ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ព្រហ្មចារីម៉ារី គឺជាស្ត្រីជនជាតិជ្វីហ្វនៅក្រុងណាសារ៉ែតនាសតវត្សទី ១ ដែលជាភរិយារបស់លោកយ៉ូសែប និងជាមាតារបស់ព្រះយេស៊ូ។ តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា នាងគឺជាឥស្សរជនដ៏សំខាន់មួយរូបនៅក្នុងសាសនាគ្រិស្ត ហើយត្រូវបានគេគោរពបូជាក្រោមព្រះនាមផ្សេងៗ ដូចជា «ព្រហ្មចារី» ឬ «ព្រះមហាក្សត្រី» ជាដើម។ ព្រះនាមទាំងនោះភាគច្រើនត្រូវបានរៀបរាប់ក្នុងលីតានីនៃឡូរ៉េតូ (Litany of Loreto)។

លើសពីសាសនាគ្រិស្តទៅទៀត តាមវិគីភីឌា នាងម៉ារីមានឋានៈខ្ពស់ជាងគេក្នុងចំណោមស្ត្រីទាំងអស់ក្នុងសាសនាឥស្លាម ហើយត្រូវបានគម្ពីរកូរ៉ានរៀបរាប់ជាច្រើនលើក រួមទាំងមានជំពូកមួយ (ស៊ូរ៉ា) ដាក់ឈ្មោះតាមនាងផងដែរ។ នាងក៏ត្រូវបានគេគោរពនៅក្នុងសាសនាបាហាយ និងសាសនាដ្រូសទៀតផង។

ជីវប្រវត្តិ តួនាទី និងការគោរព

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា នាងម៉ារីជាស្ត្រីជនជាតិជ្វីហ្វមកពីក្រុងណាសារ៉ែតនាសតវត្សទី ១ ជាភរិយារបស់លោកយ៉ូសែប និងជាមាតារបស់ព្រះយេស៊ូ។ គំនូរល្បីឈ្មោះ «ការប្រកាសដំណឹង» របស់វិចិត្រករ Eustache Le Sueur ក្នុងសតវត្សទី ១៧ បានពណ៌នាទេវទូតកាព្រីយ៉ែលកំពុងប្រកាសដល់នាងម៉ារីអំពីការមានគភ៌ព្រះយេស៊ូ ហើយបានជូនផ្កាលីលីពណ៌សដល់នាង។

សាសនាគ្រិស្តចាត់ទុកនាងម៉ារីជាឥស្សរជនស្នូលមួយរូប។ យោងតាមវិគីភីឌា ព្រះវិហារអូស្សូដក់ខាងកើត អូស្សូដក់បុរាណ កាតូលិក លូធើរ៉ង់ផ្សាយដំណឹងល្អ រីហ្វម អង់គ្លីកង់ និងមេតូឌីស សុទ្ធតែមានជំនឿថា នាងម៉ារីដែលជាមាតារបស់ព្រះយេស៊ូ គឺជា «មាតានៃព្រះ» (Mother of God)។ ចំណែកឯសាសនាចក្រនៃបូព៌ា (Church of the East) វិញ តាមប្រវត្តិសាស្ត្របានចាត់ទុកនាងជា «គ្រីស្តូតូកូស» (Christotokos) ដែលមានន័យថាអ្នកសម្រាលព្រះគ្រិស្ត ហើយពាក្យនេះនៅតែត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងពិធីថ្វាយបង្គំរបស់សាសនាចក្រអាស្ស៊ីរីនៃបូព៌ា រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

ក្នុងពិភពសាសនាឥស្លាម នាងម៉ារីត្រូវបានគេស្គាល់ឈ្មោះ «ម៉ារីយ៉ាំ»។ តាមវិគីភីឌា នាងមានឋានៈខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមស្ត្រីទាំងអស់ ហើយមានស៊ូរ៉ាមួយក្នុងគម្ពីរកូរ៉ានដាក់ឈ្មោះតាមនាង។ នាងក៏ត្រូវបានគោរពក្នុងសាសនាបាហាយ និងដ្រូសដែរ ដោយរូបសញ្ញា Saidet el Tallé ដែលគេស្គាល់ថា «ព្រហ្មចារីនៃដ្រូស» ត្រូវបានគោរពរួមគ្នាដោយទាំងសហគមន៍ដ្រូស និងគ្រិស្តបរិស័ទនៅលីបង់។

ក្នុងការគំនូរបែបប្រពៃណី នាងម៉ារីត្រូវបានពណ៌នាជាញឹកញាប់ដោយស្លៀកសម្លៀកបំពាក់ពណ៌ខៀវ ដូចគំនូរ Madonna of humility របស់ Fra Angelico ប្រហែលឆ្នាំ ១៤៣០។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

