ការដកទ័ពអាមេរិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

"ការដកទ័ពអាមេរិក" (US Troops Withdrawal) គឺជាប្រធានបទគោលនយោបាយការបរទេស និងយុទ្ធសាស្ត្រយោធាដែលសំដៅលើដំណើរការដកកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចេញពីទឹកដី ឬមូលដ្ឋានយោធានៅក្រៅប្រទេស។ ប្រធានបទនេះគ្របដណ្តប់ករណីប្រវត្តិសាស្ត្រសំខាន់ៗជាច្រើន រួមមានការដកទ័ពពីសង្គ្រាមវៀតណាម អ៊ីរ៉ាក់ អាហ្វហ្គានីស្ថាន ស៊ីរី និងការពិភាក្សាបន្តអំពីវត្តមានទ័ពអាមេរិកនៅកូរ៉េខាងត្បូង ជប៉ុន អាល្លឺម៉ង់ និងតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក។

ការសម្រេចចិត្តដកទ័ពនីមួយៗមានផលប៉ះពាល់ធំធេងលើតុល្យភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយ សន្តិសុខតំបន់ និងទំនាក់ទំនងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ វាជារឿយៗបង្កើតការជជែកវែកញែកខ្លាំងទាំងនៅក្នុងសភាអាមេរិក និងក្នុងចំណោមប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្ត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

តាមទិន្នន័យដែលផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈដោយក្រសួងការពារជាតិសហរដ្ឋអាមេរិក កងទ័ពអាមេរិកមានវត្តមាននៅជាង ៨០ ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក ដោយមានមូលដ្ឋានយោធាធំៗនៅជប៉ុន (ប្រមាណ ៥៥.០០០ នាក់) កូរ៉េខាងត្បូង (ប្រមាណ ២៨.៥០០ នាក់) និងអាល្លឺម៉ង់ (ប្រមាណ ៣៥.០០០ នាក់)។ វត្តមាននេះកើតចេញពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិសុខទ្វេភាគី និងតួនាទីរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងអង្គការណាតូ បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ និងសង្គ្រាមត្រជាក់។

ការដកទ័ពពាក់ព័ន្ធនឹងបុគ្គលិកយោធា គ្រួសារយោធា និងបុគ្គលិកស៊ីវិលដែលធ្វើការក្រោមកិច្ចសន្យាការពារជាតិ ព្រមទាំងសហគមន៍ក្នុងស្រុកដែលពឹងផ្អែកលើសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋានទ័ព។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការដកទ័ពដ៏ល្បីបំផុតមួយគឺការដកទ័ពពីវៀតណាមខាងត្បូងនៅឆ្នាំ ១៩៧៣ បន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពប៉ារីស ដែលបញ្ចប់ការចូលរួមផ្ទាល់របស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងសង្គ្រាមវៀតណាម។ រូបភាពហេលីកុបទ័រដកមនុស្សពីដំបូលស្ថានទូតអាមេរិកនៅទីក្រុងសៃហ្គនក្នុងខែ មេសា ១៩៧៥ បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការបញ្ចប់យុគសម័យមួយ។

នៅឆ្នាំ ២០១១ ប្រធានាធិបតី បារ៉ាក់ អូបាម៉ា បានបញ្ជាដកទ័ពអាមេរិកចេញពីអ៊ីរ៉ាក់ បន្ទាប់ពីការកាន់កាប់រយៈពេលជិតប្រាំបួនឆ្នាំ។ ប៉ុន្តែការវិលត្រឡប់មកវិញដោយផ្នែកបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ ២០១៤ ដើម្បីប្រយុទ្ធនឹងក្រុមរដ្ឋអ៊ីស្លាម (ISIS)។

ការដកទ័ពពីអាហ្វហ្គានីស្ថានក្នុងខែ សីហា ២០២១ ក្រោមរដ្ឋបាល ចូ បៃដិន គឺជាករណីថ្មីៗបំផុត។ តាមការរាយការណ៍របស់ BBC និង Reuters ការដកនេះបានបញ្ចប់សង្គ្រាមរយៈពេល ២០ ឆ្នាំដែលជាសង្គ្រាមយូរបំផុតរបស់អាមេរិក ប៉ុន្តែបានបណ្តាលឱ្យក្រុមតាលីបង់វិលត្រឡប់មកកាន់អំណាចភ្លាមៗ និងបង្កការរិះគន់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរអំពីការគ្រប់គ្រងដំណើរការដកនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រធានបទការដកទ័ពអាមេរិកបន្តជាប្រធានបទក្តៅនៅឆ្នាំ ២០២៥-២០២៦ ក្រោមរដ្ឋបាល ដូណាល់ ត្រាំ លើកទីពីរ។ តាមការរាយការណ៍របស់ BBC, Reuters និង AP ប្រធានាធិបតីត្រាំបានលើកសំណួរម្តងហើយម្តងទៀតអំពីការបន្តវត្តមានទ័ពអាមេរិកនៅអឺរ៉ុប ដោយទាមទារឱ្យសម្ព័ន្ធមិត្តណាតូបង្កើនការចំណាយការពារជាតិរបស់ខ្លួន។ ការពិភាក្សាអំពីការដកទ័ពពីអាល្លឺម៉ង់ និងការកាត់បន្ថយជំនួយយោធាដល់អ៊ុយក្រែន បានបង្កការព្រួយបារម្ភយ៉ាងខ្លាំងនៅសហភាពអឺរ៉ុប។

នៅតំបន់ឥណ្ឌូ-ប៉ាស៊ីហ្វិក ការសម្រេចចិត្តណាមួយអំពីវត្តមានទ័ពអាមេរិកនៅជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង និងហ្វីលីពីន មានឥទ្ធិពលផ្ទាល់លើតុល្យភាពយុទ្ធសាស្ត្រជាមួយចិន។ សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ប្រធានបទនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះការផ្លាស់ប្តូរវត្តមានយោធាអាមេរិកនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខតំបន់អាស៊ាន សេរីភាពនាវាចរណ៍នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងទំនាក់ទំនងរវាងមហាអំណាចដែលកម្ពុជាតែងធ្វើការតុល្យភាព។