ប្រធានបទ Topic
រដ្ឋឧត្តរប្រទេស
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
យោងតាមវិគីភីឌា រដ្ឋឧត្តរប្រទេស (Uttar Pradesh) គឺជារដ្ឋមួយស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសឥណ្ឌា។ រដ្ឋនេះមានប្រជាជនជាង ២៤១ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជារដ្ឋដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេបំផុតនៅឥណ្ឌា។ ដោយមានផ្ទៃដីសរុប ២៤៣,២៨៦ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលស្មើនឹង ៧.៣% នៃផ្ទៃដីសរុបរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ឧត្តរប្រទេសគឺជារដ្ឋធំជាងគេទី៤ នៅក្នុងប្រទេសនេះ។ ទីក្រុងលក់ណូ (Lucknow) គឺជារាជធានីរដ្ឋ ខណៈដែលទីក្រុងប្រាយ៉ាករាជ (Prayagraj) គឺជារាជធានីតុលាការ។ រដ្ឋនេះត្រូវបានបែងចែកជា ១៨ មណ្ឌល និង ៧៥ ស្រុក ហើយមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងរដ្ឋចំនួន ៩ ផ្សេងទៀត និងដែនដីសហព័ន្ឋមួយ ដែលច្រើនជាងរដ្ឋដទៃទៀតនៅឥណ្ឌា។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា រដ្ឋឧត្តរប្រទេសស្ថិតនៅលើវាលទំនាបឥណ្ឌូ-គង្គា (Indo-Gangetic Plain) ដែលជាតំបន់មានជីជាតិបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក។ លក្ខណៈភូមិសាស្ត្រនេះបានធ្វើឱ្យរដ្ឋក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលកសិកម្មដ៏សំខាន់ ហើយប្រជាជនភាគច្រើនពឹងផ្អែកលើវិស័យនេះសម្រាប់ការងារ។ រដ្ឋនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងរដ្ឋរ៉ាហ្សាស្ថាន ហារីយ៉ាណា ហិម៉ាចាល់ប្រាដេស ដេលី ឧត្តរ៉ាខាន់ នេប៉ាល់ ប៊ីហារ ម៉ាឌីយ៉ាប្រាដេស ឆាតធីសហ្គារ និងចាខាន់ដ (Jharkhand)។ ភាពចម្រុះខាងវប្បធម៌និងភាសារបស់រដ្ឋនេះគឺទាក់ទងនឹងការដែលវាមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងរដ្ឋនិងប្រទេសជាច្រើន។ អាកាសធាតុមានរដូវមូសុងនាំមកនូវភ្លៀងធ្លាក់គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់កសិកម្ម។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា តំបន់ឧត្តរប្រទេសមានប្រវត្តិសាស្ត្រយ៉ាងសម្បូរបែបតាំងពីសម័យបុរាណ។ រឿងមហាភារតៈ ដែលជាវីរកថាហិណ្ឌូដ៏ធំ បានពណ៌នាអំពីសមរភូមិកុរក្សេត្រៈ ដែលកើតឡើងនៅក្នុងតំបន់វប្បធម៌នេះ។ ស្ថាបត្យកម្មបុរាណដូចជាប្រាសាទឌេវហ្គារ (Deogarh) បង្ហាញពីរចនាបថណាហ្គារ៉ា (Nagara) នៃស្ថាបត្យកម្មហិណ្ឌូ។ ក្រៅពីនេះ តំបន់សារ៉ាណាត (Sarnath) គឺជាទីតាំងព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏សំខាន់ ដែលព្រះពុទ្ធបានសម្តែងធម្មទេសនាលើកដំបូងក្រោយពីបានត្រាស់ដឹង។ នៅសម័យកណ្តាល រដ្ឋនេះបានក្លាយជាចំណែកនៃអាណាចក្រម៉ុកហ្កាល់ (Mughal) ហើយវិមានតាចម៉ាហាល់ (Taj Mahal) នៅក្រុងអាក្រា (Agra) ត្រូវបានកសាងដោយអធិរាជសាហ្សាហាន (Shah Jahan)។ ក្រោយមក តំបន់នេះស្ថិតក្រោមការត្រួតត្រារបស់អង់គ្លេស និងជាខេត្តដ៏សំខាន់មួយនៅឥណ្ឌា។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
វិស័យកសិកម្មគឺជាឆ្អឹងខ្នងនៃសេដ្ឋកិច្ចរដ្ឋឧត្តរប្រទេស ដោយផ្តល់ការងារដល់ប្រជាជនភាគច្រើន យោងតាមវិគីភីឌា។ វាលទំនាបមានជីជាតិបានផលិតស្រូវសាលី ស្រូវ អំពៅ និងដំណាំផ្សេងៗជាច្រើន។ ក្នុងពេលថ្មីៗនេះ តំបន់ទីក្រុងដូចជាណូអៃដា (Noida) បានអភិវឌ្ឍសួនបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន (IT) និងឧស្សាហកម្មទំនើប ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ សេវាកម្ម និងគម្រោងលំនៅដ្ឋានទំនើប។ ផ្លូវហោះផ្ទាល់ដេលី-ណូអៃដា ក៏ជាហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសំខាន់មួយដែរ។
រដ្ឋនេះក៏ជាទីតាំងនៃស្ថាប័នអប់រំនិងស្រាវជ្រាវជាច្រើន ដូចជា វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាឥណ្ឌា IIT-BHU និងមហាវិទ្យាល័យឡាម៉ាទីនៀ (La Martiniere College) នៅទីក្រុងលក់ណូ ព្រមទាំងវិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវឱសថកណ្តាល (CDRI)។ ស្ថាប័នទាំងនេះរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនិងបច្ចេកវិទ្យា។
ខាងវប្បធម៌ រដ្ឋឧត្តរប្រទេសគឺជាឃ្លាំងកំណប់ដ៏សម្បូរបែប។ ពិធីបុណ្យគុម្ភមេឡា (Kumbh Mela) ដែលជាពិធីជួបជុំសាសនាធំបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទីក្រុងប្រាយ៉ាករាជ (Prayagraj)។ រដ្ឋនេះក៏ល្បីល្បាញដោយសាររបាំបុរាណកថាក់ (Kathak) និងម្ហូបអាហារប្រពៃណីដូចជា សាហ៊ីប៉ាណារី (shahi paneer) និងណាន (naan) ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបថតពីវិគីភីឌា។ វិមានតាចម៉ាហាល់ (Taj Mahal) នៅក្រុងអាក្រា ដែលជាសម្បត្តិបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ គឺជាកន្លែងទាក់ទាញទេសចរជាសកល។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋឧត្តរប្រទេសនៅតែជារដ្ឋដ៏សំខាន់ក្នុងឆាកនយោបាយឥណ្ឌា។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ការសាងសង់ប្រាសាទរ៉ាមនាគរាជនៅក្រុងអយុធ្យា (Ayodhya) ដែលទើបតែបញ្ចប់ថ្មីៗនេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់ដែលបានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ជាតិនិងអន្តរជាតិ។ រដ្ឋនេះក៏កំពុងបន្តអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងមានសក្តានុពលសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំ ជាពិសេសក្នុងវិស័យកសិកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និងទេសចរណ៍។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ រដ្ឋឧត្តរប្រទេសមានភាពទាក់ទាញដោយសារទីតាំងព្រះពុទ្ធសាសនានៅសារ៉ាណាត ដែលជាកន្លែងដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនានៅទូទាំងពិភពលោក។