ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

វត្តព្រះមហាធាតុវរមហាវិហារ (Wat Phra Mahathat Woramahawihan) គឺជាវត្តព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងខេត្តនគរស្រីធម្មរាជ នៃភាគខាងត្បូងប្រទេសថៃ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia វត្តនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅសតវត្សរ៍ទី៨ ដោយសាងនៅលើទីតាំងទីសក្ការៈហិណ្ឌូដែលមានអាយុកាលចន្លោះសតវត្សរ៍ទី៥-៨។ វត្តនេះត្រូវបានចាត់ទុកជាមជ្ឈមណ្ឌលសាសនាប្រចាំតំបន់ និងជាចំណុចឆ្លងកាត់ពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់រវាងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងប៉ាស៊ីហ្វិក។

ព្រះបរមធាតុចេតិយ (Phra Borommathat Chedi) ដែលជាចេតិយធំរបស់វត្ត ត្រូវបានកសាងឡើងដោយព្រះបាទស្រីធម្មាសោករាជ (Sri Dhammasokaraja) នៅដើមសតវត្សរ៍ទី១៣។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ព្រះអង្គបានកសាងចេតិយនេះដើម្បីជានិមិត្តសញ្ញាសម្រាប់និកាយថេរវាទក្នុងតំបន់។ វត្តនេះក៏ជាទីដែលរក្សាទុកព្រះបរមសារីរិកធាតុរបស់ព្រះពុទ្ធគោត្ដមតាំងពីឆ្នាំគ.ស. ២៩១ មកម្ល៉េះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

វត្តព្រះមហាធាតុវរមហាវិហារ មានទីតាំងនៅក្នុងទីក្រុងនគរស្រីធម្មរាជ ដែលជាទីរួមខេត្តនៃខេត្តនេះ។ ខេត្តនេះស្ថិតនៅជិតឈូងសមុទ្រថៃ ហើយមានភូមិសាស្ត្រចម្រុះដោយមានភ្នំនៅទិសខាងលិច និងវាលរាបនៅឆ្នេរសមុទ្រ។ យោងតាម Wikipedia តំបន់នេះធ្លាប់ជាចំណុចប្រសព្វពាណិជ្ជកម្មដ៏សំខាន់ និងជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រស្រីវិជ័យពីមុនមក។

ខេត្តនគរស្រីធម្មរាជមានប្រជាជនប្រមាណ ១,៥ លាននាក់ ដែលភាគច្រើននិយាយភាសាថៃ ប៉ុន្តែក៏មានសហគមន៍ចិន និងម៉ាឡេដែរ។ វត្តនេះគឺជាចំណុចស្នូលសម្រាប់សហគមន៍ពុទ្ធសាសនិកក្នុងតំបន់ ហើយមានព្រះសង្ឃគង់នៅសិក្សានិងប្រតិបត្តិធម៌ជាច្រើនអង្គ។ អ្នកធ្វើធម្មយាត្រានិងភ្ញៀវទេសចរមកពីទូទាំងប្រទេសថៃ និងបរទេសតែងមកទស្សនាវត្តនេះជាប្រចាំ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិរបស់វត្តនេះអាចតាមដានត្រលប់ទៅសម័យមុនពុទ្ធសាសនា ដោយទីតាំងនេះជាទីសក្ការៈនៃសាសនាហិណ្ឌូពីសតវត្សរ៍ទី៥-៨។ ក្រោយមកនៅសតវត្សរ៍ទី៨ វត្តពុទ្ធសាសនាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅលើទីតាំងនេះ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការផ្លាស់ប្តូរសាសនាក្នុងតំបន់។

យោងតាម Wikipedia ក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៣ ព្រះបាទស្រីធម្មាសោករាជ នៃអាណាចក្រតម្ព្រលិង្គ (Tambralinga) ដែលគ្រប់គ្រងតំបន់នេះ បានកសាងព្រះបរមធាតុចេតិយដើម្បីតម្កល់ព្រះបរមសារីរិកធាតុរបស់ព្រះពុទ្ធ។ តាមប្រពៃណីនិទាន ព្រះសារីរិកធាតុនេះត្រូវបាននាំមកតាំងពីឆ្នាំ ២៩១ មកហើយ។ ចេតិយនេះមានរាងជាកណ្ដឹង ស្រោបដោយមាស ដែលទទួលឥទ្ធិពលពីស្ថាបត្យកម្មស្រីលង្កា ហើយបានក្លាយជាគំរូសម្រាប់ចេតិយជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសថៃ។

