឆ្នាំ ១៩៦០ គឺជាពេលដែលទំនាក់ទំនងកំពុងធ្លាក់ចុះយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ យោងតាម Wikipedia ទំនាក់ទំនងការទូតសម័យទំនើបនៅតែត្រជាក់ដោយសារឫសគល់ពីជម្លោះអតីតកាលទាំងនេះ។

អង្គការសហប្រជាជាតិបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការសម្តែងការប្រឆាំងនឹងទណ្ឌកម្មនេះ។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩២ មក មហាសន្និបាតអង្គការសហប្រជាជាតិបានអនុម័តសេចក្តីសម្រេចស្តីពីការបញ្ចប់ទណ្ឌកម្មនេះស្ទើរតែរៀងរាល់ឆ្នាំ ដោយទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងច្រើនលើសលប់ពីប្រទេសជាសមាជិក។ ការថ្កោលទោសនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការឯកោការទូតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកលើបញ្ហាគុយបានៅលើឆាកអន្តរជាតិ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ផលិតកម្ម និងការប្រើប្រាស់ប្រេងរបស់គុយបាបានធ្លាក់ចុះពីឆ្នាំ ១៩៩១ ដល់ ២០០០ ក្នុងអំឡុងពេលមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចគុយបាបានទទួលរងផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងពីទណ្ឌកម្មនេះ ព្រោះវាគ្របដណ្តប់លើគ្រប់វិស័យ។ តារាងស្ថិតិផលិតកម្មប្រេងបង្ហាញឱ្យឃើញថា ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩១ ដល់ ២០០០ ការផលិត និងការប្រើប្រាស់ប្រេងក្នុងស្រុកបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងគំហុក ដែលជាភស្តុតាងនៃវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរ។ ម៉្យាងវិញទៀត រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រើឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនដើម្បីកំណត់ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មរបស់ប្រទេសដទៃជាមួយគុយបា ដែលរួមចំណែកធ្វើឱ្យស្ថានភាពសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន។

ផ្នែកវប្បធម៌ ទណ្ឌកម្មបានបង្កើនបរិយាកាសប្រឆាំងអាមេរិកនៅក្នុងចំណោមប្រជាជនគុយបា។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងមួយគឺផ្ទាំងរូបភាពឃោសនាដែលដាក់បង្ហាញនៅទីក្រុងឡាវ៉ាន ដោយបង្ហាញទាហានគុយបាកំពុងតស៊ូជាមួយរូបតំណាង "លោកតាសាម" របស់អាមេរិក និងមានសារថា "ចក្រពត្តិនិយមអើយ យើងមិនខ្លាចអ្នកទាល់តែសោះ!"។ ផ្ទាំងរូបភាពនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីមនោសញ្ចេតនាប្រឆាំងដែលបានបង្កប់ក្នុងសង្គមគុយបាជាច្រើនទសវត្សរ៍។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា និងប្រធានាធិបតីគុយបា លោក រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ នៅវិមានបដិវត្តន៍ក្នុងទីក្រុងឡាវ៉ាន ឆ្នាំ ២០១៦ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ទោះបីជាមានការប៉ុនប៉ងធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងកាន់តែកក់ក្តៅ ដូចជាដំណើរទស្សនកិច្ចជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិក លោក បារ៉ាក់ អូបាម៉ា ទៅកាន់គុយបាក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ និងការជួបជាមួយប្រធានាធិបតី រ៉ាអ៊ូល កាស្ត្រូ ក៏ដោយ ទណ្ឌកម្មនេះនៅតែបន្តមានជាធរមាន។ ក្រោយពីរយៈពេលនៃការបន្ធូរបន្ថយមួយរយៈ ទណ្ឌកម្មត្រូវបានដាក់ឱ្យតឹងរ៉ឹងឡើងវិញ ដែលបង្ហាញពីភាពផុយស្រួយនៃទំនាក់ទំនងទ្វេភាគី។

នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិកផ្ទាល់ ការតវ៉ាគាំទ្រទណ្ឌកម្មនៅតែបន្តមាន ដូចជាការតវ៉ានៅរដ្ឋផ្លរីដាក្នុងឆ្នាំ ២០២១ ដែលបានទាមទារឱ្យរក្សាសម្ពាធលើរដ្ឋាភិបាលគុយបា។ មូលដ្ឋានទ័ពជើងទឹកអាមេរិកនៅហ្គាន់តាណាម៉ូក៏នៅតែដំណើរការ ដោយមានដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ប៉ង់តាហ្គននៅឆ្នាំ ២០២៥ ដែលបញ្ជាក់ពីវត្តមានយោធាអូសបន្លាយរបស់អាមេរិក។ សហគមន៍អន្តរជាតិបន្តសម្តែងការព្រួយបារម្ភចំពោះផលប៉ះពាល់មនុស្សធម៌ ហើយអង្គការសហប្រជាជាតិនៅតែអំពាវនាវឱ្យបញ្ចប់ទណ្ឌកម្មនេះដដែល។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

គុយបាជួបការដាច់ចរន្តអគ្គិសនីទូទាំងប្រទេសជាលើកទី៣ ក្នុងរយៈពេល៩ថ្ងៃ

ការដាច់ចរន្តអគ្គិសនីលើកថ្មីនេះបង្កឡើងដោយកង្វះខាតឥន្ធនៈ ដោយសារទណ្ឌកម្មប្រេងរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ខណៈគុយបាកំពុងជួបវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធ្ងន់ធ្ងរបំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។

4 sources · The Straits Times, The Hindu, The Japan Times