ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សាជាគោលគំនិតដែលសំដៅទៅលើការប្រើកម្លាំងរាងកាយដោយមនុស្ស ដើម្បីបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់សត្វមានជីវិតផ្សេងៗ។ យោងតាមអត្ថបទ Wikipedia ស្តីពីអំពើហិង្សា គ្រោះថ្នាក់នោះអាចមានទម្រង់ជាការឈឺចាប់ របួស ពិការភាព ការស្លាប់ ការខូចខាត និងការបំផ្លិចបំផ្លាញ។ ការពិពណ៌នានេះបង្ហាញថា អំពើហិង្សាមិនត្រឹមតែជាការធ្វើបាបផ្នែករាងកាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអាចបង្កផលវិបាកធ្ងន់ធ្ងរដល់ជីវិត និងទ្រព្យសម្បត្តិ។

អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) បានកំណត់និយមន័យអំពើហិង្សាថា ជាការប្រើកម្លាំងរាងកាយ ឬអំណាចដោយចេតនា ទោះជាការគំរាមកំហែង ឬការប្រើប្រាស់ពិតប្រាកដក៏ដោយ ដែលសំដៅទៅលើខ្លួនឯង អ្នកផ្សេង ឬក្រុម ឬសហគមន៍ណាមួយ ហើយដែលបណ្តាលឱ្យ ឬមានលទ្ធភាពខ្ពស់ក្នុងការបណ្តាលឱ្យមានរបួស ការស្លាប់ ការប៉ះទង្គិចផ្លូវចិត្ត ការអភិវឌ្ឍមិនគ្រប់លក្ខណៈ ឬការដកហូត។

WHO ក៏បានទទួលស្គាល់ថា គួរបញ្ចូលអំពើហិង្សាដែលមិនបណ្តាលឱ្យមានរបួស ឬស្លាប់ផងដែរ ពីព្រោះការគំរាមកំហែង និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញផ្លូវចិត្តក៏ជាទម្រង់របស់អំពើហិង្សាដែរ។ រូបភាពទីមួយពី Wikipedia បង្ហាញពីការចាត់ថ្នាក់ប្រភេទអំពើហិង្សា ដែលជួយឱ្យអ្នកសិក្សាអាចសម្គាល់ទម្រង់ផ្សេងៗរបស់បញ្ហានេះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សាអាចកើតឡើងនៅគ្រប់តំបន់ និងគ្រប់ក្រុមប្រជាជន។ យោងតាមចំណងជើងរូបភាពពី Wikipedia ការប្រជុំជនរងគ្រោះដោយអំពើហិង្សាផ្លូវភេទត្រូវបានគេថតទុកនៅសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ។ ឧទាហរណ៍នេះបង្ហាញថា ជនរងគ្រោះនៅក្នុងសហគមន៍ដែលរងគ្រោះដោយជម្លោះ ជាពិសេសស្ត្រី អាចប្រឈមមុខនឹងអំពើហិង្សាផ្លូវភេទ ហើយត្រូវការការគាំទ្រពីសង្គម។

រូបថតមួយទៀតដែលមានក្នុងបណ្តុំ Wikipedia បង្ហាញក្រុមតាលីបង់ធ្វើបាបស្ត្រីនៅទីសាធារណៈ។ ការនេះបញ្ជាក់ថា អំពើហិង្សាអាចកើតមានក្នុងទម្រង់នៃការរំលោភសិទ្ធិបុគ្គល និងអំពើហិង្សាផ្អែកលើយេនឌ័រ។ អង្គការ WHO បានរៀបរាប់ថា អំពើហិង្សាអាចសំដៅទៅលើបុគ្គល ក្រុម ឬសហគមន៍ទាំងមូល ដែលធ្វើឱ្យបញ្ហានេះមានលក្ខណៈរីករាលដាលក្នុងសង្គម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សាមានវត្តមាននៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិជាយូរមកហើយ។ យោងតាមចំណងជើងរូបភាពពី Wikipedia គំនូរដោយ Peter Paul Rubens ប្រហែលឆ្នាំ ១៦០០ បង្ហាញពីរឿងកាអ៊ីនសម្លាប់អេបិល។ រឿងនេះជាឧទាហរណ៍បុរាណនៃអំពើហិង្សារវាងបងប្អូន ហើយជានិមិត្តសញ្ញានៃហិង្សាក្នុងគ្រួសារដែលគេស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយ។

រូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងទៀតពី Wikipedia បង្ហាញថា អំពើហិង្សាក៏បានកើតឡើងក្នុងជម្លោះនយោបាយ និងសាសនាធំៗដែរ។ ជាឧទាហរណ៍ មានរូបភាពបង្ហាញការសម្លាប់រង្គាលជនស៊ីវិលប៉ូឡូញ ក្នុងអំឡុងការកាន់កាប់ប្រទេសប៉ូឡូញដោយណាស៊ីអាល្លឺម៉ង់ នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៣៩ និងការសម្លាប់រង្គាលពួកប្រូតេស្តង់បារាំង នៅឆ្នាំ ១៥៧២។

រូបគំនូរឈើឆ្នាំ ១៨៦០ របស់ Julius Schnorr von Karolsfeld ក៏បង្ហាញរឿងព្រះបាទសូលវាយប្រហារដាវីឌ ពេលដែលដាវីឌកំពុងប្រគំតន្ត្រីជួយឱ្យព្រះបាទសូលមានអារម្មណ៍ល្អប្រសើរ។ ឧទាហរណ៍ទាំងនេះបង្ហាញថា អំពើហិង្សាបានលេចឡើងក្នុងសិល្បៈ អក្សរសាស្ត្រ និងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃតំបន់ផ្សេងៗ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សាជាប្រធានបទដែលជះឥទ្ធិពលដល់វប្បធម៌ និងមនសិការសាធារណៈ។ យោងតាមរូបភាពពី Wikipedia មានផ្លាកសញ្ញាមួយដែលអំពាវនាវឱ្យបញ្ឈប់អំពើហិង្សា។ រូបសំណាកនៅទីក្រុង Petah Tikva ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល បង្ហាញសោរមួយចាក់សោលើធុងកាំភ្លើងខ្លីដែលត្រូវបានបត់ខូចទ្រង់ទ្រាយ ដោយមានសិលាចារឹកថា «បញ្ឈប់អំពើហិង្សា!»។ ស្នាដៃទាំងនេះបង្ហាញថា ការប្រឆាំងអំពើហិង្សាបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃវប្បធម៌សាធារណៈ និងការតស៊ូមតិដើម្បីសន្តិភាព។

ចំពោះផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ប្រភព Wikipedia ដែលយើងមានមិនបានផ្តល់តួលេខ ឬការវិភាគជាក់លាក់ទេ។ ក៏ប៉ុន្តែ ការបង្កើតផ្លាកសញ្ញា និងស្នាដៃសិល្បៈប្រឆាំងអំពើហិង្សា បង្ហាញថា សង្គមចាត់ទុកការទប់ស្កាត់អំពើហិង្សាជាបញ្ហាសាធារណៈដ៏សំខាន់មួយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

អំពើហិង្សានៅតែជាប្រធានបទបច្ចុប្បន្ន ដែលមានទម្រង់ថ្មីៗដូចជា ការតាមដានឌីជីថល និងអំពើហិង្សាពីដៃគូជិតស្និទ្ធ។ យោងតាមចំណងជើងរូបថតពី Wikipedia កិច្ចពិភាក្សាតុមូលរបស់ Joint Base Myer-Henderson Hall (JBM-HH) បានផ្តោតលើការតាមដានឌីជីថល និងទំនាក់ទំនងរបស់វាចំពោះអំពើហិង្សាពីដៃគូជិតស្និទ្ធ។ ការពិភាក្សាបែបនេះបង្ហាញថា អ្នកជំនាញ និងស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ កំពុងយកចិត្តទុកដាក់ចំពោះទំនាក់ទំនងរវាងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ។

រូបថតពី Wikipedia មួយទៀតបង្ហាញអ្នកតវ៉ាគាំទ្រលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅបារ៉ែនត្រូវបានសម្លាប់ដោយយោធា ក្នុងខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០១១។ នេះជាឧទាហរណ៍នៃអំពើហិង្សារបស់រដ្ឋ ដែលជាប្រធានបទគេយកចិត្តទុកដាក់ក្នុងចលនាសិទ្ធិមនុស្ស។ ឧទាហរណ៍ទាំងនេះបញ្ជាក់ថា អំពើហិង្សាមិនមែនជាបញ្ហាឯកោទេ ប៉ុន្តែជាបញ្ហាសកលដែលពាក់ព័ន្ធនឹងនយោបាយ សិទ្ធិមនុស្ស សុវត្ថិភាពសាធារណៈ និងបច្ចេកវិទ្យា។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីអំពើហិង្សា ជួយផ្តល់បរិបទសម្រាប់ការតាមដានព័ត៌មានថ្មីៗទាក់ទងនឹងអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ បទល្មើសឌីជីថល ជម្លោះក្នុងតំបន់ និងបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស។ ប្រធានបទនេះក៏ភ្ជាប់ទៅនឹងការងាររបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក ក្នុងការទប់ស្កាត់ និងកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់នៃអំពើហិង្សាផងដែរ។