ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ទំនាក់ទំនងការទូតរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រទេសតួកគី ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩២៧ ។ ទំនាក់ទំនងនេះមានការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងចាប់តាំងពីសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដោយតួកគីបានចូលរួមជាសម្ព័ន្ធមិត្តជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិកនិងប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៥ ។ ក្រោយសង្គ្រាម ប្រទេសទាំងពីរបានពង្រឹងទំនាក់ទំនងនៅក្រោមប្រព័ន្ធសណ្តាប់ធ្នាប់អន្តរជាតិសេរី តាមរយៈអង្គការជាច្រើនដូចជា អង្គការសហប្រជាជាតិ អង្គការណាតូ OECD និង G20 ដែលជាកេរដំណែលដ៏សំខាន់នៃការសហការរវាងប្រទេសទាំងពីរ ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សហរដ្ឋអាមេរិក ស្ថិតនៅទ្វីបអាមេរិកខាងជើង មានប្រជាជនប្រមាណ ៣៣០ លាននាក់ ខណៈដែលប្រទេសតួកគី ស្ថិតនៅចន្លោះទ្វីបអឺរ៉ុប និងអាស៊ី មានប្រជាជនប្រមាណ ៨៥ លាននាក់ ។ យោងតាមវិគីភីឌា ទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់តួកគីដែលគ្រប់គ្រងច្រកសមុទ្រតួកគី (Turkish Straits) ផ្តល់ឱ្យប្រទេសនេះនូវសារៈសំខាន់ជាយុទ្ធសាស្ត្រសម្រាប់សហរដ្ឋអាមេរិក ព្រោះជាច្រកភ្ជាប់សមុទ្រខ្មៅជាមួយសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ហើយតួកគីមានព្រំប្រទល់ជាមួយតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា កូកាសស និងអឺរ៉ុប ។ ចម្ងាយភូមិសាស្ត្រដ៏ឆ្ងាយមិនបានរារាំងកិច្ចសហការយោធានិងសេដ្ឋកិច្ចឡើយ ដោយសហរដ្ឋអាមេរិកមានមូលដ្ឋានទ័ពនៅក្នុងប្រទេសតួកគី (ដូចជាមូលដ្ឋានអាកាស Incirlik) ដែលជាផ្នែកមួយនៃការការពាររួមតាមរយៈអង្គការណាតូ ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងតួកគី មានចំណុចសំខាន់ៗជាច្រើន ។ តាមវិគីភីឌា ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ សន្និសីទក្រុងគែរលើកទីពីរ (Second Cairo Conference) នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៤៣ បានដាក់មូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការចូលរួមរបស់តួកគីក្នុងសង្គ្រាមជាសម្ព័ន្ធមិត្ត ។ នៅឆ្នាំ ១៩៤៥ តួកគីបានក្លាយជាសមាជិកដំបូងនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ។ បន្ទាប់មក នៅឆ្នាំ ១៩៤៧ សហរដ្ឋអាមេរិកបានប្រកាសគោលនយោបាយធូម៉ាន់ (Truman Doctrine) ដែលផ្តល់ជំនួយយោធានិងសេដ្ឋកិច្ចដល់តួកគីនិងក្រិក ដើម្បីទប់ទល់នឹងឥទ្ធិពលសូវៀត ។ នេះជាការចាប់ផ្តើមនៃទំនាក់ទំនងការពាររួមគ្នាដ៏រឹងមាំ ។

នៅឆ្នាំ ១៩៥២ តួកគីបានចូលរួមជាសមាជិកអង្គការណាតូ ហើយបានដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងសម្ព័ន្ធភាពនេះ ។ កំឡុងសម័យសង្រ្គាមត្រជាក់ តួកគីបានទទួលយកកាំជ្រួច Jupiter របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលនាំឱ្យមានវិបត្តិកាំជ្រួចគុយបានៅឆ្នាំ ១៩៦២ ជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏តានតឹងរវាងបក្សសម្ព័ន្ធ ។ ទោះជាយ៉ាងណា ទំនាក់ទំនងនៅតែបន្ត ហើយតួកគីបានផ្តល់ការគាំទ្រដល់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងសង្គ្រាមឈូងសមុទ្រឆ្នាំ ១៩៩១ និងនៅក្នុងប្រតិបត្តិការនៅអាហ្វហ្គានីស្ថាននិងអ៊ីរ៉ាក់ ។

ប៉ុន្តែ ទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ មានភាពតានតឹងដែលកើតឡើងពីបញ្ហាក្នុងតំបន់ ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការបដិសេធរបស់សភាតួកគីមិនអនុញ្ញាតឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកប្រើទឹកដីសម្រាប់ការឈ្លានពានអ៊ីរ៉ាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ បានបង្កឱ្យមានភាពតានតឹងជាលើកដំបូង ។ បន្ទាប់មក សង្គ្រាមស៊ីវិលស៊ីរី បញ្ហាជនជាតិឃឺដ និងការប៉ុនប៉ងធ្វើរដ្ឋប្រហារនៅឆ្នាំ ២០១៦ បានធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងកាន់តែស្មុគស្មាញ ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងតួកគីមានភាពរឹងមាំ ដោយមានទំហំពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីរាប់ពាន់លានដុល្លារ ។ តួកគីជាដៃគូសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងក្រុម G20 ហើយមានការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកនៅក្នុងវិស័យថាមពល ហិរញ្ញវត្ថុ និងឧស្សាហកម្ម ។ តួកគីក៏ជាទីផ្សារសម្រាប់ផលិតផលកសិកម្មនិងទំនិញឧស្សាហកម្មរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកផងដែរ ។

ក្រៅពីទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច ទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ក៏មានភាពយូរអង្វែងដូចគ្នា ។ យោងតាមវិគីភីឌា សាលារៀបចំដោយជនជាតិអាមេរិកនៅតួកគីមានដូចជា Robert College ដែលត្រូវបានបង្កើតនៅឆ្នាំ ១៨៦៣ ជាសាលាអាមេរិកចំណាស់ជាងគេនៅក្រៅសហរដ្ឋអាមេរិក ។ សហគមន៍ទួរគីនៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រមាណ ៥០០ ០០០ នាក់ ដែលរួមចំណែកក្នុងការផ្សារភ្ជាប់វប្បធម៌ទាំងពីរ ។ តួលេខសំខាន់ៗរួមមាន Ahmet Ertegun ស្ថាបនិកក្រុមហ៊ុនតន្រ្តី Atlantic Records និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជ័យលាភីណូបែល Aziz Sancar ដែលសុទ្ធតែជាជនជាតិដើមកំណើតតួកគីនិងមានទំនាក់ទំនងជិតស្នាទ្ធជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ទំនាក់ទំនងសហរដ្ឋអាមេរិក-តួកគី កំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាស្មុគស្មាញជាច្រើន ដែលទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជនខ្មែរ ។ តាមវិគីភីឌា ចំណុចតានតឹងដ៏សំខាន់មួយគឺការទិញប្រព័ន្ធកាំជ្រួច S-400 ពីរុស្ស៊ី ដែលនាំឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មលើតួកគី និងដកតួកគីចេញពីកម្មវិធីយន្តហោះ F-35 ។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ការគាំទ្ររបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះកងកម្លាំងឃឺដនៅស៊ីរី (YPG) ដែលតួកគីចាត់ទុកថាជាអង្គការភេរវករ បានបង្កឱ្យមានជម្លោះផលប្រយោជន៍យ៉ាងខ្លាំង ។

បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនិងការដឹកនាំបែបផ្ដាច់ការរបស់លោកប្រធានាធិបតី រ៉េជេប តាយីប អឺដូហ្កាន ក៏ជាប្រធានបទនៃការរិះគន់ពីសំណាក់ទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ។ យ៉ាងណាមិញ តួកគីនៅតែជាសម្ព័ន្ធមិត្តណាតូដ៏សំខាន់ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីការឈ្លានពានរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែន ដែលតួកគីបានដើរតួនាទីសម្របសម្រួលក្នុងការចរចារសន្តិភាព និងកិច្ចព្រមព្រៀងគ្រាប់ធញ្ញជាតិសមុទ្រខ្មៅ ។ យោងតាមវិគីភីឌា កិច្ចប្រជុំថ្មីៗរវាងលោករដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Marco Rubio និងលោក Hakan Fidan បង្ហាញថាប្រទេសទាំងពីរកំពុងព្យាយាមស្វែងរកផលប្រយោជន៍រួម បើទោះបីជាមានភាពខុសគ្នាក៏ដោយ ។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ការយល់ដឹងពីទំនាក់ទំនងនេះអាចជួយក្នុងការតាមដានព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិ និងឥទ្ធិពលរបស់វាមកលើតំបន់ ។