ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា វ៉លស្ទ្រីត (Wall Street) គឺជាផ្លូវមួយនៅក្នុងតំបន់ហិរញ្ញវត្ថុនៃទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក។ ផ្លូវនេះមានប្រវែងប្រហែល ២០០០ ហ្វីត (ប្រមាណ ៦០០ ម៉ែត្រ) និងលាតសន្ធឹង ៨ ប្លុក ចាប់ពីផ្លូវប្រូដវេនៅខាងលិច ទៅដល់ផ្លូវសៅធ៍ និងទន្លេអ៊ីស្តនៅខាងកើត។ ឈ្មោះ “Wall Street” បានក្លាយជាពាក្យតំណាងឲ្យទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុអាមេរិក ឧស្សាហកម្មសេវាកម្មហិរញ្ញវត្ថុ និងក្រុមផលប្រយោជន៍ហិរញ្ញវត្ថុដែលមានមូលដ្ឋាននៅញូវយ៉ក។ ដោយមានវ៉លស្ទ្រីតជាចំណុចយុថ្កា ទីក្រុងញូវយ៉កត្រូវបានពណ៌នាថាជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ និងបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ (fintech) ឈានមុខគេរបស់ពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា ផ្លូវវ៉លស្ទ្រីតស្ថិតនៅភាគខាងត្បូងនៃកោះម៉ាន់ហាតតាន់ ហើយបច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុងតំបន់ពាណិជ្ជកម្មដ៏រស់រវើក ដែលព័ទ្ធជុំវិញដោយអាគារខ្ពស់ៗ។ ឈ្មោះផ្លូវនេះមានប្រភពចេញពីកំពែងពិតមួយដែលត្រូវបានសង់ដោយជនជាតិហូឡង់ក្នុងសតវត្សរ៍ទី ១៧ ដើម្បីការពារការតាំងទីលំនៅ New Amsterdam (ឈ្មោះដើមរបស់ញូវយ៉ក) ពីការវាយប្រហារ។ សព្វថ្ងៃ សំណល់កំពែងនោះត្រូវបានរំលឹកតាមរយៈក្បឿងតុបតែងក្នុងស្ថានីយ៍រថភ្លើងក្រោមដីនៅលើផ្លូវនេះ។ តំបន់នេះពុំមែនជាកន្លែងស្នាក់នៅច្រើនទេ ដោយប្រជាជនភាគច្រើនជាអ្នកធ្វើដំណើរទៅធ្វើការនៅក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា និងចំណងជើងរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់វា កំពែងដែលផ្តល់ឈ្មោះឲ្យផ្លូវនេះត្រូវបានកសាងដោយជនជាតិហូឡង់នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី ១៧ (ដូចបង្ហាញក្នុងផែនទី Castello Plan ឆ្នាំ ១៦៦០) និងត្រូវបានរុះរើចោលក្រោយការកាន់កាប់របស់អង់គ្លេស។ នៅសតវត្សរ៍ទី ១៨ ចុងផ្លូវជាប់ទន្លេអ៊ីស្តគឺជាទីតាំងនៃទីផ្សារជួញដូរទាសករក្រុង (Municipal Slave Market) ដែលដំណើរការពីឆ្នាំ ១៧១១ ដល់ ១៧៦២។ នៅឆ្នាំ ១៧៨៩ លោក ចច វ៉ាស៊ីនតោន បានស្បថចូលកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីទី ១ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក នៅឯ Federal Hall លើផ្លូវវ៉លស្ទ្រីត។

នៅសតវត្សរ៍ទី ១៩ វ៉លស្ទ្រីតបានអភិវឌ្ឍជាបណ្តើរៗទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ ជាពិសេសបន្ទាប់ពីការបង្កើតផ្សារហ៊ុនញូវយ៉ក (NYSE) ដែលមានទីតាំងនៅទីនេះ។ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ ឧប្បត្តិហេតុធំៗដូចជាការបំផ្ទុះគ្រាប់បែកនៅឆ្នាំ ១៩២០ (ដែលមានអ្នកស្លាប់ ៣៨ នាក់) និងការធ្លាក់ចុះទីផ្សារហ៊ុននៅឆ្នាំ ១៩២៩ ដែលបង្កឲ្យមានវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសកល បានផ្តិតយកនូវប្រវត្តិនៃផ្លូវនេះ។

នៅសតវត្សរ៍ទី ២១ ចលនាតវ៉ា Occupy Wall Street នៅឆ្នាំ ២០១១ បានទាញចំណាប់អារម្មណ៍អន្តរជាតិមកលើបញ្ហាវិសមភាពសេដ្ឋកិច្ច និងអំណាចនៃវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមការពិពណ៌នារបស់វិគីភីឌា វ៉លស្ទ្រីតគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុអន្តរជាតិ ដោយជាទីតាំងរបស់ផ្សារហ៊ុនញូវយ៉ក (NYSE) — ផ្សារហ៊ុនធំជាងគេលើពិភពលោកតាមគុណតម្លៃទីផ្សារ — ព្រមទាំងស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុធំៗផ្សេងទៀត។ តំបន់នេះបម្រើការងារដល់បុគ្គលិករាប់ម៉ឺននាក់ ហើយដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងលំហូរទុនសកល។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ វ៉លស្ទ្រីតបានជ្រាបចូលទៅក្នុងរូបភាពតំណាងនៃទ្រព្យសម្បត្តិ ហានិភ័យ និងមហិច្ឆតារបស់អាមេរិក។ វាបានបង្ហាញខ្លួនក្នុងភាពយន្ត អក្សរសិល្ប៍ និងតន្ត្រីជាច្រើន ដែលជារឿយៗឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពតានតឹងរវាងបុគ្គលនិយម និងផលប្រយោជន៍សាធារណៈ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន វ៉លស្ទ្រីតនៅតែជាបេះដូងនៃពិភពហិរញ្ញវត្ថុសកល។ វិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ថា ទីក្រុងញូវយ៉កកំពុងពង្រឹងជំហររបស់ខ្លួនជាមជ្ឈមណ្ឌលបច្ចេកវិទ្យាហិរញ្ញវត្ថុ (fintech) ឈានមុខ ដែលជំរុញដោយការច្នៃប្រឌិតថ្មីៗ និងការវិនិយោគច្រើន។ ទោះបីមានការប្រកួតប្រជែងពីមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុនៅអាស៊ី និងអឺរ៉ុបក៏ដោយ វ៉លស្ទ្រីតនៅតែរក្សាតួនាទីស្នូលក្នុងការកំណត់និន្នាការទីផ្សារ និងគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច។

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីវ៉លស្ទ្រីតមានសារៈសំខាន់ ពីព្រោះចលនានៅទីនោះអាចជះឥទ្ធិពលដល់ទីផ្សារហិរញ្ញវត្ថុ និងលំហូរវិនិយោគទៅកាន់តំបន់អាស៊ាន រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។