ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ល្ខោន West End គឺជាល្ខោនអាជីពចម្បងដែលសម្តែងនៅក្នុងរោងមហោស្រពធំៗនៅនិងជុំវិញតំបន់ West End នៃទីក្រុងឡុងដ៍ ចក្រភពអង់គ្លេស។ រួមជាមួយល្ខោន Broadway នៅទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក ល្ខោន West End តំណាងឱ្យកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃល្ខោនពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងពិភពនិយាយភាសាអង់គ្លេស។ ការទស្សនាការសម្តែងនៅ West End គឺជាសកម្មភាពទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយមមួយនៅទីក្រុងឡុងដ៍។ តារាសម្តែងល្បីៗទាំងក្នុងស្រុកនិងអន្តរជាតិតែងតែបង្ហាញខ្លួននៅលើឆាក West End ជាញឹកញាប់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

រោងមហោស្រព West End មានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ West End នៃកណ្តាលទីក្រុងឡុងដ៍ ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម កម្សាន្ត និងវប្បធម៌។ តំបន់នេះរួមបញ្ចូលរោងមហោស្រពប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនដែលមានអាយុកាលតាំងពីសម័យ Victorian និង Edwardian។ ផ្លូវ Shaftesbury Avenue គឺជាទីតាំងនៃរោងមហោស្រពសំខាន់ៗជាច្រើន ដូចជារោង Palace Theatre ដែលបានបើកនៅឆ្នាំ១៨៩១ និងបានសម្តែងរឿងល្បីៗជាច្រើន។ អ្នកទស្សនាដែលមកទស្សនាល្ខោន West End មានទាំងអ្នកស្រុក និងភ្ញៀវទេសចរមកពីជុំវិញពិភពលោក។ ភាសាដែលប្រើប្រាស់ក្នុងការសម្តែងភាគច្រើនគឺភាសាអង់គ្លេស។ ទោះបីជាមានទីតាំងនៅក្រៅតំបន់ West End បន្តិច រោងមហោស្រពដូចជា Old Vic និង Royal Court Theatre ក៏ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាផ្នែកមួយនៃប្រព័ន្ធល្ខោន West End ដោយសារឥទ្ធិពលនិងការចូលរួមចំណែកក្នុងវិស័យសិល្បៈសម្តែងរបស់ពួកគេ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ប្រវត្តិល្ខោន West End បានចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សទី១៧។ រោងមហោស្រព Theatre Royal, Drury Lane ដែលបានបើកនៅខែឧសភា ឆ្នាំ១៦៦៣ គឺជារោងមហោស្រពចំណាស់ជាងគេនៅទីក្រុងឡុងដ៍។ នៅសតវត្សទី១៩ រោងមហោស្រព Savoy Theatre ដែលបានបើកនៅឆ្នាំ១៨៨១ បានក្លាយជាអគារសាធារណៈដំបូងគេនៅលើពិភពលោកដែលត្រូវបានបំភ្លឺទាំងស្រុងដោយភ្លើងអគ្គិសនី ដោយប្រើបច្ចេកវិទ្យាបង្កើតដោយលោក Sir Joseph Swan។ ក្នុងអំឡុងពេលនោះ ល្ខោនអូប៉េរ៉ាតរបស់ Gilbert and Sullivan ក៏ត្រូវបានសម្តែងនៅទីនោះផងដែរ ដូចជារឿង Patience ជាដើម។

