ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា បារីអេឡិចត្រូនិក ឬ វ៉ាប (vape) គឺជាឧបករណ៍អេឡិចត្រូនិកមួយដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីក្លែងធ្វើការជក់បារី ដោយបញ្ចេញចំហាយទឹកជំនួសផ្សែង។ ឧបករណ៍នេះផ្សំឡើងដោយធាតុផ្គំសំខាន់ៗដូចជា ថ្មសម្រាប់ផ្តល់ថាមពល អាតូម៉ាយស័រ (atomizer) សម្រាប់កម្តៅ និងធុង ឬកាទ្រីដដែលផ្ទុកសារធាតុរាវ (e-liquid)។ នៅពេលអ្នកប្រើប្រាស់ស្រូប ថាមពលពីថ្មនឹងកម្តៅអាតូម៉ាយស័រឱ្យក្លាយជាកម្តៅ ហើយប្រែសារធាតុរាវទៅជាចំហាយ (aerosol) ដែលអាចស្រូបចូលបាន។ សារធាតុរាវនេះច្រើនតែមានផ្ទុកនីកូទីន សារធាតុផ្សំរសជាតិ និងសារធាតុគីមីផ្សេងទៀត ហើយឧបករណ៍ខ្លះអាចប្រើចោលបាន រីឯខ្លះទៀតអាចបញ្ចូលសារធាតុរាវឡើងវិញ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការប្រើប្រាស់បារីអេឡិចត្រូនិកមានការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅទូទាំងសកលលោក ចាប់តាំងពីការបង្ហាញខ្លួនលើកដំបូងនៅដើមទសវត្សឆ្នាំ២០០០។ យោងតាមទិន្នន័យដែលវិគីភីឌាបានចងក្រង ចំនួនអ្នកប្រើប្រាស់វ៉ាប (vaper) សកលបានកើនពីប្រមាណ ៧ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១១ ដល់ជាង ៤១ លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ២០១៨។ ក្រុមអ្នកប្រើប្រាស់ភាគច្រើនគឺយុវជន និងមនុស្សពេញវ័យវ័យក្មេង ជាពិសេសនៅក្នុងបណ្តាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ចក្រភពអង់គ្លេស បារាំង និងអាល្លឺម៉ង់។ ការស្ទង់មតិនៅសហភាពអឺរ៉ុបក្នុងឆ្នាំ២០១៨ បានបង្ហាញថាហេតុផលសំខាន់ៗសម្រាប់ការចាប់ផ្តើមប្រើមានដូចជា ការចង់សាកល្បង និងការចាត់ទុកថាជាផលិផលទាន់សម័យ។ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ កំណើននេះក៏កំពុងកើតមានផងដែរ ទោះបីជាមានបទបញ្ញត្តិតឹងរឹងក្នុងប្រទេសមួយចំនួនក៏ដោយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

គំនិតនៃបារីអេឡិចត្រូនិកមិនមែនជារឿងថ្មីឡើយ។ តាមវិគីភីឌា លោក Herbert A. Gilbert បានដាក់ពាក្យសុំប៉ាតង់សម្រាប់ «បារីគ្មានផ្សែង» នៅឆ្នាំ១៩៦៣ ប៉ុន្តែឧបករណ៍នេះមិនដែលត្រូវបានផលិតជាពាណិជ្ជកម្មឡើយ។ របកគំឃើញដ៏សំខាន់បានកើតឡើងនៅឆ្នាំ២០០៣ នៅពេលដែលលោក ហុន លីក (Hon Lik) ដែលជាឱសថការីចិន បានរចនាឧបករណ៍បារីអេឡិចត្រូនិកទំនើបដំបូងគេ។ លោកបានបំផុសគំនិតដោយការស្លាប់របស់ឪពុកដោយសារជំងឺមហារីកសួត ហើយឧបករណ៍នេះប្រើបច្ចេកវិទ្យាកម្តៅដើម្បីបង្កើតចំហាយពីសារធាតុរាវនីកូទីន។ ក្រុមហ៊ុន Ruyan បានដាក់លក់ឧបករណ៍នេះជាលើកដំបូងនៅក្នុងប្រទេសចិនក្នុងឆ្នាំ២០០៤ ហើយបន្ទាប់មកបាននាំចេញទៅអឺរ៉ុបនិងសហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ២០០៦។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ឧស្សាហកម្មនេះបានវិវត្តឥតឈប់ឈរ ពីឧបករណ៍រាងដូចបារីធម្មតា ទៅជាឧបករណ៍ធុងធំ (tank systems) និងម៉ូឌុល (mods) ដែលអាចកែតម្រូវថាមពល និងរសជាតិតាមចិត្ត។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ឧស្សាហកម្មបារីអេឡិចត្រូនិកបានរីកចម្រើនក្លាយជាទីផ្សារពិភពលោកដ៏ធំមួយ។ តាមវិគីភីឌា នៅឆ្នាំ២០២២ ទីផ្សារវ៉ាបសកលមានតម្លៃប្រមាណ ២២,៤៥ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ហើយគេរំពឹងថានឹងបន្តកើនក្នុងអត្រាប្រចាំឆ្នាំជាង ៣០%។ ម៉ាកល្បីៗដូចជា Juul, Vuse និងផលិផលប្រភេទថ្មីដូចជា IQOS (របស់ក្រុមហ៊ុន Philip Morris International) បានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការជំរុញទីផ្សារ ប៉ុន្តែក៏មានក្រុមហ៊ុនតូចៗជាច្រើនដែលផលិតឧបករណ៍ និងទឹកវ៉ាបផងដែរ។ ហាងលក់វ៉ាបឯកទេស (vape shops) បានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃទេសភាពទីក្រុងទូទាំងពិភពលោក។ ផ្នែកវប្បធម៌ សហគមន៍អ្នកវ៉ាបបានបង្កើតនូវអត្តសញ្ញាណពិសេសមួយ ដោយមានសកម្មភាព «cloud-chasing» (ការបង្កើតពពកចំហាយធំៗ) ការប្រកួតបង្កើតក្បាច់ចំហាយ និងការចែករំលែកបទពិសោធន៍តាមប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម។ ទោះជាយ៉ាងណា ការរីកចម្រើននេះក៏បានបង្កឱ្យមានក្តីបារម្ភអំពីការទាក់ទាញយុវជនឱ្យចាប់ផ្តើមប្រើប្រាស់នីកូទីនតាមរយៈវ៉ាប។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នាពេលបច្ចុប្បន្ន បារីអេឡិចត្រូនិកស្ថិតក្នុងចំណោមប្រធានបទដ៏ក្តៅគគុកក្នុងវិស័យសុខភាពសាធារណៈ និងនយោបាយ។ តាមវិគីភីឌា អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) និងមជ្ឈមណ្ឌលគ្រប់គ្រងជំងឺសហរដ្ឋអាមេរិក (CDC) បានព្រមានថា ការប្រើប្រាស់វ៉ាបអាចបង្កជាជំងឺរលាកសួត បញ្ហាសរសៃឈាមបេះដូង និងការញៀននីកូទីនខ្លាំង ជាពិសេសចំពោះយុវជន។ ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មដែលសំដៅទៅលើក្មេងៗ និងរសជាតិផ្លែឈើផ្អែមៗ ធ្វើឱ្យការប្រើប្រាស់ក្នុងចំណោមយុវវ័យកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅសហរដ្ឋអាមេរិក រហូតដល់រដ្ឋាភិបាលត្រូវដាក់បម្រាមលើរសជាតិមួយចំនួន។ នៅក្នុងតំបន់អាស៊ី ប្រទេសថៃ សិង្ហបុរី និងឥណ្ឌូនេស៊ី បានហាមឃាត់ទាំងស្រុងនូវការនាំចូល និងលក់បារីអេឡិចត្រូនិក។ ដូច្នេះ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ការយល់ដឹងអំពីវ៉ាបគឺជារឿងសំខាន់ ខណៈដែលទីផ្សារ និងការប្រើប្រាស់នៅកម្ពុជាកំពុងស្ថិតក្រោមការតាមដានពីសំណាក់អាជ្ញាធរសុខាភិបាល ហើយនិន្នាការត្រួតពិនិត្យជាសកលអាចជះឥទ្ធិពលដល់គោលនយោបាយក្នុងតំបន់ផងដែរ។