អតិផរណានៅសហរដ្ឋអាមេរិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការកើនឡើងអតិផរណាជាសកលបានចាប់ផ្តើមនៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២១ បន្ទាប់ពីការរាតត្បាតនៃជំងឺកូវីដ-១៩ ក្នុងឆ្នាំ២០២០។ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ប្រទេសជាច្រើនបានជួបនឹងអត្រាអតិផរណាខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។ មូលហេតុរួមមានការរំខានផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដោយសាររាតត្បាត ការរាំងស្ទះខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ ការជំរុញផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនិងរូបិយវត្ថុយ៉ាងធំពីរដ្ឋាភិបាលនិងធនាគារកណ្តាលនានាជុំវិញពិភពលោក និងការឡើងថ្លៃដោយគ្មានមូលហេតុ (price gouging)។

កត្តាដែលមានស្រាប់មុនរាតត្បាត ដូចជាកង្វះលំនៅដ្ឋាន ផលប៉ះពាល់នៃការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងឱនភាពថវិការដ្ឋាភិបាល ក៏បានរួមចំណែកផងដែរ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការស្តារឡើងវិញនៃតម្រូវការក្រោយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចបានធ្វើឱ្យឃើញពីកង្វះខាតការផ្គត់ផ្គង់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៅក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្មនិងអ្នកប្រើប្រាស់ជាច្រើន ត្រឹមឆ្នាំ២០២១។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សហរដ្ឋអាមេរិកជាប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំជាងគេលើពិភពលោក និងមានប្រជាជនជាង ៣៣០ លាននាក់ រស់នៅទូទាំងរដ្ឋទាំង ៥០។ អតិផរណានៅសហរដ្ឋអាមេរិកត្រូវបានវាយតម្លៃជាទូទៅតាមសន្ទស្សន៍តម្លៃអ្នកប្រើប្រាស់ (CPI) ដែលចេញផ្សាយដោយការិយាល័យស្ថិតិការងារ (BLS)។ ផលប៉ះពាល់នៃអតិផរណាប្រែប្រួលតាមតំបន់ភូមិសាស្ត្រ និងកម្រិតប្រាក់ចំណូលរបស់ប្រជាជន ដោយអ្នកមានប្រាក់ចំណូលទាបងាយរងគ្រោះជាងគេ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

មុនការរាតត្បាតកូវីដ-១៩ អត្រាអតិផរណានៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានរក្សាកម្រិតទាបជាប់រហូត ដោយជាមធ្យមប្រមាណ ២% ក្នុងមួយឆ្នាំ ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០។ ការកើនឡើងខ្លាំងចុងក្រោយបានកើតឡើងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ និងដើមឆ្នាំ១៩៨០។

ក្នុងអំឡុងពេលរាតត្បាត រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិកនិងធនាគារកណ្តាល (Fed) បានចេញវិធានការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងធំ រួមមានការផ្តល់មូលនិធិផ្ទាល់ដល់ប្រជាជន ការពង្រីកអត្ថប្រយោជន៍អ្នកគ្មានការងារ និងការរក្សាអត្រាការប្រាក់ឱ្យនៅកម្រិតទាបបំផុត។ យោងតាមវិគីភីឌា ការជំរុញផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុនិងរូបិយវត្ថុនេះ បូករួមនឹងការរាំងស្ទះខ្សែច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់សកល បានធ្វើឱ្យតម្លៃទំនិញកើនឡើងយ៉ាងលឿនចាប់ពីនិទាឃរដូវឆ្នាំ២០២១។