នាងម៉ារីរស់នៅក្នុងសតវត្សទី ១។ ការគោរពបូជាចំពោះនាងមានប្រវត្តិយូរអង្វែង ដូចដែលឃើញតាមរយៈស្នាដៃសិល្បៈសាសនាដែលវិគីភីឌាបានរក្សាទុក។ ក្នុងចំណោមនោះ មានរូបសញ្ញាព្រះនាងម៉ារី និងព្រះយេស៊ូជាមួយទេវទូត ដែលមានអាយុកាលប្រហែលឆ្នាំ ៦០០ ហើយត្រូវបានរក្សាទុកនៅវត្ត Saint Catherine។

ទំនៀមគោរពនាងម៉ារីក៏រីកចម្រើនខ្លាំងនៅក្នុងចក្រភពប៊ីហ្សង់ទីនដែរ។ យោងតាមកំណត់សម្គាល់រូបភាពក្នុងវិគីភីឌា ផ្ទាំងម៉ូសេអ៊ីកនៅហាហ្គីយ៉ាសូហ្វៀ ក្នុងក្រុងខនស្ទែនទីណូប (ទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុលបច្ចុប្បន្ន) ដែលមានអាយុកាលប្រហែលឆ្នាំ ១១១៨ ពណ៌នានាងម៉ារីជាមួយព្រះយេស៊ូ ដោយមានអធិរាជ John II Komnenos និងភរិយារបស់ព្រះអង្គ គឺ Irene នៅសងខាង។ ផ្ទាំងម៉ូសេអ៊ីកពីព្រះវិហារកូរ៉ា (Chora Church) សតវត្សទី ១២ ក៏ពណ៌នាអំពី «ជំហានទាំងប្រាំពីរដំបូងរបស់ព្រហ្មចារី» ដែរ។

ព្រះនាម «ទេអូតូកូស» (Theotokos) ដែលមានន័យថា «អ្នកកាន់ព្រះ» ក៏លេចឡើងក្នុងរូបសញ្ញាសតវត្សទី ១៥។ សិល្បៈអំពីនាងម៉ារីបានបន្តរីកចម្រើននៅអឺរ៉ុបរហូតដល់សតវត្សទី ១៧ និងក្រោយមកទៀត ដូចជាគំនូរ Stabat Mater របស់ Gabriel Wuger ឆ្នាំ ១៨៦៨ ជាដើម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ការគោរពបូជាព្រហ្មចារីម៉ារីនៅតែមានជីវិតរស់រវើករហូតដល់សព្វថ្ងៃ។ មានទីតាំងធម្មយាត្រាដូចជាវិហារដែលសង់លើទីតាំងដែលគេជឿថាជាផ្ទះរបស់នាងម៉ារីនៅអេភេសូស ពិធីបុណ្យប្រចាំឆ្នាំដូចជាបុណ្យ Assumption ដែលគេតុបតែងភូមិនៅប្រទេសម៉ាល់តា និងវត្ថុសក្ការៈដូចជាខ្សែក្រវាត់បរិសុទ្ធដែលវិហារស៊ីរីអូស្សូដក់រក្សាទុកជាដើម។

ឥទ្ធិពលវប្បធម៌របស់នាងម៉ារីក៏ឆ្លងកាត់ទ្វីបនានា។ តាមរូបភាពក្នុងវិគីភីឌា គេឃើញមានរូបគំនូរជញ្ជាំង «Black Madonna» នៅវិហារក្រុងអាក់ស៊ុំ ប្រទេសអេត្យូពី រូប «Chinese Madonna» នៅព្រះវិហារ St. Francis ក្រុងម៉ាកាវ និងរូបសំណាកព្រះនាងម៉ារី និងព្រះយេស៊ូនៅព្រះវិហារកាតូលិកក្នុងក្រុងសេអ៊ូល ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។

ចំពោះអ្នកអានខ្មែរ ព្រហ្មចារីម៉ារីជាឥស្សរជនមួយដែលសាសនាធំៗជាច្រើនមានទស្សនៈគោរពរួមគ្នា គឺគ្រិស្តសាសនា ឥស្លាម បាហាយ និងដ្រូស។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងអំពីនាងម៉ារី និងការគោរពបូជាចំពោះនាង អាចជួយឲ្យយល់ពីវប្បធម៌ និងជំនឿរបស់សហគមន៍សាសនាផ្សេងៗនៅជុំវិញពិភពលោក និងក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលជាប្រធានបទមានសារៈសំខាន់សម្រាប់ការសន្ទនារវាងសាសនានៅកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន។