ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមទិន្នន័យពី Wikipedia សហរដ្ឋអាមេរិកបានទទួលស្គាល់ប្រទេសប៉ាគីស្ថាននៅថ្ងៃទី ១៥ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៧ តែមួយថ្ងៃបន្ទាប់ពីប៉ាគីស្ថានទទួលបានឯករាជ្យ ហើយបានបង្កើតទំនាក់ទំនងការទូតជាផ្លូវការក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លីក្រោយមកទៀត។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីបានដើរតាមគន្លងឡើងចុះជាបន្តបន្ទាប់ ដោយរួមបញ្ចូលទាំងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់ ការដាក់ទណ្ឌកម្មពាក់ព័ន្ធនឹងកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរ និងកិច្ចសហការយ៉ាងស្អិតរមូតក្នុងយុទ្ធនាការប្រឆាំងភេរវកម្មក្រោយព្រឹត្តិការណ៍ ៩/១១។ ទំនាក់ទំនងនេះនៅតែជាប្រធានបទដ៏សំខាន់សម្រាប់នយោបាយក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង និងផលប្រយោជន៍យុទ្ធសាស្ត្ររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសប៉ាគីស្ថានស្ថិតនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសឥណ្ឌា ចិន អាហ្វហ្គានីស្ថាន និងអ៊ីរ៉ង់។ ប្រជាជនប៉ាគីស្ថានមានចំនួនប្រមាណ ២២០ លាននាក់ ដោយមានភាសាអ៊ូរឌូជាភាសាជាតិ និងភាសាអង់គ្លេសជាភាសាផ្លូវការ។ សហរដ្ឋអាមេរិកវិញមានទីតាំងនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង មានប្រជាជនប្រមាណ ៣៣០ លាននាក់ និងនិយាយភាសាអង់គ្លេសជាចម្បង។ ទោះបីជាមានចម្ងាយភូមិសាស្ត្ររាប់ពាន់ម៉ាយក៏ដោយ ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរត្រូវបានកំណត់ដោយផលប្រយោជន៍យុទ្ធសាស្ត្រនិងសន្តិសុខ ជាជាងកត្តាភូមិសាស្ត្រនៅជិតគ្នា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការកត់ត្រារបស់ Wikipedia នាដើមសម័យក្រោយឯករាជ្យ សហរដ្ឋអាមេរិកគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដំបូងដែលបានទទួលស្គាល់ប៉ាគីស្ថាន។ ក្នុងទស្សវត្សរ៍ ១៩៥០ និង ១៩៦០ ប៉ាគីស្ថានបានក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តដ៏សំខាន់របស់អាមេរិកក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់។ ប្រធានាធិបតី Ayub Khan បានធ្វើដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ ១៩៦១ ហើយបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតី John F. Kennedy ដូចដែលបានឃើញក្នុងរូបថតប្រវត្តិសាស្ត្រ។ លើសពីនេះ លោក Ayub Khan ថែមទាំងបានប្រទានអំណោយជាសេះមួយក្បាលដល់ភរិយារបស់លោក Kennedy គឺអ្នកស្រី Jacqueline Kennedy នៅឆ្នាំ ១៩៦២ ទៀតផង។

នៅដើមទស្សវត្សរ៍ ១៩៧០ ប្រធានាធិបតី Yahya Khan បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការសម្របសម្រួលទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងចិន ដែលជាចំណុចឈានទៅរកដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក Richard Nixon ទៅកាន់ទីក្រុងប៉េកាំង។ ក្រោយមក នាយករដ្ឋមន្ត្រី Zulfikar Ali Bhutto បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតី Nixon និងក្រោយមកទៀតបានជូនអំណោយជាឈុតល្បែងអុកធ្វើពីភ្លុកដល់ប្រធានាធិបតី Gerald Ford នៅឆ្នាំ ១៩៧៥ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីវប្បធម៌ការទូត។

ទំនាក់ទំនងបានឈានដល់កម្រិតស្អិតរមូតបំផុតក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមសូវៀតនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដោយប៉ាគីស្ថានបានសហការជាមួយទីភ្នាក់ងារស៊ើបការណ៍អាមេរិក (CIA) និង ISI ដើម្បីគាំទ្រក្រុមប្រយុទ្ធអាហ្វហ្គានីស្ថានដែលប្រឆាំងនឹងសូវៀត។ ប្រធានាធិបតី Ronald Reagan បានជួបជាមួយប្រធានាធិបតី Muhammad Zia-ul-Haq នៅក្នុងខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៨២ ដូចមានក្នុងរូបថត។ បន្ទាប់ពីការដកទ័ពសូវៀត ទំនាក់ទំនងបានធ្លាក់ចុះដោយសារតែការព្រួយបារម្ភពីកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរប៉ាគីស្ថាន ដែលនាំឱ្យមានទណ្ឌកម្មពីសំណាក់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការសាកល្បងនុយក្លេអ៊ែររបស់ប៉ាគីស្ថាននៅឆ្នាំ ១៩៩៨ បានធ្វើឱ្យមានការឡើងចុះម្តងទៀត ប៉ុន្តែក្រោយមកមានការបន្ធូរបន្ថយវិញ ដូចដែលឃើញក្នុងកិច្ចប្រជុំរវាងនាយករដ្ឋមន្ត្រី Nawaz Sharif និងរដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក William Cohen ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៨។