វត្តនេះបានបន្តដើរតួនាទីសំខាន់ជាមជ្ឈមណ្ឌលសាសនាអស់រយៈពេលជាង ១៥០០ ឆ្នាំ។ វាក៏ជាទីតាំងនៃឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏សំខាន់មួយគឺ "ប្រវត្តិរូបនគរស្រីធម្មរាជ" (Nakhon Si Thammarat chronicle) ដែលបានកត់ត្រាព្រឹត្តិការណ៍និងការវិវត្តនៃតំបន់ភាគខាងត្បូង។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

វប្បធម៌របស់វត្តព្រះមហាធាតុវរមហាវិហារ គឺជាការលាយផ្សំរវាងជំនឿពុទ្ធសាសនាថេរវាទ និងប្រពៃណីមូលដ្ឋាននៅភាគខាងត្បូងថៃ។ ពិធីដ៏ល្បីមួយគឺ ពិធីហែពហុក្សិនថាត (Hae Pha Khuen That) ឬការរុំព្រះបរមធាតុប្រចាំឆ្នាំ។ ពិធីនេះមានក្បួនដង្ហែរគ្រឿងសំពត់យ៉ាងវែងដើម្បីរុំជុំវិញចេតិយ ដោយមានពុទ្ធសាសនិកជនចូលរួមរាប់ម៉ឺននាក់។ ការរាំរបាំមេណូរ៉ា (Menora dance drama) ក៏ជាសិល្បៈប្រពៃណីមួយដែលសម្តែងនៅទីនេះ ដោយមានដើមកំណើតពីនិទានជាតក។

វត្តនេះគឺជាសារមន្ទីរមួយដ៏រស់រវើកនៃសិល្បៈនិងស្ថាបត្យកម្មពុទ្ធសាសនាភាគខាងត្បូង។ នៅក្នុងបរិវេណវត្តមានវិហារ ឧបោសថ និងចេតិយរងជាច្រើនដែលតុបតែងដោយចម្លាក់និងរូបគំនូរលម្អិត។

ខាងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច វត្តនេះបានក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់មួយសម្រាប់ខេត្តនគរស្រីធម្មរាជ។ ភ្ញៀវទេសចរដែលមកទស្សនាបានជួយជំរុញសេដ្ឋកិច្ចមូលដ្ឋានតាមរយៈការចំណាយលើទីកន្លែងស្នាក់នៅ ម្ហូបអាហារ និងវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រាក់បរិច្ចាគពីពុទ្ធសាសនិកក៏ជាប្រភពសំខាន់សម្រាប់ទ្រទ្រង់ការថែទាំវត្ត និងសកម្មភាពព្រះសង្ឃផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ វត្តព្រះមហាធាតុវរមហាវិហារនៅតែជាមជ្ឈមណ្ឌលព្រះពុទ្ធសាសនាដ៏សកម្ម និងជានិមិត្តសញ្ញានៃអត្តសញ្ញាណភាគខាងត្បូងរបស់ប្រទេសថៃ។ វត្តនេះមិនត្រឹមតែជាកន្លែងធ្វើពិធីសាសនាធំៗប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលអប់រំពុទ្ធិកសិក្សា និងការធ្វើសមាធិផងដែរ។

សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse វត្តនេះគឺជាតួយ៉ាងនៃការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងខាងវប្បធម៌និងសាសនាក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ក្នុងនាមជាប្រទេសដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទដូចគ្នា ប្រទេសកម្ពុជានិងថៃមានបេតិកភណ្ឌរួមគ្នាជាច្រើន ហើយវត្តនេះក៏ជាគោលដៅធម្មយាត្រាដ៏ពេញនិយមសម្រាប់ពុទ្ធសាសនិកខ្មែរផងដែរ។ ជាមួយនឹងការរីកចម្រើននៃវិស័យទេសចរណ៍ និងការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ក្នុងតំបន់ វត្តព្រះមហាធាតុវរមហាវិហារនឹងបន្តដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកស្ទួយការយល់ដឹងអំពីបេតិកភណ្ឌព្រះពុទ្ធសាសនានៅថៃនិងអាស៊ីអាគ្នេយ៍។