ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ទំនាក់ទំនងរវាងសហរដ្ឋអាមេរិក និងវៀតណាម មានប្រវត្តិដ៏យូរលង់ និងស្មុគស្មាញ ចាប់ពីការទាក់ទងគ្នាដំបូងនៅសតវត្សទី១៨ រហូតដល់សង្គ្រាមដ៏សាហាវ និងការផ្សះផ្សាក្រោយសង្គ្រាម។ តាមការចងក្រងរបស់ Wikipedia ការជួបគ្នាលើកដំបូងបានកើតឡើងនៅឆ្នាំ១៧៨៧ នៅពេលដែលលោក ថូម៉ាស់ ជេហ្វឺសាន់ រដ្ឋមន្ត្រីសហរដ្ឋអាមេរិកប្រចាំបារាំង បានជួបព្រះអង្គម្ចាស់កាញ់ (Nguyễn Phúc Cảnh) នៅទីក្រុងប៉ារីស។ ក្រោយពីសង្គ្រាមវៀតណាមដ៏រ៉ាំរ៉ៃ ប្រទេសទាំងពីរបានធ្វើឱ្យទំនាក់ទំនងការទូតមានលក្ខណៈធម្មតាឡើងវិញនៅឆ្នាំ១៩៩៥ ហើយបានពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការយ៉ាងខ្លាំងក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខ និងវប្បធម៌រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សហរដ្ឋអាមេរិកមានទីតាំងនៅអាមេរិកខាងជើង ដោយមានប្រជាជនប្រមាណ ៣៣០ លាននាក់ រីឯវៀតណាមស្ថិតនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានប្រជាជនជិត ១០០ លាននាក់។ ថ្វីបើចម្ងាយធ្វើដំណើររវាងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោនឌីស៊ី និងទីក្រុងហាណូយមានជាង ១៣ ០០០ គីឡូម៉ែត្រក៏ដោយ ក៏ទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជនទាំងពីរប្រទេសបានរីកចម្រើនតាមរយៈពាណិជ្ជកម្ម ការអប់រំ និងសហគមន៍ជនជាតិវៀតណាមដ៏ធំនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការចងក្រងរបស់ Wikipedia ទំនាក់ទំនងផ្លូវការដំបូងបានចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សទី១៩។ នៅឆ្នាំ១៨៣៦ បេសកជនអាមេរិក លោក អេដម៉ុន រ៉ូបឺត (Edmund Roberts) បានមកដល់ប្រទេសវៀតណាមដើម្បីចរចាសន្ធិសញ្ញាពាណិជ្ជកម្ម ប៉ុន្តែមិនបានទទួលជោគជ័យ។ នៅថ្ងៃទី២៤ មករា ១៨៥០ អភិបាលខេត្តក្វាងណាម លោក ង៉ូ បា ហ៊ី (Ngô Bá Hy) បានផ្ញើព្រះរាជសារទៅព្រះចៅអធិរាជតឺឌឹក (Tự Đức) រាយការណ៍ថា នាវាចម្បាំង USS Plymouth បានមកដល់កំពង់ផែដាណាង ហើយប្រធានាធិបតីនៃប្រទេស «ម៉ាលីកាន» (អាមេរិក) បានសុំទោសចំពោះឧប្បត្តិហេតុដែលបណ្តាលឱ្យមានអ្នកស្លាប់កាលពីឆ្នាំ១៨៤៥ ព្រមទាំងបង្ហាញបំណងចង់ចរចាពាណិជ្ជកម្មឡើងវិញ។

នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី២០ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមឥណ្ឌូចិន លោក ហូ ជីមិញ (Hồ Chí Minh) មេដឹកនាំវៀតមិញ បានផ្ញើសារទូរលេខទៅប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ហ៊ែរី ទ្រូមែន (Harry S. Truman) ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៦ ស្នើសុំការគាំទ្រដើម្បីឯករាជ្យពីបារាំង។ យ៉ាងណាមិញ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមត្រជាក់ ហើយបានបញ្ជូនទ័ពទៅវៀតណាមនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ដែលនាំទៅដល់សង្គ្រាមវៀតណាម (១៩៥៥-១៩៧៥)។ សង្គ្រាមនេះបានបង្កឱ្យមានការបាត់បង់ជីវិតមនុស្សយ៉ាងច្រើន និងបន្សល់ទុកនូវផលវិបាកយូរអង្វែង ដូចជាការប្រើប្រាស់សារធាតុគីមី Agent Orange ដែលបណ្តាលឱ្យកុមារពិការពីកំណើតជាច្រើននាក់។

បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរដ្ឋាភិបាលសៃហ្គន (Saigon) ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ សហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ចលើវៀតណាម ហើយទំនាក់ទំនងត្រូវបានផ្តាច់ទាំងស្រុង។ ជនភៀសខ្លួនវៀតណាមរាប់សែននាក់បានភៀសខ្លួនតាមនាវា ដោយខ្លះត្រូវបានកងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកជួយសង្គ្រោះ។ ទំនាក់ទំនងការទូតបានស្តារឡើងវិញជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី១១ កក្កដា ១៩៩៥ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី ប៊ីល គ្លីនតុន (Bill Clinton) ដែលបានបើកដំណើរការការិយាល័យទំនាក់ទំនង និងជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមការចងក្រងរបស់ Wikipedia ទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចបានរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័សចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៩៥។ សហរដ្ឋអាមេរិកជាទីផ្សារនាំចេញដ៏សំខាន់សម្រាប់វៀតណាម ខណៈវៀតណាមក៏ជាមូលដ្ឋានផលិតកម្មសម្រាប់ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកធំៗដូចជា Intel និង Nike ដែរ។ កិច្ចប្រជុំអន្តរជាតិដូចជាអាប៉ិច ដែលធ្វើឡើងនៅវៀតណាមក្នុងឆ្នាំ២០០៦ បានបញ្ជាក់ពីការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច។

ផ្នែកវប្បធម៌ សហគមន៍ជនជាតិវៀតណាមនៅសហរដ្ឋអាមេរិកដើរតួជាស្ពានដ៏សំខាន់ តាមរយៈការបញ្ជូនប្រាក់ទៅកាន់គ្រួសារ និងការផ្សព្វផ្សាយវប្បធម៌វៀតណាម។ កម្មវិធីផ្លាស់ប្តូរការអប់រំក៏មានការរីកចម្រើន ដោយមាននិស្សិតវៀតណាមជាច្រើនកំពុងសិក្សានៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia កាលពីខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៣ ប្រធានាធិបតី ចូ បៃដិន បានទស្សនកិច្ចវៀតណាម និងបានប្រកាសឡើងកម្រិតទំនាក់ទំនងជាមួយវៀតណាមទៅជា «ដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ» (Comprehensive Strategic Partnership) ជាមួយអគ្គលេខាធិការបក្ស លោក ង្វៀន ហ្វូ ទ្រុង (Nguyễn Phú Trọng)។ នៅឆ្នាំ២០២៤ លោកបៃដិនបានជួបជាមួយអគ្គលេខាធិការបក្សបន្តវេន លោក តូ ឡឹម (Tô Lâm) ដើម្បីបន្តពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសន្តិសុខ បច្ចេកវិទ្យា និងថាមពល។

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការខាងយោធាក៏បានកើនឡើងគួរឱ្យកត់សម្គាល់។ កងទ័ពជើងទឹកអាមេរិកបានធ្វើទស្សនកិច្ចកំពង់ផែវៀតណាមជាទៀងទាត់ ដូចជាការចតនាវា USS Curtis Wilbur នៅដាណាងក្នុងឆ្នាំ២០០៤ និងការធ្វើសមយុទ្ធរួមគ្នាជាមួយកងទ័ពជើងទឹកវៀតណាមនៅឆ្នាំ២០១៧។ ក្រុមហ៊ុនអាមេរិកក៏បានចូលរួមពិព័រណ៍ការពារជាតិវៀតណាមឆ្នាំ២០២៤ ផងដែរ។ លើសពីនេះ នៅឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋមន្ត្រីការពារជាតិអាមេរិក លោក ភីត ហេចសេត (Pete Hegseth) បានធ្វើទស្សនកិច្ចនៅទីក្រុងហាណូយ ដើម្បីពិភាក្សាពីបញ្ហាសន្តិសុខតំបន់។