វេនសំខាន់មួយទៀតគឺក្រោយព្រឹត្តិការណ៍វាយប្រហារ ១១ កញ្ញា ២០០១ ដែលប៉ាគីស្ថានបានក្លាយជាសម្ព័ន្ធមិត្តជួរមុខក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម។ ប្រធានាធិបតី Pervez Musharraf បានសហការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយរដ្ឋបាល George W. Bush ហើយបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតី Bush នៅសេតវិមានក្នុងឆ្នាំ ២០០៦។ លោកស្រី Hillary Clinton ក្នុងនាមជារដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិកក៏បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសប៉ាគីស្ថានក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនង។ ក្នុងរយៈពេលនេះ អាមេរិកបានផ្តល់ជំនួយយោធាដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ដល់ប៉ាគីស្ថាន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមរបាយការណ៍របស់ GAO (ការិយាល័យគណនេយ្យរដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋអាមេរិក) ដែលបានបង្ហាញនៅលើ Wikipedia បានឱ្យដឹងថា ប្រមាណ ៩៦% នៃជំនួយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដល់ប៉ាគីស្ថានគឺសម្រាប់វិស័យយោធា ខណៈដែលការអភិវឌ្ឍស៊ីវិល (ដូចជាការអប់រំ សុខាភិបាល) ទទួលបានតែ ១% ប៉ុណ្ណោះ។ ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីមានទំហំតូចបើធៀបនឹងប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តធំៗ ដោយប៉ាគីស្ថាននាំចេញវាយនភ័ណ្ឌនិងផលិតផលកសិកម្ម ហើយនាំចូលគ្រឿងចក្រនិងបច្ចេកវិទ្យាពីអាមេរិក។

ផ្នែកវប្បធម៌ មានកម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរនិស្សិតដូចជាកម្មវិធី Fulbright ដែលបាននាំនិស្សិតប៉ាគីស្ថានទៅសិក្សានៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងផ្ទុកមកវិញ។ ដូចគ្នានេះដែរ សហគមន៍ជនភៀសខ្លួនប៉ាគីស្ថាននៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានចំនួនជាងកន្លះលាននាក់ និងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងប្រទេសទាំងពីរ។ ទោះបីជាយ៉ាងណា ការយល់ឃើញរបស់ប្រជាជនមានភាពខុសប្លែកគ្នា ដោយមានទាំងការកោតសរសើរ និងការមន្ទិលសង្ស័យចំពោះនយោបាយការបរទេសអាមេរិក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ទំនាក់ទំនងប៉ាគីស្ថាន-អាមេរិកកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលស្មុគស្មាញ។ បន្ទាប់ពីការដកទ័ពរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីអាហ្វហ្គានីស្ថាននៅឆ្នាំ ២០២១ និងការពង្រឹងចំណងមេត្រីភាពជាមួយឥណ្ឌា សារៈសំខាន់យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប៉ាគីស្ថានចំពោះអាមេរិកបានផ្លាស់ប្តូរ។ នៅឆ្នាំ ២០២១ អនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Wendy Sherman បានប្រាប់រដ្ឋាភិបាលប៉ាគីស្ថានថា "យើងមិនឃើញខ្លួនយើងកសាងទំនាក់ទំនងទូលំទូលាយជាមួយប៉ាគីស្ថានទេ ហើយយើងក៏មិនចាប់អារម្មណ៍វិលត្រឡប់ទៅរកគំរូទំនាក់ទំនងបែប 'ឥណ្ឌា-ប៉ាគីស្ថាន' ដូចសម័យមុនឡើយ"។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការសហការលើបញ្ហាប្រឆាំងភេរវកម្ម សន្តិសុខតំបន់ និងស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាននៅតែជាកត្តាជំរុញឱ្យមានការសន្ទនាជាបន្តបន្ទាប់។ ដូចដែលឃើញនៅក្នុងរូបថត រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសប៉ាគីស្ថាន Bilawal Bhutto Zardari បានជួបជាមួយរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាមេរិក Antony Blinken នៅឆ្នាំ ២០២២ ដើម្បីពិភាក្សាអំពីទំនាក់ទំនងទ្វេភាគីនិងបញ្ហាក្នុងតំបន់។ សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse ទំនាក់ទំនងនេះបង្ហាញពីសក្ដានុពលភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែលមានឥទ្ធិពលដល់តុល្យភាពអំណាចក្នុងតំបន់ និងជាឧទាហរណ៍នៃរបៀបដែលទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិអាចប្រែប្រួលទៅតាមផលប្រយោជន៍រដ្ឋ។