KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២៩ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២៩ កក្កដា ២០២៦

ពាណិជ្ជកម្មបរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

អត្រាពន្ធជាមធ្យមនៅសហរដ្ឋអាមេរិក (១៨២១–២០១៦) ប្រភព: Wikipedia

ពាណិជ្ជកម្មបរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់មួយ ដែលមានឥទ្ធិពលធំធេងលើសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ យោងតាម Wikipedia ការធ្វើនិយ័តកម្មពាណិជ្ជកម្មបរទេសត្រូវបានប្រគល់ទៅឱ្យសភាសហរដ្ឋអាមេរិកស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ ក្រោយពីវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធំ (Great Depression) សហរដ្ឋអាមេរិកបានក្លាយជាប្រទេសដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងការកំណត់គោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក។ ប្រទេសនេះជាសមាជិកនៃកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិជាច្រើន រួមមានកិច្ចព្រមព្រៀងទូទៅស្តីពីពន្ធគយ និងពាណិជ្ជកម្ម (GATT) និងអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក (WTO)។ នៅចុងឆ្នាំ ២០០៦ ទ្រព្យសកម្មសរុបរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកដែលកាន់កាប់ដោយជនបរទេស មានទឹកប្រាក់ ១៦,៣ ទ្រីលានដុល្លារ ដែលបង្ហាញពីទំហំនៃការពឹងផ្អែកគ្នារវាងសេដ្ឋកិច្ច។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

កំពង់ផែសម័យបុរាណនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រភព: Wikipedia

សហរដ្ឋអាមេរិកមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រអំណោយផលសម្រាប់ពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ ដោយមានឆ្នេរសមុទ្រទាំងសងខាងគឺមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកនិងប៉ាស៊ីហ្វិក។ កំពង់ផែធំៗដូចជា Los Angeles, New York និង Houston ជួយសម្រួលការដឹកជញ្ជូនទំនិញទៅកាន់ទីផ្សារសកល។ ម្យ៉ាងទៀត ព្រំដែនគោកជាមួយកាណាដា និងម៉ិកស៊ិក ធ្វើឱ្យមានពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែនយ៉ាងសម្បូរបែប។ តាម Wikipedia ប្រជាជនសហរដ្ឋអាមេរិកមានចំនួនជាង ៣៣០ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាជាទីផ្សារអ្នកប្រើប្រាស់ធំបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក។ កម្លាំងទិញរបស់ពលរដ្ឋអាមេរិក និងការប្រើប្រាស់ប្រាក់ដុល្លារជារូបិយប័ណ្ណបំរុងសកល បានជំរុញឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការនាំចេញទំនិញ (១៨៧០-១៩៩២) ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកមានការប្រែប្រួលយ៉ាងខ្លាំង។ នៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ រដ្ឋាភិបាលបានដាក់ពន្ធនាំចូលខ្ពស់ដើម្បីការពារឧស្សាហកម្មក្នុងស្រុក។ Wikipedia បានកត់សម្គាល់ថា ក្រោយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចធំ សហរដ្ឋអាមេរិកបានងាកទៅរកការធ្វើពាណិជ្ជកម្មសេរីជាបណ្តើរៗ ដោយចាប់ផ្តើមពីកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មតបត (Reciprocal Trade Agreements Act)។ នៅក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ សហរដ្ឋអាមេរិកបានដឹកនាំបង្កើត GATT ដែលក្រោយមកបានវិវត្តទៅជា WTO ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៥។ កិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្មសេរីអាមេរិកខាងជើង (NAFTA) ដែលចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៩៤ បានបង្កើតតំបន់ពាណិជ្ជកម្មដ៏ធំរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក កាណាដា និងម៉ិកស៊ិក ហើយត្រូវបានធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពទៅជា USMCA នៅឆ្នាំ ២០២០។ ការចូលជាសមាជិក WTO របស់ចិននៅឆ្នាំ ២០០១ បាននាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងសំខាន់ ដោយធ្វើឱ្យឱនភាពពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ការនាំចូលធៀបនឹងការនាំចេញ និងការនាំចូលសុទ្ធ ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចសហរដ្ឋអាមេរិកធំជាងគេក្នុងពិភពលោក ហើយពាណិជ្ជកម្មមានតួនាទីសំខាន់ណាស់។ យោងតាម Wikipedia ទំហំពាណិជ្ជកម្មសរុប (នាំចេញ បូកនាំចូល) របស់សហរដ្ឋអាមេរិកស្ថិតក្នុងចំណោមធំបំផុតលើពិភពលោក ប៉ុន្តែប្រទេសនេះតែងតែជួបប្រទះឱនភាពពាណិជ្ជកម្ម ជាពិសេសជាមួយចិន និងប្រទេសអាស៊ីមួយចំនួនទៀត។ ឱនភាពនេះកើតឡើងដោយសារការនាំចូលទំនិញប្រើប្រាស់មានតម្លៃច្រើនជាងការនាំចេញ។ ផ្នែកវប្បធម៌ ឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពតានតឹងរវាងការគាំទ្រពាណិជ្ជកម្មសេរី និងការគាំពារនិយម (protectionism)។ ការជជែកអំពីពន្ធនាំចូល ការបាត់បង់ការងារ និងការប្រកួតប្រជែងជាសកល បានក្លាយជាប្រធានបទក្តៅនៅក្នុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតជាច្រើន។ វប្បធម៌ប្រើប្រាស់របស់អាមេរិកក៏បានជំរុញឱ្យមានការនាំចូលទំនិញពីទូទាំងពិភពលោកផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក-ចិនក្រោយការចូល WTO ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា គោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកមានសារៈសំខាន់ជាពិសេស ដោយសារសហរដ្ឋអាមេរិកជាទីផ្សារនាំចេញសំលៀកបំពាក់និងស្បែកជើងដ៏ធំបំផុតមួយរបស់កម្ពុជា។ ការផ្តល់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធទូទៅ (GSP) បានជួយជំរុញវិស័យកាត់ដេរកម្ពុជា។ តាម Wikipedia ភាពតានតឹងពាណិជ្ជកម្មរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ជះឥទ្ធិពលដោយប្រយោលដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍តូចៗដូចជាកម្ពុជា តាមរយៈការប្រែប្រួលនៃខ្សែចង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់។ ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ ការដំឡើងពន្ធនាំចូលទ្វេភាគីបានបង្កឱ្យមានភាពមិនច្បាស់លាស់ ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ការវិនិយោគបរទេសក្នុងតំបន់។ ដូច្នេះ ការតាមដានការវិវត្តនៃគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មអាមេរិកគឺចាំបាច់សម្រាប់កម្ពុជា។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

កម្ពុជាទទួលបានកូតាពន្ធសូន្យនាំចេញវាយនភណ្ឌទៅអាមេរិករយៈពេល ៣ ឆ្នាំ

សហរដ្ឋអាមេរិកបានជ្រើសរើសកម្ពុជាជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោម ៤ ដែលអាចនាំចេញសម្លៀកបំពាក់ក្រោមអត្រាកូតាពន្ធសូន្យ (TRQ) ក្នុងរយៈពេល ៣ ឆ្នាំ។

2 sources · Khmer Times, AKP