ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌាជាភាសាអង់គ្លេស ការបំពុលទឹក គឺជាការបំពុលនៃប្រភពទឹក ដែលធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់គុណភាពនិងការប្រើប្រាស់របស់ទឹក។ វាជាធម្មតាបណ្ដាលមកពីសកម្មភាពរបស់មនុស្ស។ ប្រភពទឹកដែលរងផលប៉ះពាល់រួមមាន បឹង ទន្លេ សមុទ្រ អាងទឹកក្រោមដី អាងស្តុកទឹក និងទឹកក្រោមដី។ ការបំពុលទឹកកើតឡើងនៅពេលដែលសារធាតុបំពុលចូលទៅក្នុងប្រភពទឹក។ សារធាតុបំពុលទាំងនោះភាគច្រើនមកពីប្រភពសំខាន់ៗចំនួនបួន គឺការបញ្ចេញទឹកស្អុយ សកម្មភាពឧស្សាហកម្ម សកម្មភាពកសិកម្ម និងទឹកហូរចេញពីតំបន់ទីក្រុង រួមទាំងទឹកភ្លៀងហូរផងដែរ។ ការបំពុលទឹកអាចប៉ះពាល់ដល់ទឹកលើផ្ទៃដី ឬទឹកក្រោមដី។ ការបំពុលនេះនាំឱ្យមានបញ្ហាជាច្រើន ដូចជា ការខូចខាតប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ីក្នុងទឹក ការរីករាលដាលជំងឺតាមទឹកនៅពេលដែលមនុស្សប្រើទឹកបំពុលសម្រាប់ហូបចុក ឬស្រោចស្រព និងការថយចុះសេវាកម្មអេកូឡូស៊ីដែលប្រភពទឹកផ្ដល់ឲ្យ ដូចជាទឹកផឹកស្អាតជាដើម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការបំពុលទឹកគឺជាបញ្ហាសកល ដែលប៉ះពាល់ដល់បណ្តាប្រទេសទាំងអភិវឌ្ឍន៍និងកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។ ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ច្រើនតែទទួលរងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរជាង ដោយសារកង្វះហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធព្យាបាលទឹកស្អុយ និងប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងសំណល់មិនគ្រប់គ្រាន់។ យោងតាមវិគីភីឌា ការបំពុលទឹកអាចកើតមាននៅគ្រប់ទីកន្លែង ពីតំបន់ជនបទរហូតដល់ទីក្រុងធំៗ ហើយប្រជាជនរាប់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោកខ្វះខាតទឹកផឹកស្អាត។ ជំងឺដែលឆ្លងតាមទឹកកខ្វក់ ដូចជា ជំងឺរាក អាសន្នរោគ និងគ្រុនពោះវៀន បានសម្លាប់មនុស្សយ៉ាងច្រើនជារៀងរាល់ឆ្នាំ ជាពិសេសកុមារនៅតំបន់ក្រីក្រ។ អ្នករស់នៅក្បែររោងចក្រ ឬតំបន់កសិកម្មដែលប្រើជីគីមី និងថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតច្រើន ប្រឈមនឹងហានិភ័យខ្ពស់ដោយសារសារធាតុគីមីពុល និងលោហៈធ្ងន់ចូលក្នុងប្រភពទឹកប្រើប្រាស់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ការបំពុលទឹកមិនមែនជាបញ្ហាថ្មីឡើយ។ គេបានដឹងអំពីផលប៉ះពាល់របស់វាតាំងពីសម័យបុរាណ ប៉ុន្តែវាកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរនៅក្រោយបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មនៅសតវត្សរ៍ទី១៨ និង១៩។ មុនសម័យនោះ ការបំពុលភាគច្រើនមកពីកាកសំណល់មនុស្ស និងសត្វ តែការរីកចម្រើននៃរោងចក្រ និងរ៉ែបានបន្ថែមសារធាតុគីមី និងលោហៈធ្ងន់ទៅក្នុងប្រភពទឹក។ នៅសតវត្សរ៍ទី២០ ការយល់ដឹងពីផលប៉ះពាល់បានកើនឡើង ហើយច្បាប់គ្រប់គ្រងការបំពុលត្រូវបានដាក់ចេញនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ទន្លេ Cuyahoga ធ្លាប់ឆេះដោយសារកាកសំណល់គីមី ហើយព្រឹត្តិការណ៍នោះបានជំរុញឱ្យមានច្បាប់ស្ដីពីទឹកស្អាតនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០។ ការបំពុលពីអណ្តូងរ៉ែដែលបោះបង់ចោល ដូចដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាព នៅតែជាសំណងដែលបន្សល់ពីសកម្មភាពឧស្សាហកម្មកន្លងមក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការបំពុលទឹកបង្កផលប៉ះពាល់យ៉ាងខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ច។ យោងតាមវិគីភីឌា វានាំមកនូវការខាតបង់តាមរយៈការថយចុះធនធានជលផល ការចំណាយខ្ពស់សម្រាប់ការព្យាបាលទឹក ការខូចខាតដល់វិស័យទេសចរណ៍ និងការធ្លាក់ចុះតម្លៃអចលនទ្រព្យនៅតាមតំបន់ទឹកកខ្វក់។ ការស្លាប់របស់ត្រីដ៏ធំដោយសារការបំពុលនីត្រូសែន និងការរីកដុះដាលសារាយពុល អាចបំផ្លាញឧស្សាហកម្មនេសាទ និងប្រភពចំណូលរបស់សហគមន៍មូលដ្ឋាន។ ផ្នែកវប្បធម៌ ការបំពុលទឹកបានជះឥទ្ធិពលដល់ទំនៀមទម្លាប់ដែលពឹងផ្អែកលើទឹកស្អាត ដូចជាពិធីសាសនានៅតាមទន្លេ ឬបឹង។ នៅតំបន់ខ្លះ ប្រជាជនត្រូវបោះបង់របៀបរស់នៅប្រពៃណី ដោយសារប្រភពទឹកត្រូវបានបំពុលធ្ងន់ធ្ងរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នាពេលបច្ចុប្បន្ន ការបំពុលទឹកនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមដ៏ធំសម្រាប់ពិភពលោក និងសម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ កាកសំណល់ប្លាស្ទិក ជាពិសេសក្នុងមហាសមុទ្រ និងទន្លេធំៗដូចជាទន្លេមេគង្គ បានទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ យោងតាមវិគីភីឌា ការបំពុលទឹកមានទំនាក់ទំនងជាមួយនឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដោយសារគ្រោះទឹកជំនន់ និងគ្រោះរាំងស្ងួតធ្វើឱ្យការបំពុលកាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺន។ សម្រាប់អ្នកអានរបស់យើង បញ្ហាទឹកកខ្វក់មានភាពពាក់ព័ន្ធយ៉ាងជិតស្និទ្ធ ដោយសារធនធានទឹកដូចជាបឹងទន្លេសាប ផ្ដល់ជាប្រភពចិញ្ចឹមជីវិតដល់ប្រជាជនរាប់លាននាក់។ របាយការណ៍អំពីការបំពុលពីរោងចក្រ ការជីករ៉ែ និងកសិកម្ម តែងតែលេចឡើងក្នុងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងជាសកល ដូចជាគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (SDG 6) មានបំណងធានាទឹកស្អាត និងអនាម័យសម្រាប់ទាំងអស់គ្នាត្រឹមឆ្នាំ ២០៣០ ប៉ុន្តែការអនុវត្តនៅតែជាបញ្ហាប្រឈមខ្លាំង។