KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៦ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៦ សីហា ២០២៦

រដ្ឋឧត្តរប្រទេស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ផែនទីបង្ហាញទីតាំងរដ្ឋឧត្តរប្រទេសនៅឥណ្ឌា ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា រដ្ឋឧត្តរប្រទេស (Uttar Pradesh) គឺជារដ្ឋមួយស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសឥណ្ឌា។ រដ្ឋនេះមានប្រជាជនជាង ២៤១ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជារដ្ឋដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតនៅឥណ្ឌា។ ដោយមានផ្ទៃដីសរុប ២៤៣,២៨៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលស្មើនឹង ៧.៣% នៃផ្ទៃដីសរុបរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ឧត្តរប្រទេសគឺជារដ្ឋធំជាងគេទី៤ នៅក្នុងប្រទេសនេះ។ ទីក្រុងលក់ណូ (Lucknow) គឺជារាជធានីរដ្ឋ ខណៈដែលទីក្រុងប្រាយ៉ាករាជ (Prayagraj) គឺជារាជធានីតុលាការ។ រដ្ឋនេះត្រូវបានបែងចែកជា ១៨ មណ្ឌល និង ៧៥ ស្រុក ហើយមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងរដ្ឋចំនួន ៩ ផ្សេងទៀត និងដែនដីសហព័ន្ឋមួយ ដែលច្រើនជាងរដ្ឋដទៃទៀតនៅឥណ្ឌា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ដំណាំផ្កាឈូករ័ត្ននៅលើដីមានជីជាតិនៃវាលទំនាបឥណ្ឌូ-គង្គា ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា រដ្ឋឧត្តរប្រទេសស្ថិតនៅលើវាលទំនាបឥណ្ឌូ-គង្គា (Indo-Gangetic Plain) ដែលជាតំបន់មានជីជាតិបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក។ លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រនេះបានធ្វើឱ្យរដ្ឋក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលកសិកម្មដ៏សំខាន់ ហើយប្រជាជនភាគច្រើនពឹងផ្អែកលើវិស័យនេះសម្រាប់ការងារ។ រដ្ឋនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងរដ្ឋរ៉ាហ្សាស្ថាន ហារីយ៉ាណា ហិម៉ាចាល់ប្រាដេស ដេលី ឧត្តរ៉ាខាន់ នេប៉ាល់ ប៊ីហារ ម៉ាឌីយ៉ាប្រាដេស ឆាតធីសហ្គារ និងចាខាន់ដ (Jharkhand)។ ភាពចម្រុះខាងវប្បធម៌និងភាសារបស់រដ្ឋនេះគឺទាក់ទងនឹងការដែលវាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងរដ្ឋនិងប្រទេសជាច្រើន។ អាកាសធាតុមានរដូវមូសុងនាំមកនូវភ្លៀងធ្លាក់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់កសិកម្ម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

សមរភូមិកុរក្សេត្រៈពីរឿងមហាភារតៈ ដែលបង្ហាញពីប្រវត្តិសាស្ត្របុរាណរបស់តំបន់ ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា តំបន់ឧត្តរប្រទេសមានប្រវត្តិសាស្ត្រយ៉ាងសម្បូរបែបតាំងពីសម័យបុរាណ។ រឿងមហាភារតៈ ដែលជាវីរកថាហិណ្ឌូដ៏ធំ បានពណ៌នាអំពីសមរភូមិកុរក្សេត្រៈ ដែលកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់វប្បធម៌នេះ។ ស្ថាបត្យកម្មបុរាណដូចជាប្រាសាទឌេវហ្គារ (Deogarh) បង្ហាញពីរចនាបថណាហ្គារ៉ា (Nagara) នៃស្ថាបត្យកម្មហិណ្ឌូ។ ក្រៅពីនេះ តំបន់សារ៉ាណាត (Sarnath) គឺជាទីតាំងព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏សំខាន់ ដែលព្រះពុទ្ធបានសម្តែងធម្មទេសនាលើកដំបូងក្រោយពីបានត្រាស់ដឹង។ នៅសម័យកណ្តាល រដ្ឋនេះបានក្លាយជាចំណែកនៃអាណាចក្រម៉ុកហ្កាល់ (Mughal) ហើយវិមានតាចម៉ាហាល់ (Taj Mahal) នៅក្រុងអាក្រា (Agra) ត្រូវបានកសាងដោយអធិរាជសាហ្សាហាន (Shah Jahan)។ ក្រោយមក តំបន់នេះស្ថិតក្រោមការត្រួតត្រារបស់អង់គ្លេស និងជាខេត្តដ៏សំខាន់មួយនៅឥណ្ឌា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ពិធីបុណ្យគុម្ភមេឡានៅទីក្រុងប្រាយ៉ាករាជ ឆ្នាំ២០១៣ ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍វប្បធម៌និងសាសនាដ៏ធំបំផុតមួយ ប្រភព: Wikipedia

វិស័យកសិកម្មគឺជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចរដ្ឋឧត្តរប្រទេស ដោយផ្តល់ការងារដល់ប្រជាជនភាគច្រើន យោងតាមវិគីភីឌា។ វាលទំនាបមានជីជាតិបានផលិតស្រូវសាលី ស្រូវ អំពៅ និងដំណាំផ្សេងៗជាច្រើន។ ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ តំបន់ទីក្រុងដូចជាណូអៃដា (Noida) បានអភិវឌ្ឍសួនបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន (IT) និងឧស្សាហកម្មទំនើប ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សេវាកម្ម និងគម្រោងលំនៅដ្ឋានទំនើប។ ផ្លូវហោះផ្ទាល់ដេលី-ណូអៃដា ក៏ជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់មួយដែរ។

រដ្ឋនេះក៏ជាទីតាំងនៃស្ថាប័នអប់រំនិងស្រាវជ្រាវជាច្រើន ដូចជា វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាឥណ្ឌា IIT-BHU និងមហាវិទ្យាល័យឡាម៉ាទីនៀ (La Martiniere College) នៅទីក្រុងលក់ណូ ព្រមទាំងវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវឱសថកណ្តាល (CDRI)។ ស្ថាប័នទាំងនេះរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនិងបច្ចេកវិទ្យា។

ខាងវប្បធម៌ រដ្ឋឧត្តរប្រទេសគឺជាឃ្លាំងកំណប់ដ៏សម្បូរបែប។ ពិធីបុណ្យគុម្ភមេឡា (Kumbh Mela) ដែលជាពិធីជួបជុំសាសនាធំបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងប្រាយ៉ាករាជ (Prayagraj)។ រដ្ឋនេះក៏ល្បីល្បាញដោយសាររបាំបុរាណកថាក់ (Kathak) និងម្ហូបអាហារប្រពៃណីដូចជា សាហ៊ីប៉ាណារី (shahi paneer) និងណាន (naan) ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបថតពីវិគីភីឌា។ វិមានតាចម៉ាហាល់ (Taj Mahal) នៅក្រុងអាក្រា ដែលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ គឺជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរជាសកល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រាសាទរ៉ាមនាគរាជនៅអយុធ្យា ដែលទើបសាងសង់ថ្មី ជានិមិត្តរូបនៃការផ្លាស់ប្តូរសាសនានិងនយោបាយ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋឧត្តរប្រទេសនៅតែជារដ្ឋដ៏សំខាន់ក្នុងឆាកនយោបាយឥណ្ឌា។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ការសាងសង់ប្រាសាទរ៉ាមនាគរាជនៅក្រុងអយុធ្យា (Ayodhya) ដែលទើបតែបញ្ចប់ថ្មីៗនេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់ដែលបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ជាតិនិងអន្តរជាតិ។ រដ្ឋនេះក៏កំពុងបន្តអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងមានសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំ ជាពិសេសក្នុងវិស័យកសិកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និងទេសចរណ៍។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ រដ្ឋឧត្តរប្រទេសមានភាពទាក់ទាញដោយសារទីតាំងព្រះពុទ្ធសាសនានៅសារ៉ាណាត ដែលជាកន្លែងដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទូទាំងពិភពលោក។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

អគ្គិភ័យនៅមជ្ឈមណ្ឌលបង្វឹក Lucknow សម្លាប់សិស្សយ៉ាងហោច ១៥ នាក់

អគ្គិភ័យដ៏ធំមួយនៅតំបន់ Aliganj ក្នុងទីក្រុង Lucknow ប្រទេសឥណ្ឌា បានឆាបឆេះមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាលគំនូរជីវចល ហើយបានសម្លាប់សិស្សយ៉ាងហោច ១៥ នាក់ កាលពីថ្ងៃទី ២២ មិថុនា ២០២៦។

7 sources · Channel News Asia, Times of India, Times of India