ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ការដកទ័ពសហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់រវាងឆ្នាំ២០២០ និង២០២១ គឺជាការផ្លាស់ប្ដូរដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងវត្តមានយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ បន្ទាប់ពីការបរាជ័យរបស់ក្រុមរដ្ឋអ៊ីស្លាម (ISIS) នៅអ៊ីរ៉ាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១៧ សហរដ្ឋអាមេរិក និងអ៊ីរ៉ាក់បានចាប់ផ្ដើមពិភាក្សាពីការដកទ័ពប្រយុទ្ធមួយផ្នែក តាំងពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩។ ដំណើរការនេះបានពន្លឿនឡើងយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីការធ្វើឃាតឧត្តមសេនីយ៍ឯកអ៊ីរ៉ង់ Qasem Soleimani ដោយយន្តហោះដ្រូនអាមេរិកនៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ និងការអនុម័តដំណោះស្រាយដោយសភាអ៊ីរ៉ាក់ដើម្បីបណ្ដេញកងទ័ពបរទេសទាំងអស់។ Wikipedia បានរាយការណ៍ថា ទោះរដ្ឋបាល Trump មិនបានទទួលយកដំណោះស្រាយនេះក្ដី ការដកទ័ពមួយផ្នែកបានចាប់ផ្ដើមនៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ ហើយកងទ័ពប្រយុទ្ធអាមេរិកបានបន្តដកថយរហូតដល់ឆ្នាំ២០២១។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ស្ថិតនៅមជ្ឈិមបូព៌ា មានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ ស៊ីរី និងអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ហើយមានប្រជាជនប្រមាណ ៤០ លាននាក់។ ក្នុងអំឡុងពេលមានវត្តមានយោធា កងទ័ពអាមេរិកបានឈរជើងនៅតាមមូលដ្ឋានធំៗដូចជា Al-Taqaddum, Al Asad និង Qayara Airfield ដោយមានចំនួនទាហានប្រហែល ៥,០០០ នាក់នៅដើមឆ្នាំ២០២០។ ការដកទ័ពនេះមិនត្រឹមតែប៉ះពាល់ដល់ប្រតិបត្តិការយោធាប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងមានឥទ្ធិពលទៅលើសហគមន៍មូលដ្ឋានដែលធ្លាប់ពឹងពាក់លើវត្តមានកងទ័ពសម្រាប់ការងារ និងសន្តិសុខ។ រូបភាពទាហានម៉ារីនខាងលើបង្ហាញពីការរៀបចំដកថយនៅមូលដ្ឋាន Al-Taqaddum នៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២០។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia វត្តមានយោធាអាមេរិកនៅអ៊ីរ៉ាក់ចាប់ផ្ដើមពីការលុកលុយក្នុងឆ្នាំ២០០៣ ដែលផ្ដួលរំលំរដ្ឋាភិបាល Saddam Hussein។ កងទ័ពអាមេរិកបានដកចេញនៅឆ្នាំ២០១១ ក្រោមរដ្ឋបាល Obama ប៉ុន្តែបានវិលមកវិញនៅឆ្នាំ២០១៤ តាមការអញ្ជើញរបស់រដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ាក់ ដើម្បីប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងក្រុម ISIS ដែលបានកាន់កាប់ទឹកដីធំៗ។ នៅឆ្នាំ២០១៧ ISIS បានទទួលបរាជ័យផ្នែកយោធា ហើយការពិភាក្សាអំពីការកាត់បន្ថយកងទ័ពបរទេសបានចាប់ផ្ដើមឡើងវិញ។ នៅចុងឆ្នាំ២០១៩ ប្រជាជនអ៊ីរ៉ាក់បានធ្វើបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំទាមទារការកែទម្រង់នយោបាយ និងប្រឆាំងនឹងឥទ្ធិពលបរទេស។

Wikipedia បានបន្តថា ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់គឺការធ្វើឃាតឧត្តមសេនីយ៍ឯកអ៊ីរ៉ង់ Qasem Soleimani នៅថ្ងៃទី៣ ខែមករា ឆ្នាំ២០២០ ដែលរដ្ឋាភិបាលអ៊ីរ៉ាក់បានថ្កោលទោសថាជាការរំលោភលើអធិបតេយ្យភាព។ ជាការឆ្លើយតប សភាអ៊ីរ៉ាក់បានអនុម័តដំណោះស្រាយអធិបតេយ្យភាពមួយនៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា ដើម្បីបញ្ចប់វត្តមានយោធាបរទេសទាំងអស់។ ទោះបីសហរដ្ឋអាមេរិកបដិសេធដំណោះស្រាយនេះក៏ដោយ ការដកទ័ពជាក់ស្ដែងបានចាប់ផ្ដើមនៅខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ ដោយមានការប្រគល់មូលដ្ឋានយោធាមួយចំនួនដូចជា Qayara West ជាដើម។ រហូតដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២១ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសផ្លាស់ប្ដូរបេសកកម្មពីប្រយុទ្ធទៅជាការផ្ដល់ប្រឹក្សា និងហ្វឹកហ្វឺន ដោយបន្សល់ទុកទាហានប្រមាណ ២,៥០០ នាក់នៅក្នុងប្រទេស។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

យោងតាម Wikipedia ផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌នៃការដកទ័ពនេះមានលក្ខណៈស្មុគស្មាញ ហើយមិនទាន់ត្រូវបានវាយតម្លៃយ៉ាងពេញលេញនៅឡើយ។ ទោះជាយ៉ាងណា វត្តមានយោធាអាមេរិករយៈពេលយូរបានបន្សល់ទុកនូវកត្តាសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួន ដូចជាការងារសំណង់ និងទំនាក់ទំនងវប្បធម៌រវាងទាហាន និងប្រជាជនក្នុងស្រុក។ ការផ្លាស់ប្ដូរទាំងនេះនៅតែជាប្រធានបទនៃការសិក្សាស្រាវជ្រាវបន្ត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia គិតត្រឹមឆ្នាំ២០២១ សហរដ្ឋអាមេរិកនៅតែរក្សាវត្តមានយោធាមួយចំនួននៅអ៊ីរ៉ាក់ ដោយមានកងទ័ពប្រមាណ ២,៥០០ នាក់ផ្ដោតលើការងារប្រឹក្សា និងហ្វឹកហ្វឺន ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពហ្វឹកហាត់រួមគ្នានៅខែតុលា ឆ្នាំ២០២១។ Wikipedia បានរាយការណ៍បន្ថែមថា ការដកទ័ពនេះជាផ្នែកនៃការផ្លាស់ប្ដូរយុទ្ធសាស្ត្ររបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលកាត់បន្ថយការជាប់ពាក់ព័ន្ធយោធានៅមជ្ឈិមបូព៌ា ដើម្បីផ្ដោតលើបញ្ហាប្រឈមភូមិសាស្ត្រនយោបាយថ្មីៗក្នុងតំបន់ផ្សេងៗ។

Wikipedia ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា ស្ថានភាពនៅអ៊ីរ៉ាក់នៅតែប្រឈមនឹងការគំរាមកំហែងពីសំណល់ ISIS និងឥទ្ធិពលពីអ៊ីរ៉ង់ ដែលធ្វើឱ្យអនាគតនៃការដកទ័ពទាំងស្រុងមិនទាន់ច្បាស់លាស់។ ការដកទ័ពនេះនៅតែជាប្រធានបទពិភាក្សាដ៏សំខាន់ក្នុងវិស័យនយោបាយអន្តរជាតិ និងជាមេរៀនសម្រាប់ប្រទេសដែលមានអន្តរាគមន៍យោធាបរទេសផ្សេងទៀត។