ប្រធានបទ

អាជ្ញាកណ្ដាលជំនួយវីដេអូ (VAR)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ម៉ូនីទ័រ VAR នៅកីឡដ្ឋាន Monumental David Arellano ក្នុងក្រុង Santiago ប្រទេសឈីលី ប្រភព: Wikipedia

អាជ្ញាកណ្ដាលជំនួយវីដេអូ (Video assistant referee) ឬ VAR គឺជាមន្ត្រីប្រកួតបាល់ទាត់ដែលជួយអាជ្ញាកណ្ដាលកណ្តាលដោយត្រួតពិនិត្យព្រឹត្តិការណ៍ហ្គេមឡើងវិញដោយប្រើវីដេអូ និងផ្ដល់យោបល់ដល់អាជ្ញាកណ្ដាលដោយផ្អែកលើការត្រួតពិនិត្យទាំងនោះ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia VAR ត្រូវបានណែនាំក្នុងច្បាប់ប្រកួតបាល់ទាត់ដោយក្រុមប្រឹក្សាកីឡាបាល់ទាត់អន្តរជាតិ (IFAB) នៅឆ្នាំ២០១៨ ហើយមានគោលបំណងកែតម្រូវ "កំហុសឆ្គងច្បាស់លាស់ និងព្រឹត្តិការណ៍ធ្ងន់ធ្ងរដែលខកខាន" ក្នុងស្ថានភាពផ្លាស់ប្តូរលទ្ធផលការប្រកួត។

ការប្រើប្រាស់ VAR ផ្តោតលើបួនប្រភេទព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗ៖ គ្រាប់បាល់ស៊ុតចូល (ថាតើមានការរំលោភបទបញ្ញត្តិមុនពេលស៊ុតបានដែរឬទេ) ការផ្ដល់បាល់ពិន័យ ការផ្ដល់កាតក្រហមដោយផ្ទាល់ និងករណីសម្គាល់ខុសអត្តសញ្ញាណីកីឡាករនៅពេលផ្ដល់កាតលឿងឬក្រហម។ VAR មិនមែនជាការត្រួតពិនិត្យគ្រប់ហ្គេមទេ ប៉ុន្តែផ្ដោតលើស្ថានភាពជាក់លាក់ដែលអាចប៉ះពាល់ដល់លទ្ធផលចុងក្រោយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ក្រុម VAR កំពុងធ្វើការក្នុងការប្រកួត Saudi Professional League ប្រភព: Wikipedia

VAR មិនត្រឹមតែជាបច្ចេកវិទ្យាប៉ុណ្ណោះទេ តែជាក្រុមមន្ត្រីដែលបំពាក់បំប៉នយ៉ាងពិសេស។ ក្រុមនេះរួមមានអាជ្ញាកណ្ដាលជំនួយវីដេអូ (VAR) មួយរូប និងអាជ្ញាកណ្ដាលជំនួយវីដេអូជាជំនួយ (AVARs) យ៉ាងតិចមួយរូប។ ពួកគេធ្វើការក្នុងបន្ទប់ប្រតិបត្តិការវីដេអូ (VOR) ដែលមានម៉ូនីទ័រច្រើនសម្រាប់មើលពីមុំផ្សេងៗ។ VAR អាចជូនដំណឹងដល់អាជ្ញាកណ្ដាលកណ្តាលតាមរយៈប្រព័ន្ធទំនាក់ទំនងសំឡេង ឬអញ្ជើញឱ្យអាជ្ញាកណ្ដាលទៅមើលអេក្រង់ "Referee Review Area" នៅខាងក្រៅទីលាន។