ត្រឹមពាក់កណ្តាលឆ្នាំ២០២២ អត្រាអតិផរណានៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានឡើងដល់កម្រិតខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ដោយបង្ខំឱ្យ Fed ចាប់ផ្តើមដំឡើងអត្រាការប្រាក់យ៉ាងខ្លាំងដើម្បីទប់ស្កាត់។ អតិផរណាបានថយចុះជាបណ្តើរៗនៅឆ្នាំ២០២៣ និងឆ្នាំ២០២៤ ប៉ុន្តែនៅតែលើសពីគោលដៅ ២% របស់ Fed។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា កង្វះលំនៅដ្ឋាននិងផលប៉ះពាល់អាកាសធាតុជាកត្តាបន្ថែមដែលអាចធ្វើឱ្យអតិផរណាអូសបន្លាយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការកើនឡើងអតិផរណាបានធ្វើឱ្យអំណាចទិញរបស់ប្រជាជនថយចុះ និងពង្រីកវិសមភាពសេដ្ឋកិច្ច។ គ្រួសារដែលមានប្រាក់ចំណូលទាប ដែលត្រូវចំណាយសមាមាត្រខ្ពស់លើម្ហូបអាហារ ថាមពល និងថ្លៃឈ្នួលផ្ទះ បានរងផលប៉ះពាល់ខ្លាំងជាងគេ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការខ្វះខាតការផ្គត់ផ្គង់នៅតែជាបញ្ហាចម្បងនៅឆ្នាំ២០២១ ដែលជំរុញឱ្យថ្លៃទំនិញឡើងថ្លៃជាច្រើនប្រភេទ។

ឥរិយាបថអ្នកប្រើប្រាស់បានផ្លាស់ប្តូរ៖ ប្រជាជនកាត់បន្ថយការទិញទំនិញប្រណីត ប្តូរទៅម៉ាកឯកជនដែលមានតម្លៃថោក និងបង្កើនបំណុលកាតឥណទាន។ នៅឆាកនយោបាយ បញ្ហាអតិផរណាបានក្លាយជាចំណោទសំខាន់ក្នុងការបោះឆ្នោតសភាពាក់កណ្តាលអាណត្តិឆ្នាំ២០២២ ហើយបានជំរុញឱ្យមានការរិះគន់ខ្លាំងលើគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចរដ្ឋាភិបាល។

រូបភាពខាងលើប្រៀបធៀប CPI-Urban (ខៀវ) ជាមួយនឹងការផ្គត់ផ្គង់ប្រាក់ M2 (ក្រហម) ដែលបង្ហាញពីការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៃបរិមាណប្រាក់ក្នុងអំឡុងរាតត្បាត។ អ្នកសេដ្ឋកិច្ចជាច្រើនចាត់ទុកការពង្រីកប្រាក់នេះជាកត្តាចម្បង ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះទៀតសង្កត់ធ្ងន់លើមូលហេតុផ្នែកផ្គត់ផ្គង់ដូចជាការបិទរោងចក្រនិងកង្វះកម្លាំងពលកម្ម។ ការដំឡើងអត្រាការប្រាក់របស់ Fed បានធ្វើឱ្យថ្លៃកម្ចីកើនឡើង ទីផ្សារលំនៅដ្ឋានថមថយ និងបង្កើនថ្លៃដើមអាជីវកម្ម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងនាមជាប្រទេសមានសេដ្ឋកិច្ចបើកចំហ និងពឹងផ្អែកលើប្រាក់ដុល្លារអាមេរិក កម្ពុជាទទួលឥទ្ធិពលដោយផ្ទាល់ពីគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការឡើងថ្លៃទំនិញនាំចូលសំខាន់ៗ ដូចជាប្រេងឥន្ធនៈនិងសម្ភារសំណង់ ប៉ះពាល់ដល់អតិផរណាក្នុងស្រុក។ ការដំឡើងអត្រាការប្រាក់របស់ Fed ធ្វើឱ្យប្រាក់ដុល្លារឡើងថ្លៃ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការប្រកួតប្រជែងនាំចេញរបស់កម្ពុជា និងទាក់ទាញលំហូរទុនពីក្រៅប្រទេស។

យោងតាមវិគីភីឌា កត្តាកង្វះលំនៅដ្ឋាននិងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៅតែជាហានិភ័យដែលអាចជំរុញឱ្យអតិផរណាសកលនៅបន្ត។ គិតត្រឹមដើមឆ្នាំ២០២៦ ការព្រួយបារម្ភអំពីការកើនឡើងអតិផរណាម្តងទៀតនៅមាន ជាពិសេសទាក់ទងនឹងថ្លៃលំនៅដ្ឋាននិងភាពតានតឹងភូមិសាស្ត្រនយោបាយ។ ដូច្នេះ អ្នកអាន KhmerPulse គួរតាមដានស្ថានភាពអតិផរណាសហរដ្ឋអាមេរិកឱ្យបានជាប្រចាំ ព្រោះវាជាសូចនាករសំខាន់សម្រាប់ទស្សនវិស័យសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា។