KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២៨ កញ្ញា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២៨ កញ្ញា ២០២៦

ឧត្តរាខណ្ឌ (Uttarakhand)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

កំពូលភ្នំណាន់ដាដេវី (Nanda Devi) ក្នុងរដ្ឋឧត្តរាខណ្ឌ ប្រភព: Wikipedia

រដ្ឋឧត្តរាខណ្ឌ (Uttarakhand) ដែលពីមុនមានឈ្មោះថា ឧត្តរាចាល់ (Uttaranchal) គឺជារដ្ឋមួយស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសឥណ្ឌា។ តាមវិគីភីឌា រដ្ឋនេះមានព្រំដែនអន្តរជាតិជាប់នឹងតំបន់ទីបេនៅភាគខាងជើង និងប្រទេសនេប៉ាល់នៅភាគខាងកើត ខណៈរដ្ឋហិម៉ាចាល់ប្រាដេស (Himachal Pradesh) និងរដ្ឋឧត្តរប្រាដេស (Uttar Pradesh) របស់ឥណ្ឌា ស្ថិតនៅជាប់ព្រំដែនខាងលិច និងខាងត្បូងរៀងៗខ្លួន។

តាមវិគីភីឌា ឧត្តរាខណ្ឌមានផ្ទៃដីសរុប ៥៣ ៤៨៣ គីឡូម៉ែត្រក្រឡា ស្មើនឹង ១,៦ ភាគរយនៃផ្ទៃដីសរុបរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា។ ក្រុងដេរ៉ាឌុន (Dehradun) ជារដ្ឋធានីរដូវរងារបស់រដ្ឋ ខណៈក្រុងបារីស៊ាន (Bhararisain) ជារដ្ឋធានីរដូវក្តៅ ហើយក្រុងណៃនីតាល (Nainital) ជារដ្ឋធានីតុលាការ។ រដ្ឋនេះចែកចេញជាពីរតំបន់ គឺតំបន់ហ្គាវ៉ាល (Garhwal) និងតំបន់គូម៉ាអុង (Kumaon) ដោយមានស្រុកសរុបចំនួន ១៣។ ឧត្តរាខណ្ឌមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញដោយសារភូមិសាស្ត្រភ្នំខ្ពស់ៗរបស់ខ្លួន ដោយជួរភ្នំហិម៉ាឡៃយ៉ាគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីភាគច្រើននៃរដ្ឋ និងជាប្រភពនៃប្រព័ន្ធទន្លេធំៗជាច្រើន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ផែនទីតំបន់គូម៉ាអុង និងតំបន់ហ្គាវ៉ាល ក្នុងរដ្ឋឧត្តរាខណ្ឌ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ភូមិសាស្ត្ររបស់ឧត្តរាខណ្ឌត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយជួរភ្នំហិម៉ាឡៃយ៉ាស្ទើរតែពាសពេញផ្ទៃដីរដ្ឋ។ ភ្នំទាំងនេះជាប្រភពនៃប្រព័ន្ធទន្លេធំៗជាច្រើន ក្នុងនោះរួមមានទាំងទន្លេគង្គា ដែលជាទន្លេមានសារៈសំខាន់ខាងសាសនាដ៏ធំបំផុតរបស់ឥណ្ឌា។ កំពូលភ្នំណាន់ដាដេវី (Nanda Devi) ជាទេសភាពល្បីល្បាញរបស់រដ្ឋ ហើយឧទ្យានជាតិ Corbett ក៏ស្ថិតនៅក្នុងរដ្ឋនេះដែរ។

រដ្ឋនេះចែកចេញជាពីរតំបន់រដ្ឋបាល គឺតំបន់ហ្គាវ៉ាល និងតំបន់គូម៉ាអុង ដែលមានស្រុកសរុប ១៣ ស្រុក។ តាមវិគីភីឌា ប្រជាជននៅតំបន់គូម៉ាអុងមានប្រពៃណីវប្បធម៌ដាច់ដោយឡែករបស់ខ្លួន រួមទាំងរបាំប្រពៃណីឈ្មោះ "ចាន់ឆារី" (chanchari) និងបង្អែមប្រពៃណីឈ្មោះ "បាលមីថៃ" (Bal Mithai) ដែលជាកេរដំណែលវប្បធម៌ដ៏មានអត្តសញ្ញាណរបស់តំបន់នេះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

បន្ទាយ និងរាជធានីកាលីគូម៉ាអុង នៅក្រុងចាម្ប៉ាវ៉ាត ឆ្នាំ១៨១៥ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ឧត្តរាខណ្ឌមានឫសគល់យ៉ាងជ្រៅ។ តាមវិគីភីឌា នៅរូងភ្នំឡាគូឌីយ៉ារ (Lakhudiyar) ក្នុងស្រុកអាល់ម៉ូរ៉ា (Almora) មានផ្ទាំងគំនូរលើថ្មពីសម័យថ្ម ដែលបង្ហាញថាមនុស្សបានរស់នៅក្នុងតំបន់នេះតាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិមកម្ល៉េះ។

ក្នុងសម័យប្រវត្តិសាស្ត្រ តំបន់នេះធ្លាប់មាននគរពីរ គឺនគរហ្គាវ៉ាល និងនគរគូម៉ាអុង ដែលឈ្មោះទាំងពីរនេះនៅតែបន្តប្រើប្រាស់ជាឈ្មោះតំបន់រដ្ឋបាលរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ តាមវិគីភីឌា នៅក្នុងសម័យអាណានិគមអង់គ្លេស ទឹកដីនៃឧត្តរាខណ្ឌបច្ចុប្បន្នធ្លាប់ជាផ្នែកមួយនៃ "ខេត្តដែលបានប្រគល់ និងដណ្តើមបាន" (Ceded and Conquered Provinces) របស់ចក្រភពអង់គ្លេស។

តាមវិគីភីឌា រដ្ឋនេះពីមុនមានឈ្មោះថា ឧត្តរាចាល់ មុននឹងត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជាឧត្តរាខណ្ឌ ដូចដែលគេស្គាល់សព្វថ្ងៃ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រាសាទកេដារណាតក្នុងរដូវវស្សា ជាកន្លែងសក្ការៈដ៏សំខាន់ក្នុងរដ្ឋឧត្តរាខណ្ឌ ប្រភព: Wikipedia

វិស័យទេសចរណ៍ធម្មយាត្រាដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសេដ្ឋកិច្ចរបស់រដ្ឋ។ តាមវិគីភីឌា ក្រុងហារីដ្វារ (Haridwar) ជាទីតាំងនៃពិធីបុណ្យគុម្ភមេឡា (Kumbh Mela) ដោយនៅថ្ងៃទី ១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១០ អ្នកធ្វើធម្មយាត្រាបានប្រមូលផ្តុំគ្នាសម្រាប់ពិធីងូតទឹកបរិសុទ្ធលើកទី៣ នៅហារគីប៉ូរី (Har Ki Pauri)។ ទីសក្ការៈដូចជា ប្រាសាទកេដារណាត (Kedarnath) និងក្រុងរីហ្សិកេស (Rishikesh) ក៏ជាគោលដៅទេសចរណ៍សាសនាដ៏ល្បីល្បាញផងដែរ។

ក្នុងវិស័យកសិកម្ម តាមវិគីភីឌា ស្រូវជាដំណាំចំណីអាហារដ៏សំខាន់មួយក្នុងរដ្ឋ ហើយក៏មានការដាំដំណាំតែនៅតំបន់ជម្រាលភ្នំមួយចំនួនផងដែរ។ ក្នុងវិស័យវប្បធម៌ រដ្ឋនេះជាទីកន្លែងកំណើតនៃសិល្បករល្បីៗ ដូចជាកវី Sumitranandan Pant ដែលមានសារមន្ទីររំឭកនៅក្រុងកៅសានី (Kausani) និងវិចិត្រករ Mola Ram ជាដើម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

អាគារចំណតថ្មីរបស់អាកាសយានដ្ឋានដេរ៉ាឌុន ជាសញ្ញានៃការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធក្នុងរដ្ឋ ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និងក្រៅប្រទេស ឧត្តរាខណ្ឌគឺជាប្រធានបទដែលលេចឡើងជាញឹកញាប់ក្នុងព័ត៌មានតំបន់អាស៊ី។ ក្នុងនាមជាប្រភពនៃទន្លេគង្គា និងជាទីតាំងនៃទីសក្ការៈហិណ្ឌូធំៗ រដ្ឋនេះមានសារៈសំខាន់ខាងធនធានទឹក និងទេសចរណ៍សាសនា។

តាមវិគីភីឌា ការអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ដូចជាអាគារចំណតថ្មីរបស់អាកាសយានដ្ឋានដេរ៉ាឌុន ឆ្លុះបញ្ចាំងពីកំណើននៃវិស័យទេសចរណ៍ក្នុងរដ្ឋ។ ដោយសារភូមិសាស្ត្រភ្នំខ្ពស់ និងតួនាទីជាប្រភពទឹករបស់តំបន់ បញ្ហាបរិស្ថាននៅតំបន់ហិម៉ាឡៃយ៉ា រួមទាំងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ជាប្រធានបទដែល KhmerPulse ចាត់ទុកថាគួរតាមដាន ហើយនឹងបន្តចុះផ្សាយអំពីការវិវឌ្ឍន៍នានាដែលទាក់ទងនឹងរដ្ឋនេះ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ផ្លូវរូងក្រោមដីដួលរលំបណ្ដាលឲ្យមនុស្ស ៧ នាក់ស្លាប់នៅឥណ្ឌា

ឧបទ្ទវហេតុផ្លូវរូងក្រោមដីដួលរលំនៅគម្រោងវារីអគ្គិសនី Vishnugad-Pipalkoti ក្នុងរដ្ឋ Uttarakhand របស់ឥណ្ឌា បានបណ្ដាលឲ្យកម្មករយ៉ាងហោចណាស់ ៧ នាក់ស្លាប់ ហើយកម្មករ ៣ នាក់ទៀតនៅជាប់ក្នុងរូងនៅឡើយ។

5 sources · Al Jazeera, Deutsche Welle, South China Morning Post