នៅសតវត្សទី២០ រោងមហោស្រពថ្មីៗដូចជា London Palladium ដែលបានបើកនៅឆ្នាំ១៩១០ បានក្លាយជាទីកន្លែងសម្តែងកម្មវិធី Royal Variety Performance តាំងពីឆ្នាំ១៩៣០។ ក្រោយមក ល្ខោន West End បានក្លាយជាកន្លែងសម្តែងដែលមានរយៈពេលយូរអង្វែង។ រឿង The Mousetrap របស់ Agatha Christie ដែលសម្តែងនៅ St Martin's Theatre ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៥២ គឺជាល្ខោនដែលមានរយៈពេលសម្តែងយូរជាងគេនៅលើពិភពលោក។ រឿងនេះបានសម្តែងជាបន្តបន្ទាប់អស់រយៈពេលជាង ៧០ ឆ្នាំមកហើយ។ តន្ត្រី Les Misérables ដែលសម្តែងនៅ Queen's Theatre តាំងពីខែតុលា ឆ្នាំ១៩៨៥ ក៏ជាការសម្តែងដែលទទួលបានជោគជ័យយូរអង្វែងផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ល្ខោន West End មិនត្រឹមតែជាសមិទ្ធផលសិល្បៈប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាកត្តាសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់សម្រាប់ទីក្រុងឡុងដ៍ផងដែរ។ ឧស្សាហកម្មនេះបង្កើតចំណូលពីការលក់សំបុត្រ ទេសចរណ៍ និងការងារសម្រាប់តារាសម្តែង អ្នកបច្ចេកទេស និងអ្នកច្នៃប្រឌិតជាច្រើន។ ការសម្តែងនានានៅ West End រួមមានល្ខោនចម្រៀង (musicals) ល្ខោននិយាយ (plays) និងការសម្តែងឡើងវិញនូវរឿងចាស់ៗ។ វប្បធម៌នៃការទៅមើលល្ខោនគឺជាផ្នែកមួយយ៉ាងស៊ីជម្រៅនៅក្នុងជីវិតរបស់អ្នកទីក្រុងឡុងដ៍។

Wikipedia បានបញ្ជាក់ថា ល្ខោន West End ជារឿយៗត្រូវបានប្រៀបធៀបទៅនឹងល្ខោន Broadway នៅទីក្រុងញូវយ៉ក ដែលជាកម្រិតពាណិជ្ជកម្មខ្ពស់បំផុតសម្រាប់ល្ខោនភាសាអង់គ្លេស។ តន្ត្រីជោគជ័យដែលមានរយៈពេលយូរដូចជា Les Misérables បង្ហាញពីសក្តានុពលពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងខ្លាំង។ ក្រៅពីនេះ ការលេចឡើងនូវតារាភាពយន្តល្បីៗនៅលើឆាក West End ក៏បង្កើនភាពទាក់ទាញសម្រាប់ទស្សនិកជន និងជួយជំរុញការលក់សំបុត្រផងដែរ។ លើសពីនេះ ការសម្តែងជាច្រើនបានផ្ទេរពី West End ទៅ Broadway និងច្រាសមកវិញ ដែលបញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌រវាងមជ្ឈមណ្ឌលល្ខោនកំពូលទាំងពីរនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ល្ខោន West End នៅតែជាទីកន្លែងដ៏សំខាន់សម្រាប់សិល្បៈសម្តែង។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ រោងមហោស្រពមួយចំនួនបានទទួលការកែលម្អ ដូចជារោង Victoria Palace Theatre ដែលត្រូវបានជួសជុលឡើងវិញនៅឆ្នាំ២០១៧។ រោង Royal Court Theatre បន្តជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់ការងារពិសោធន៍ និងគម្រោងថ្មីៗ ហើយធ្លាប់បានចាក់បញ្ចាំងរឿង The Rocky Horror Show ជាលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩៧៣។ រោង Donmar Warehouse ដែលបានក្លាយជាផ្ទះផលិតកម្មឯករាជនៅឆ្នាំ១៩៩២ ក្រោមការដឹកនាំសិល្បៈរបស់ Sam Mendes ក៏ជាស្ថាប័នដែលមានឥទ្ធិពលផងដែរ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ដែលជាជនជាតិខ្មែរនៅកម្ពុជា និងនៅបរទេស ល្ខោន West End គឺជានិមិត្តរូបនៃឧត្តមភាពសិល្បៈសកល។ ក្រោយវិបត្តិជំងឺ COVID-19 ល្ខោន West End បានងើបឡើងវិញយ៉ាងខ្លាំង ដោយមានការសម្តែងថ្មីៗ និងការវិលត្រឡប់មកវិញនៃរឿងល្បីៗ។ ឥទ្ធិពលរបស់ល្ខោនអង់គ្លេសបានរីករាលដាលទៅដល់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ តាមរយៈដំណើរទេសចរណ៍សម្តែង និងការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌។ ដូច្នេះ ល្ខោន West End នៅតែជាប្រធានបទដែលមានភាពពាក់ព័ន្ធសម្រាប់សហគមន៍ខ្មែរទូទាំងពិភពលោក។