KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២០ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២០ មិថុនា ២០២៦

វីភីអិន (VPN)

វីភីអិន (VPN)
ប្រភព: Wikipedia

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យោងតាមការពន្យល់របស់សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia វីភីអិន (VPN) ដែលមានឈ្មោះពេញថា បណ្តាញឯកជននិម្មិត (Virtual Private Network) គឺជាបណ្តាញត្រួតលើគ្នា (overlay network) ដែលប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានិម្មិតនៃបណ្តាញ ដើម្បីពង្រីកបណ្តាញឯកជនឆ្លងកាត់បណ្តាញសាធារណៈដូចជាអ៊ីនធឺណិត ដោយប្រើប្រាស់ការអ៊ិនគ្រីបទិន្នន័យ និងពិធីការផ្លូវរូងក្រោម (tunneling protocols)។ ក្នុងន័យងាយយល់ វីភីអិនបង្កើត "ផ្លូវរូង" សុវត្ថិភាពមួយរវាងឧបករណ៍របស់អ្នកប្រើប្រាស់ និងម៉ាស៊ីនបម្រើគោលដៅ ដែលធ្វើឱ្យទិន្នន័យដែលបញ្ជូនមិនអាចត្រូវបានមើលឬកែប្រែដោយភាគីទីបីបាន។

Wikipedia បន្តថា វីភីអិនត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅសម្រាប់ករណីពីរសំខាន់៖ ការភ្ជាប់ពីចម្ងាយ (remote access VPN) ដើម្បីឱ្យបុគ្គលិកអាចភ្ជាប់ទៅបណ្តាញក្រុមហ៊ុនពីកន្លែងផ្សេងៗ និងការភ្ជាប់ពីបណ្តាញទៅបណ្តាញ (site-to-site VPN) ដើម្បីតភ្ជាប់ទីតាំងអាជីវកម្មពីរឬច្រើនជាមួយគ្នា។ លើសពីនេះ វីភីអិនក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយដោយអ្នកប្រើប្រាស់ឯកជន សម្រាប់ការការពារឯកជនភាព ការចូលមើលខ្លឹមសារដែលត្រូវបានរារាំងតាមតំបន់ និងការរក្សាសុវត្ថិភាពលើបណ្តាញ Wi-Fi សាធារណៈ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

យោងតាមទិន្នន័យពី Wikipedia ដើមកំណើតនៃបច្ចេកវិទ្យាវីភីអិនអាចត្រូវបានតាមដានទៅកាន់ឆ្នាំ១៩៩៦ នៅពេលដែលក្រុមហ៊ុន Microsoft បានបង្កើតពិធីការផ្លូវរូងក្រោមដំបូងគេមួយដែលមានឈ្មោះថា PPTP (Point-to-Point Tunneling Protocol)។ PPTP ត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីបង្កើតការតភ្ជាប់សុវត្ថិភាពរវាងកុំព្យូទ័រពីចម្ងាយ និងម៉ាស៊ីនបម្រើរបស់ក្រុមហ៊ុន តាមរយៈអ៊ីនធឺណិតសាធារណៈ។

ក្នុងអំឡុងចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ និងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០០០ ពិធីការ IPsec (Internet Protocol Security) និង SSL/TLS VPN បានលេចឡើង ដែលផ្តល់នូវកម្រិតសុវត្ថិភាពខ្ពស់ជាង និងភាពអាចបត់បែនបានច្រើនជាងមុន។ IPsec ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយសម្រាប់ VPN ពីបណ្តាញទៅបណ្តាញ ខណៈដែល SSL VPN អាចដំណើរការតាមរយៈកម្មវិធីរុករកបណ្ដាញដោយមិនចាំបាច់ដំឡើងកម្មវិធីពិសេស។

ប្រជាប្រិយភាពរបស់វីភីអិនបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ២០១០ ដោយសារតែការកើនឡើងនៃការព្រួយបារម្ភអំពីឯកជនភាពលើអ៊ីនធឺណិត ការបង្ហាញរបស់ Edward Snowden អំពីការត្រួតពិនិត្យដ៏ធំសម្បើម និងការរីកចម្រើននៃសេវាវីភីអិនពាណិជ្ជកម្មដែលងាយស្រួលប្រើប្រាស់។ សព្វថ្ងៃនេះ មានអ្នកផ្តល់សេវាវីភីអិនរាប់រយនៅទូទាំងពិភពលោក ដែលផ្តល់ជូនមុខងារផ្សេងៗ ដូចជាគោលការណ៍មិនរក្សាទុកទិន្នន័យ (no-logs policy) និងម៉ាស៊ីនបម្រើនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

Wikipedia គូសបញ្ជាក់ថា ការប្រើប្រាស់វីភីអិនមិនត្រឹមតែកំណត់ចំពោះអាជីវកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជាឧបករណ៍សំខាន់សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ទូទៅផងដែរ ជាពិសេសនៅក្នុងបរិបទនៃការកើនឡើងនៃការត្រួតពិនិត្យឌីជីថល និងការរារាំងខ្លឹមសារតាមភូមិសាស្រ្ត។ អ្នកប្រើប្រាស់បានប្រើប្រាស់វីភីអិនដើម្បីការពារទិន្នន័យផ្ទាល់ខ្លួននៅពេលប្រើប្រាស់បណ្តាញ Wi-Fi សាធារណៈ ចូលមើលគេហទំព័រដែលត្រូវបានរារាំងដោយរដ្ឋាភិបាល ឬឆ្លងកាត់ការរឹតបន្តឹងរបស់អ្នកផ្តល់សេវាអ៊ីនធឺណិត (ISP)។

នៅក្នុងបរិបទសកល វីភីអិនបានក្លាយជាប្រធានបទក្តៅនៅក្នុងការជជែកវែកញែកអំពីសេរីភាពអ៊ីនធឺណិត និងអព្យាក្រឹតភាពបណ្តាញ។ យោងតាម Wikipedia ការពិភាក្សាអំពីក្រមសីលធម៌នៃការប្រើប្រាស់វីភីអិនសម្រាប់ទស្សនាខ្លឹមសារដែលមានកំហិតតំបន់ក៏កំពុងបន្តដែរ ខណៈដែលសេវាកម្មស្ទ្រីមនានាព្យាយាមទប់ស្កាត់ការប្រើប្រាស់នេះ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ រដ្ឋាភិបាលនៅតាមប្រទេសខ្លះបានព្យាយាមរារាំងការប្រើប្រាស់វីភីអិន ដើម្បីរក្សាការគ្រប់គ្រងលើលំហូរព័ត៌មាន។

ទោះជាយ៉ាងណា ការប្រើប្រាស់វីភីអិនក៏មានដែនកំណត់ និងបញ្ហាប្រឈមមួយចំនួនផងដែរ។ Wikipedia បានកត់សម្គាល់ថា វីភីអិនអាចកាត់បន្ថយល្បឿនអ៊ីនធឺណិត ដោយសារដំណើរការអ៊ិនគ្រីប និងចម្ងាយទៅកាន់ម៉ាស៊ីនបម្រើ។ លើសពីនេះ ភាពជឿទុកចិត្តលើអ្នកផ្តល់សេវាវីភីអិនគឺជារឿងសំខាន់ ព្រោះពួកគេអាចមានសិទ្ធិចូលមើលទិន្នន័យរបស់អ្នកប្រើប្រាស់។ ដូច្នេះហើយ ការជ្រើសរើសសេវាដែលមានគោលការណ៍មិនរក្សាទុកទិន្នន័យ និងការគ្រប់គ្រងសុវត្ថិភាពខ្ពស់ គឺជាកត្តាសំខាន់។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

តុលាការឥណ្ឌាបដិសេធពាក្យបណ្តឹងរបស់ Telegram ប្រឆាំងនឹងការហាមឃាត់កម្មវិធីជាបណ្តោះអាសន្ន

តុលាការក្រុងដេលីរក្សាការបិទកម្មវិធី Telegram ជាបណ្ដោះអាសន្ន ក្រោយបដិសេធបណ្ដឹងរបស់ក្រុមហ៊ុនដែលអះអាងថាការបិទនេះមិនស្របតាមរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងបំពានសិទ្ធិអ្នកប្រើប្រាស់ជាង ១៥០ លាននាក់។

5 sources · Deutsche Welle, TechCrunch, The Straits Times