ច្បាប់អំណាចសង្គ្រាម (War Powers Act)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

"War Powers Act" ឬ "ច្បាប់អំណាចសង្គ្រាម" គឺជាឈ្មោះរួមដែលប្រើសំដៅទៅលើច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិច្បាប់ជាច្រើនរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលបានអនុម័តដោយសភា (Congress) ទាក់ទងនឹងការកំណត់ និងការបែងចែកអំណាចសង្គ្រាមរវាងសភា និងប្រធានាធិបតី។ តាមការពន្យល់របស់ Wikipedia ឈ្មោះ "War Powers Act" មិនសំដៅទៅលើច្បាប់តែមួយឡើយ ប៉ុន្តែសំដៅទៅលើច្បាប់យ៉ាងតិចបួនផ្សេងគ្នា ដែលនីមួយៗមានសាវតារ និងគោលបំណងផ្សេងគ្នា។

ច្បាប់ទាំងនេះរួមមាន៖ ច្បាប់ Trading with the Enemy Act ឆ្នាំ ១៩១៧, ច្បាប់ War Powers Act ឆ្នាំ ១៩៤១, មាត្រា War Powers Clause នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញសហរដ្ឋអាមេរិក, និង War Powers Resolution ឆ្នាំ ១៩៧៣។ ច្បាប់ទាំងនេះបង្កើតជាក្របខ័ណ្ឌច្បាប់សំខាន់ដែលកំណត់ថា តើប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកអាចប្រើកម្លាំងយោធាដោយរបៀបណា និងនៅពេលណា ដោយមាន ឬគ្មានការអនុម័តពីសភា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ច្បាប់ទាំងនេះត្រូវបានអនុម័ត និងអនុវត្តនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាសាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធមានរដ្ឋចំនួន ៥០។ ស្ថាប័ននីតិបញ្ញត្តិដែលអនុម័តច្បាប់ទាំងនេះគឺសភាសហរដ្ឋអាមេរិក (United States Congress) ដែលមានពីរសភា គឺព្រឹទ្ធសភា និងសភាតំណាងរាស្ត្រ។ ច្បាប់ទាំងនេះអនុវត្តលើស្ថាប័នប្រតិបត្តិ ជាពិសេសប្រធានាធិបតី ក្នុងនាមជាមេបញ្ជាការកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

តាម Wikipedia មាត្រា War Powers Clause ស្ថិតនៅក្នុងមាត្រា ១ ផ្នែក ៨ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់សភាក្នុងការប្រកាសសង្គ្រាម។ មាត្រានេះគឺជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការបែងចែកអំណាចយោធារវាងសាខានីតិបញ្ញត្តិ និងសាខាប្រតិបត្តិ។

ច្បាប់ Trading with the Enemy Act ត្រូវបានអនុម័តក្នុងឆ្នាំ ១៩១៧ កំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទីមួយ ដែលផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់ប្រធានាធិបតីក្នុងការគ្រប់គ្រងពាណិជ្ជកម្ម និងទ្រព្យសម្បត្តិដែលជាប់ទាក់ទងនឹងសត្រូវនៅពេលមានសង្គ្រាម។ បន្ទាប់មកទៀត War Powers Act ឆ្នាំ ១៩៤១ ត្រូវបានអនុម័តក្នុងបរិបទសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ដើម្បីពង្រឹងសិទ្ធិអំណាចសង្គ្រាមរបស់ប្រធានាធិបតី បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារ Pearl Harbor។

ច្បាប់ដែលគេស្គាល់ច្បាស់ជាងគេ គឺ War Powers Resolution ឆ្នាំ ១៩៧៣ ដែលត្រូវបានអនុម័តក្រោយសង្គ្រាមវៀតណាម។ តាម Wikipedia ច្បាប់នេះបង្កើតឡើងដើម្បីកំណត់សិទ្ធិអំណាចរបស់ប្រធានាធិបតីក្នុងការបញ្ជូនកងកម្លាំងយោធាទៅប្រយុទ្ធនៅបរទេស ដោយគ្មានការអនុម័តជាផ្លូវការពីសភា។ វាតម្រូវឱ្យប្រធានាធិបតីជូនដំណឹងទៅសភាក្នុងរយៈពេល ៤៨ ម៉ោង បន្ទាប់ពីបញ្ជូនកងទ័ព និងហាមឃាត់កងកម្លាំងពីការបន្តប្រតិបត្តិការលើសពី ៦០ ថ្ងៃ ដោយគ្មានការអនុម័តពីសភា។ ច្បាប់នេះត្រូវបានអនុម័តដោយការបដិសេធនូវ "veto" របស់ប្រធានាធិបតី Richard Nixon។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

War Powers Resolution នៅតែជាប្រធានបទដ៏ចម្រូងចម្រាសក្នុងនយោបាយសហរដ្ឋអាមេរិកសព្វថ្ងៃ។ ប្រធានាធិបតីជាច្រើនពីគ្រប់គណបក្សបានប្រើកម្លាំងយោធានៅបរទេស ដោយបកស្រាយសិទ្ធិអំណាចរបស់ខ្លួនយ៉ាងទូលំទូលាយ ខណៈដែលសភាជារឿយៗព្យាយាមអះអាងសិទ្ធិអំណាចនៃការគ្រប់គ្រងវិញ។ ករណីដូចជាសង្គ្រាម Iraq, ប្រតិបត្តិការនៅ Libya, Syria, និងការវាយប្រហារដោយយន្តហោះគ្មានមនុស្សបើកនៅ Yemen និង Somalia តែងតែបង្កការជជែកអំពីព្រំដែននៃ War Powers Resolution។

សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ការយល់ដឹងអំពី War Powers Act មានសារៈសំខាន់ក្នុងការវិភាគគោលនយោបាយការបរទេសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅក្នុងតំបន់ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិក រួមទាំងតួនាទីយោធារបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង និងក្នុងការគាំទ្រដល់ប្រទេសសម្ព័ន្ធមិត្តក្នុងតំបន់ដូចជា ហ្វីលីពីន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង។ ច្បាប់នេះក៏មានឥទ្ធិពលលើគោលនយោបាយរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកចំពោះអ៊ុយក្រែន អ៊ីស្រាអែល និងតំបន់ផ្សេងៗដែលមានជម្លោះ ដែលជាប្រធានបទព័ត៌មានសំខាន់ៗដែល KhmerPulse តាមដាន។