ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប៉ង់តាហ្គនគឺជាអគារទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ក្រសួងការពារជាតិនៃសហរដ្ឋអាមេរិក។ អគារនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងខេត្តអាលីងតុន រដ្ឋវឺជីញៀ ដោយឆ្លងកាត់ទន្លេប៉ូតូម៉ាក់ពីទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី។ ប៉ង់តាហ្គនត្រូវបានគេស្គាល់ទូទាំងពិភពលោកថាជានិមិត្តរូបនៃអំណាចយោធាអាមេរិក ហើយពាក្យ «ប៉ង់តាហ្គន» ជារឿយៗត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាពាក្យតំណាងឱ្យក្រសួងការពារជាតិ និងថ្នាក់ដឹកនាំរបស់ខ្លួនទាំងមូល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា អគារប៉ង់តាហ្គនត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅលើដីដែលដើមឡើយជាកសិដ្ឋានអាលីងតុន។ ទីតាំងនេះស្ថិតនៅជាយក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី ហើយត្រូវបានជ្រើសរើសដោយសារភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរ។ អគារនេះមានរាងប្រាំជ្រុងដ៏ល្បីល្បាញ ដែលមានរង្វង់ចំនួន ៥ (concentric rings) តភ្ជាប់គ្នាដោយច្រករបៀងវែងៗ។ ការរចនាដ៏ប៉ិនប្រសប់នេះអនុញ្ញាតឱ្យគេអាចដើរពីចំណុចណាមួយនៅក្នុងអគារទៅកាន់ចំណុចផ្សេងទៀតបានក្នុងរយៈពេលតែ ៧ នាទីប៉ុណ្ណោះ។

អគារនេះមាន ៥ ជាន់លើដី និង ២ ជាន់ក្រោមដី ដោយមានទីធ្លាសរុបប្រមាណ ៦,៥ លានហ្វីតការ៉េ។ វាត្រូវបានចាត់ទុកជាអគារការិយាល័យទាបដែលធំជាងគេបំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោក។ យោងតាមវិគីភីឌា បុគ្គលិកប្រមាណ ២៣,០០០ នាក់ រួមមានទាហាននិងជនស៊ីវិល ធ្វើការនៅទីនេះរៀងរាល់ថ្ងៃ។ ប៉ង់តាហ្គនក៏មានហាងកាហ្វេ ភោជនីយដ្ឋាន និងសេវាកម្មផ្សេងៗទៀត ដែលធ្វើឱ្យវាប្រៀបបាននឹងទីក្រុងតូចមួយនៅក្នុងខ្លួនឯង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា មុនការសាងសង់អគារប៉ង់តាហ្គន ក្រសួងសង្គ្រាមអាមេរិកបានប្រើប្រាស់អគារបណ្តោះអាសន្នជាច្រើននៅលើវាលជាតិ (National Mall) ក្នុងទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី ដូចជាអគារកងទ័ពជើងទឹកនិងអគារគ្រាប់រំសេវ។ នៅពេលសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ផ្ទុះឡើង តម្រូវការបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ហើយប្រធានាធិបតី Franklin D. Roosevelt បានអនុម័តគម្រោងសាងសង់អគារយក្សមួយដើម្បីបង្រួបបង្រួមការិយាល័យទាំងអស់។

ការសាងសង់បានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី ១១ កញ្ញា ១៩៤១ ក្រោមការរចនាដោយស្ថាបត្យករ George Bergstrom និងការដឹកនាំសាងសង់ដោយក្រុមហ៊ុន John McShain, Inc.។ អគារនេះត្រូវបានបញ្ចប់ក្នុងរយៈពេលតែ ១៦ ខែ ដោយចំណាយថវិកាប្រមាណ ៨៣ លានដុល្លារ ហើយត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នៅថ្ងៃទី ១៥ មករា ១៩៤៣។

ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ប៉ង់តាហ្គនបានក្លាយជាចំណុចផ្ដោតនៃការតវ៉ាប្រឆាំងសង្គ្រាមវៀតណាម។ តាមវិគីភីឌា នៅថ្ងៃទី ២១ តុលា ១៩៦៧ ក្រុមអ្នកតវ៉ាបានធ្វើបាតុកម្មអង្គុយនៅមុខច្រកចូលសំខាន់ ដែលប៉ូលិសយោធាត្រូវទប់ស្កាត់ (រូបភាពមួយពីសម័យនោះត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងបណ្ណសារវិគីភីឌា)។

ព្រឹត្តិការណ៍សោកនាដកម្មបំផុតបានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ១១ កញ្ញា ២០០១។ យោងតាមវិគីភីឌា យន្តហោះ Boeing 757 នៃជើងហោះហើរ American Airlines Flight 77 ត្រូវបានក្រុមភេរវករ al-Qaeda ប្លន់ ហើយបើកបុកចូលផ្នែកខាងលិចនៃអគារ។ ការវាយប្រហារនេះបណ្តាលឱ្យមនុស្ស ១៨៤ នាក់ស្លាប់ (រួមទាំងអ្នកដំណើរ ៥៩ នាក់) និងផ្នែកមួយនៃអគារត្រូវបានបំផ្លាញ។ ក្រោយមក ការជួសជុលនិងការកសាងឡើងវិញត្រូវបានអនុវត្តយ៉ាងឆាប់រហ័ស ហើយអនុស្សាវរីយ៍ប៉ង់តាហ្គន (Pentagon Memorial) ត្រូវបានបើកនៅឆ្នាំ២០០៨ ដើម្បីរំលឹកដល់ជនរងគ្រោះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប៉ង់តាហ្គនមានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងតំបន់រាជធានីវ៉ាស៊ីនតោន។ ដោយមានបុគ្គលិករាប់ម៉ឺននាក់ និងកិច្ចសន្យាយោធាដែលមានតម្លៃរាប់រយពាន់លានដុល្លារជារៀងរាល់ឆ្នាំ អគារនេះបានផ្គត់ផ្គង់ការងារមួយចំនួនធំ និងជំរុញសកម្មភាពពាណិជ្ជកម្មជុំវិញ។

ផ្នែកវប្បធម៌ «ប៉ង់តាហ្គន» បានក្លាយជាពាក្យនិមិត្តរូបមួយដែលត្រូវបានគេស្គាល់ទូទាំងពិភពលោក តំណាងឱ្យយោធាអាមេរិក និងអំណាចការពារជាតិ។ វាលេចឡើងនៅក្នុងខ្សែភាពយន្ត សៀវភៅ និងការពិភាក្សានយោបាយជាច្រើន។ នៅក្នុងអគារមានសាលវីរជន (Hall of Heroes) ដែលឧទ្ទិសដល់អ្នកទទួលមេដាយកិត្តិយស (Medal of Honor) និងជាកន្លែងទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមមួយសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរជាតិនិងអន្តរជាតិ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នាពេលបច្ចុប្បន្ន ប៉ង់តាហ្គនបន្តដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការកំណត់គោលនយោបាយការពារជាតិ និងសន្តិសុខសកលរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ស្របតាមយុទ្ធសាស្ត្រឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក វាបានពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយោធាជាមួយប្រទេសជាច្រើននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ រួមទាំងកម្ពុជា។ សមយុទ្ធរួមគ្នាដូចជា Angkor Sentinel និងកម្មវិធីជំនួយបច្ចេកទេសយោធាបានរួមចំណែកដល់ការបណ្តុះបណ្តាលនិងការអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធកម្ពុជា។

ទោះជាយ៉ាងណា ទំនាក់ទំនងយោធានេះក៏អាចមានការប្រែប្រួលទៅតាមស្ថានភាពនយោបាយនិងសម្ពាធពីមហាអំណាចផ្សេងទៀតផងដែរ។ សកម្មភាពរបស់ប៉ង់តាហ្គននៅក្នុងតំបន់ដូច្នេះអាចមានឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់សន្តិសុខជាតិ និងផលប្រយោជន៍របស់កម្ពុជា។