លីគកំពូលៗជាច្រើនជុំវិញពិភពលោកបានអនុវត្ត VAR៖ រួមមាន Premier League របស់ចក្រភពអង់គ្លេស, La Liga របស់អេស្ប៉ាញ, Serie A របស់អ៊ីតាលី, Bundesliga របស់អាល្លឺម៉ង់, និង MLS របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ការប្រកួតអន្តរជាតិធំៗដូចជា FIFA World Cup និង UEFA Champions League ក៏ប្រើ VAR ផងដែរ។ នៅតំបន់អាស៊ាន VAR ត្រូវបានប្រើក្នុង AFF Cup និង AFC Champions League។ នៅកម្ពុជា លីគកំពូលក្នុងស្រុកមិនទាន់មាន VAR នៅឡើយ ប៉ុន្តែអ្នកគាំទ្របាល់ទាត់កម្ពុជាធ្លាប់ឃើញ VAR តាមរយៈការផ្សាយផ្ទាល់ពីការប្រកួតអន្តរជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

VAR ត្រូវបានប្រើនៅ FIFA Women's World Cup ឆ្នាំ២០១៩ នៅប្រទេសបារាំង ប្រភព: Wikipedia

ការអភិវឌ្ឍ VAR ចាប់ផ្តើមពីការពិភាក្សាអំពីបច្ចេកវិទ្យាជំនួយអាជ្ញាកណ្ដាលក្នុងកីឡាបាល់ទាត់។ យោងតាម Wikipedia ការពិសោធសាកល្បងលើកដំបូងចាប់ផ្តើមដោយសមាគមបាល់ទាត់ហូឡង់ (KNVB) ក្នុងរដូវកាល ២០១២-២០១៣។ ប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយមក IFAB បានអនុម័តឲ្យមានការពិសោធពេញលេញនៅឆ្នាំ២០១៦ ហើយការប្រកួតដំបូងដែលប្រើ VAR ជាផ្លូវការគឺនៅ FIFA Club World Cup ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៦។

ការសាកល្បងត្រូវបានពង្រីកទៅកាន់លីគផ្សេងៗដូចជា A-League (អូស្ត្រាលី) MLS (សហរដ្ឋ) និង Serie A (អ៊ីតាលី) ក្នុងឆ្នាំ២០១៧-២០១៨។ ដោយទទួលបានលទ្ធផលវិជ្ជមាន IFAB បានសម្រេចផ្តល់យល់ព្រមឲ្យ VAR ជាផ្នែកផ្លូវការនៃច្បាប់ប្រកួតនៅខែមីនា ឆ្នាំ២០១៨។ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយគឺ FIFA World Cup ២០១៨ ដែលជាការប្រកួត World Cup បុរសលើកដំបូងដែលប្រើ VAR។ ព្រឹត្តិការណ៍នោះបានបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាព VAR និងក៏មានភាពចម្រូងចម្រាសខ្លះដែរ។ នៅឆ្នាំបន្ទាប់ FIFA Women's World Cup ២០១៩ ក៏ប្រើ VAR ផងដែរ ដែលជាជំហានបន្ថែមសម្រាប់ការទទួលស្គាល់ជាសកល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

VAR កំពុងប្រើក្នុងការប្រកួត UEFA Champions League រវាង Chelsea និង Valencia ឆ្នាំ២០១៩ ប្រភព: Wikipedia

VAR មានផលប៉ះពាល់ទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌។ តាម Wikipedia ការអនុវត្ត VAR មានតម្លៃខ្ពស់ ដោយត្រូវការឧបករណ៍កាមេរ៉ាទំនើប បន្ទប់ VOR ពិសេស និងបុគ្គលិកដែលបានទទួលការបណ្តុះបណ្តាល។ ការចំណាយសម្រាប់ការប្រកួតមួយអាចមានច្រើនពាន់ដុល្លារ។ លីគដែលមានធនធានតិចតួច រួមទាំងលីគក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ មិនអាចទ្រទ្រង់ VAR បានទេ។ ទោះយ៉ាងណា មានកិច្ចពិភាក្សាអំពីការបង្កើតកំណែ VAR ដែលមានតម្លៃទាបដើម្បីពង្រីកការប្រើប្រាស់។

ផ្នែកវប្បធម៌ VAR បានផ្លាស់ប្តូរបទពិសោធន៍អ្នកគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង។ អ្នកគាំទ្រមួយចំនួនយល់ថា VAR ធ្វើឱ្យបាត់បង់ចង្វាក់និងអារម្មណ៍នៃការប្រកួត ជាពិសេសនៅពេលដែលការសម្រេចចិត្តត្រូវការពេលយូរ។ មានការតវ៉ាជាច្រើនពីសំណាក់ក្លឹបនិងអ្នកលេងអំពីភាពមិនច្បាស់លាស់នៃការបកស្រាយច្បាប់ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងការលូកដៃ (handball) និងអូហ្វសាយ។ ទោះជាយ៉ាងណា អ្នកគាំទ្រផ្សេងទៀតជឿថា VAR ជួយឱ្យកីឡាមានយុត្តិធម៌ជាងមុន និងកាត់បន្ថយកំហុសអាជ្ញាកណ្ដាលដែលអាចប៉ះពាល់ដល់ជើងឯក។ ការជជែកនេះនៅតែបន្ត ហើយអាចជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌បាល់ទាត់សម័យថ្មី។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

អាជ្ញាកណ្ដាល MLS ពិនិត្យ VAR នៅគែមទីលានក្នុងការប្រកួតរវាង Seattle Sounders និង Sporting Kansas City ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន VAR កំពុងបន្តអភិវឌ្ឍ។ យោងតាម Wikipedia បច្ចេកវិទ្យា semi-automated offside ត្រូវបានដាក់ឱ្យប្រើនៅ FIFA World Cup ២០២២ និង UEFA Champions League ដើម្បីផ្ដល់ការសម្រេចចិត្តអូហ្វសាយដោយរហ័ស និងត្រឹមត្រូវជាងមុន។ បច្ចេកវិទ្យានេះប្រើឧបករណ៍ចាប់សញ្ញាក្នុងបាល់ និងកាមេរ៉ាជាច្រើនដើម្បីតាមដានទីតាំងីកីឡាករ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse VAR ជាប្រធានបទដែលពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់តាមរយៈការទស្សនាការប្រកួតអន្តរជាតិ។ ការសម្រេចចិត្ត VAR ដ៏ចម្រូងចម្រាសក្នុង World Cup ឬ AFC Asian Cup តែងតែក្លាយជាប្រធានបទពិភាក្សាលើបណ្តាញសង្គមកម្ពុជា។ លើសពីនេះ ការពិភាក្សាថាតើកម្ពុជាគួរនាំ VAR មកប្រើក្នុងលីគក្នុងស្រុកក៏កំពុងកើតមានដែរ ទោះបីឧបសគ្គសំខាន់គឺថវិការ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ឋនៅឡើយក៏ដោយ។ សម្រាប់ព័ត៌មានថ្មីៗអំពី VAR អ្នកអាចតាមដាន KhmerPulse ដែលនឹងផ្សាយរឿងរ៉ាវពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រកួតនានា។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

អាសេណល់យកឈ្នះវេសហាំ ១-០ ក្រោយគ្រាប់បាល់យឺតរបស់ Trossard និងភាពចម្រូងចម្រាស VAR
កីឡា

អាសេណល់យកឈ្នះវេសហាំ ១-០ ក្រោយគ្រាប់បាល់យឺតរបស់ Trossard និងភាពចម្រូងចម្រាស VAR

ក្រុមអាសេណល់បានយកឈ្នះវេសហាំ ១-០ ដោយគ្រាប់បាល់នាទីទី៨៣ របស់ Leandro Trossard ហើយ VAR បានបដិសេធគ្រាប់បាល់ស្មើនៅនាទីចុងក្រោយ ដែលជួយឲ្យក្រុមដើរកាន់តែជិតការដណ្តើមពានព្រីមៀរលីក។

១១ ឧសភា ២០២៦